II OSK 2093/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-27

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Leszek Kamiński, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości dokonał samowoli budowlanej, a drugi współwłaściciel nie wyraża zgody na legalizację i nie jest inwestorem, organ nadzoru budowlanego może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nakazać rozbiórkę samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości dokonał samowoli budowlanej, a drugi współwłaściciel nie wyraża zgody na legalizację i nie jest inwestorem, organ nadzoru budowlanego zasadnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nakazał rozbiórkę samowolnie dobudowanego budynku. Sąd podkreślił, że obowiązki wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego mogą być nałożone wyłącznie na inwestora, a w przypadku braku zgody drugiego współwłaściciela na legalizację, obowiązek ten nie został wykonany, co uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nakazu rozbiórki budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalno-gospodarczego. J. O. (skarżąca) dokonała samowoli budowlanej, a następnie złożyła projekt budowlany zamienny. Drugi współwłaściciel nieruchomości, J. S., nie wyrażała zgody na legalizację i kwestionowała status inwestora skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. O. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że obowiązek z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie został wykonany, a nakaz rozbiórki był zasadny. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Leszek Kamiński /spr./ sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 21/14 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nakazu rozbiórki budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalno-gospodarczego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 21/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. O., zw. dalej skarżącą, na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., zw. dalej DWINB, z dnia 7 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nakazu rozbiórki budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalno-gospodarczego. W motywach zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja, którą wydano na skutek uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II SA/Wr 88/12) i decyzji DWINB z dnia 5 grudnia 2011 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt II OSK 2091/12). DWINB rozpatrując odwołanie J. S. od decyzji organu powiatowego z dnia 16 września 2011 r., uchylił tę decyzję i orzekając, co do istoty sprawy wydał decyzję merytoryczną na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 poz. 1409 i z 2014 r. poz. 40) zw. dalej Prawem budowlanym. Zdaniem Sądu, takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji wskazał, że obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożone mogą być wyłącznie na inwestora. W niniejszej sprawie obowiązek taki nałożono decyzją organu powiatowego z 20 stycznia 2006 r. na skarżącą i J. S. (obie traktując jak inwestorki). W zakreślonym terminie projekt budowlany zamienny przedłożyła wyłącznie skarżąca. Projekt ten został przez organ powiatowy zatwierdzony decyzją z dnia 16 września 2011 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, J. S. nie była inwestorem dokonywanej przez skarżącą samowoli budowlanej. Wobec tego nałożenie na nią obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego było nieuprawnione. Co za tym idzie, złożenie projektu budowlanego zamiennego przez skarżącą nie mogło być poczytane za wypełnienie obowiązku z 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, skoro obowiązek ten nałożono na dwie osoby, przy czym druga współwłaścicielka J. S. nie dość, że nie jest inwestorem, to od początku zwalcza poczynioną przez skarżącą samowolę budowlaną. Sąd pierwszej instancji przyjął więc, że obowiązek z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie został wykonany. Nadto, zdaniem Sądu projekt zamienny złożony przez skarżącą jest wadliwy, albowiem nie ma ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dodatkowo, złożenie projektu budowlanego zamiennego przez skarżącą i zatwierdzenie go przez organ oznaczałoby, że skarżąca znalazłaby się w korzystniejszej sytuacji prawnej niż J. S. Takie ukształtowanie sytuacji stron postępowania byłoby zaś nie do przyjęcia wobec tego, że jak wykazało postępowanie wznowieniowe, skarżąca w chwili złożenia wniosku, jak i obecnie nie dysponowała i nadal nie dysponuje prawem zabudowy spornego terenu, na co konsekwentnie zwracała uwagę J. S. