II OSK 2086/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: s. Macieja Dybowskiego i s. Jerzego Stelmasiaka w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 389/12 oddalającego skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić wniosek W dniu 14 października 2014 r. Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: s. Macieja Dybowskiego i s. Jerzego Stelmasiaka w sprawie ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 389/12 oddalającego skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że ww. sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego byli członkami składu orzekającego w dniu 30 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 729/13, w której wyrazili swoje stanowisko w kwestii zdolności sądowej i zdolności procesowej przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego na gruncie procedury sądowoadministracyjnej. Zdaniem wnioskodawcy pozostawanie s. NSA Jerzego Stelmasiaka i s. NSA Macieja Dybowskiego w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą pozwala uznać, że jest ona już rozstrzygnięta bez merytorycznego jej rozpatrzenia. Sędziowie NSA Maciej Dybowski i Jerzy Stelmasiak złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a."), wyłączające ich od rozpoznania sprawy o sygn. akt II OSK 2086/13 oraz, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny - w składzie: s. NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, s. NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca) i s. NSA Maciej Dybowski - będzie sprawa ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 389/12 oddalającego skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Z kolei w powołanej przez wnioskodawcę sprawie o sygn. akt II OSK 729/13 Naczelny Sąd Administracyjny – w składzie: s. NSA Jerzy Stelmasiak, s. NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) i s. del. NSA Janina Kosowska - rozpoznał sprawę ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 609/12 w sprawie ze skargi B. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W tej sprawie w wyroku z dnia 30 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził określony pogląd w kwestii zdolności sądowej i procesowej stowarzyszeń zwykłych. Okoliczność, że Stowarzyszenie [...], będące stowarzyszeniem zwykłym, nie podziela stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wyrażony w powołanym wyroku pogląd determinuje, jego zdaniem, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku o wyłączenie sędziów. Wyrażone przez Sędziego stanowisko w konkretnym orzeczeniu nie powoduje, że będzie on wyłączony od orzekania we wszystkich sprawach, w których do rozstrzygnięcia pozostaje taki sam problem prawny. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Każda bowiem sprawa rozpoznawana jest indywidualnie, a sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sąd nie znalazł również podstaw do wyłączenia wymienionych sędziów w sprawie niniejszej na podstawie przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.