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w niniejszej sprawie nie byłoby dopuszczalne wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bowiem przedmiotem sporu jest samowolna budowa. W ocenie Sądu niedopuszczalna byłaby również decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, bowiem w przypadku samowoli polegającej na budowie obiektu budowlanego, "stanem poprzednim" jest fizyczny brak danego obiektu. Sąd stwierdził, że w tym stanie rzeczy organ wojewódzki zasadnie orzekł o nakazie rozbiórki spornego obiektu. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w osnowie zaskarżonej decyzji organ orzekł również o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie w tej części było zbędne, ponieważ zastosowanie przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego samo w sobie oznacza, że projekt budowlany zamienny nie podlega zatwierdzeniu. Jednak, w ocenie Sądu, naruszenie prawa w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do kwestii sporu między skarżącą a J. S. powstałego na tle korzystania z nieruchomości, której obie strony są współwłaścicielkami, sąd pierwszej instancji wskazał, że pozostaje ona bez wpływu na kształt rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu, ewentualny podział nieruchomości do korzystania jest kwestią obojętną wobec tego, kto był lub nie był inwestorem spornej samowoli budowlanej. Przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 grudnia 2013 r. nie doprowadziło do zakwestionowania ustaleń poczynionych przez organ w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, bez wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje także kwestia, czy skarżąca uzyskała "na etapie planowania inwestycji", w 1998 r., zgodę matki uczestniczki postępowania J. S. na wykonanie robót budowlanych. Skoro skarżąca nie dysponowała zgodą współwłaścicielki nieruchomości na wykonanie robót budowlanych, to ewentualne wcześniej czynione ustalenia nie mogą być wzięte pod uwagę, jako przeważające nad formalnie stwierdzonym w odpowiedniej procedurze (wyrok karny Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt ...) faktem, że podpis mający świadczyć o zgodzie J. S. na inwestycję został sfałszowany. Sąd pierwszej instancji uznał, za częściowo zasadne zarzuty skarżącej, że doszło do naruszenia przez organ drugiej instancji przepisu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zw. dalej k.p.a. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dość lakonicznie wskazano, dlaczego organ zdecydował o zastosowaniu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, naruszenie prawa w tym zakresie nie mogło jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy ze względu na związanie organu wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) w granicach wskazanych w art. 174 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. oraz art. 3 par 1 p.p.s.a. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego w zw. art. 153 p.p.s.a., przez jego niezastosowanie, w związku z wyrokiem NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) w granicach wskazanych z w art. 174 ust. 1 p.p.s.a. oraz art. 3 par. 1 p.p.s.a. naruszenie art. 51 pkt 1 ust. 5 w zw. z art. 51 ust 3 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie, 3) w granicach wskazanych z w art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 par. 1 p.p.s.a. naruszenie art. 48 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie, 4) w granicach wskazanych z w art. 174 ust. 1 p.p.s.a. naruszenie art. 17 i 18 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną interpretację, w szczególności poprzez uznanie, że J. S. nie jest inwestorem, 5) w granicach wskazanych z w art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a oraz art. 3 par. 1 p.p.s.a. naruszenie art. 32 ust 1 Konstytucji w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie równości wobec prawa i naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, 6) w granicach wskazanych z w art. 174 2 p.p.s.a naruszenie art. 77 ust. 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego podziału do korzystania ze spornej nieruchomości, a mającego wpływ na fakt dysponowania sporną nieruchomością na cele budowlane przez skarżącą, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca argumentowała, że organ błędnie zastosował art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3, gdyż dotyczy on wyłącznie sytuacji, gdy inwestor nie wykona w terminie obowiązku wynikającego z ust. 1 pkt 3, podczas gdy winien zastosować art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na uwadze wyrok NSA z czerwca 2013 r., usankcjonował zastosowanie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, jednakże wyrokiem tym NSA wskazałby organ zastosował art. 51 Prawa budowlanego nie wskazując jednocześnie skonkretyzowanego przepisu. Zdaniem skarżącej, Sąd błędnie przyjął rację D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżącej, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru miał już wiedzę o uchyleniu pozwolenia na budowę, zatem z urzędu winien zastosować art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca podniosła również, że w niniejszej sprawie, po uchyleni decyzji o pozwolenie na budowę bez znaczenia pozostała kwestia czy J. S. jest inwestorem, czy nie. Stroną procesu legalizacyjnego, jest bowiem osoba, która wypełnia obowiązki wynikające z art. 18 Prawa budowlanego, a takie warunki spełniła skarżąca. Wskazała również, że organ nie uwzględnił toczącego się postępowania cywilnego w zakresie podziału korzystania z nieruchomości. Poinformowała, że w maju 2014 r. przed Sądem Okręgowym w S. zapadł prawomocny wyrok Sądu drugiej instancji o sygn. akt. II CA 274/14, który sankcjonuje prawo skarżącej do dysponowania nieruchomością (sporną przybudówką). Zdaniem skarżącej, prawomocny wyrok sądu cywilnego zastępuje oświadczenie do dysponowania nieruchomością, ewentualnie zastępuje zgodę J. S., jako współwłaścicielki całej nieruchomości, na budowę. Ten fakt zmienia stan faktyczny, a co za tym idzie winien zmienić ocenę prawną ustaloną wyrokiem NSA z dnia z 26 czerwca 2013 r., w którym to wyroku Sąd stwierdził, że skarżąca nie miała i nie ma prawa do dysponowania nieruchomością. Nadto, zdaniem skarżącej, decyzja o rozbiórce jest niewykonalna. Zburzenie przybudówki prawdopodobnie naruszy konstrukcję całego budynku, a na pewno "samowolki" wykonanej przez J. S., która ma wspólną ścianę z przybudówką skarżącej. Zdaniem skarżącej, nieuprawnionym i nieuzasadnionym jest twierdzenie, że J. S. nie jest inwestorem w rozumieniu przepisów. Zdaniem skarżącej, fakt "skonsumowania decyzji" o pozwoleniu na budowę przez J. S. oraz jej żądanie, w trakcie procesu cywilnego, o taki podział do korzystania, który umożliwiłby jej korzystanie z piętra, tzw. Przybudówki, świadczy o manipulowaniu faktami. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania J. S. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której, w rozpatrywanej sprawie, się nie dopatrzono. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada przedstawionym wymogom, nie zawiera też zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku. W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść ‒ w granicach określonych w skardze ‒ do ocen o charakterze prawnomaterialnym. Jedynie zarzut opisany w pkt 6 skargi kasacyjnej został postawiony jako zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż w jego podstawie powołano art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W pozostałych przypadkach powołując się wprawdzie na art. 3 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. postawiono zarzuty naruszeń prawa materialnego. Rozpatrzenie zarzutu naruszenia przepisu postępowania nie jest jednak możliwe ze względu na to, iż jako przepis naruszony wskazano art. art. 77 ust. 2 k.p.a. Tymczasem sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a. lecz przepisy własnej ustawy procesowej, tj. p.p.s.a., w toku postępowania sądowego może więc dojść do naruszenia tylko przepisów tej ostatniej ustawy. Podkreślenia zatem wymaga stwierdzenie, że w podstawach skargi kasacyjnej należy przytoczyć przepisy, które naruszył sąd pierwszej instancji. Z tego stwierdzenia wynika, że gdy chodzi o przepisy postępowania, to nie mogą to być przepisy normujące postępowanie przed organem administracji, czyli, tak jak w rozpoznawanej sprawie, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie stosuje bowiem przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji, tylko ocenia ich zastosowanie przez organ administracji. Dokonując zaś tej oceny stosuje przepisy regulujące postępowanie przed sądem administracyjnym, czyli przepisy p.p.s.a. Nie oznacza to, że w postępowaniu ze skargi kasacyjnej nie można poddać kontroli ocenę stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracji, dokonaną przez sąd pierwszej instancji. Można to uczynić, tylko że należy w podstawie skargi kasacyjnej wskazać ten przepis p.p.s.a., który został przez Sąd pierwszej instancji naruszony podczas dokonywania oceny stosowania przepisów k.p.a. przez organ administracji. Reasumując ten wątek rozważań, należy powiedzieć, iż zamierzając wykazać proceduralne błędy postępowania administracyjnego i naruszenia przepisów k.p.a. przez organy administracji należy je powiązać z uchybieniami proceduralnymi, których mógł dopuścić się sąd administracyjny i następnie wskazując na konkretny przepis p.p.s.a. sformułować zarzut kasacyjny, który za podstawę przyjmuje naruszony przepis p.p.s.a., a nie k.p.a., wykazując jednocześnie po myśli art. 174 pkt 2 p.p.s.a., iż naruszenie procedury sądowoadministracyjnej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Zarzut naruszenia oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 nie odpowiada więc wymaganiom stawianym przez ten przepis, a zatem zarzut opisany w pkt 6 skargi kasacyjnej nie ma usprawiedliwionej podstawy. Zarzuty naruszenia prawa materialnego sprowadzają się do zakwestionowania podstawy rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzoru budowlanego i zaakceptowania tego rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. W pierwszym z tych zarzutów, który był też podstawą do formułowania pozostałych zarzutów naruszeń prawa materialnego podnosi się, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na uwadze wyrok NSA z czerwca 2013 r., usankcjonował zastosowanie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, gdy tymczasem w wyroku tym NSA wskazał by organ zastosował art. 51 Prawa budowlanego nie wskazując jednocześnie konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu. Przypomnieć zatem trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił nie tylko wyrok Sądu Wojewódzkiego, ale i zaskarżoną wówczas decyzję przyjmując, że organ odwoławczy nie zbadał merytorycznie odwołania uczestniczki, mimo że były po temu podstawy. W wyroku tym przesądzono też następujące kwestie. Po pierwsze, J. S. nie była inwestorem samowoli budowlanej, po drugie, skarżąca nie posiadała, ani też nie posiada (w czasie rozpoznawania sprawy przez organy nadzoru budowlanego) zgody na budowę ze strony współwłaścicielki nieruchomości, po trzecie Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, iż zaskarżony wyrok nie naruszał art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyrażenie w omawianym wyroku powyższych ocen prawnych przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy niezmienionym obecnie stanie faktycznym sprawy, wiązało zarówno organ II instancji ponownie rozpoznający sprawę, a także sąd pierwszej instancji do wyrażenia merytorycznej oceny prawnej sprawy w granicach określonych przez art. 51 Prawa budowlanego. Tym samym zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej w pkt 3 (naruszenie art. 48 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie), w pkt 4 (naruszenie art. 17 i 18 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że J. S. nie jest inwestorem) i w pkt 5 (naruszenie art. 32 ust 1 Konstytucji w zw. z art. 8 k.p.a., które miało być konsekwencją zarzutu opisanego w pkt 5) nie mają usprawiedliwionej podstawy, gdyż kwestie te były już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny i zostały przesądzone na poprzednim etapie sprawy. Trafna okazała się natomiast ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji, iż ma zastosowanie, w przyjętym za podstawę orzekania stanie faktycznym sprawy, art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego ponieważ spośród dyspozycji opisanych w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 51 Prawa budowlanego był to jedyny przepis umożliwiający prawidłową subsumcję tego stanu faktycznego. Przypomnieć trzeba, że w poprzedzających zaskarżoną decyzję postępowaniach nakładano obowiązek na obie współwłaścicielki, z których tylko jedna (skarżąca) obowiązek ten wykonywała, natomiast druga zwalczając samowolę nałożenie tych obowiązków nie tylko kwestionowała procesowo, ale też, co ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, nie udzielała zgody na legalizację rozbudowy, przez odmowę udostępnienia prawa do zabudowy wymaganego przez przepisy Prawa budowlanego. W tych warunkach należało ocenić, iż nigdy nie doszło do wykonania w tym zakresie obowiązku wynikającego z ust. 1 pkt 3 art. 51 Prawa budowlanego. Istniała zatem materialnoprawna podstawa do uznania, że przepisem mającym w sprawie zastosowanie jest art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy zarówno zarzut opisany w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej nie okazały się usprawiedliwione. Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło