II OSK 2156/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-10
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Marzenna Linska-Wawrzon, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym można podnosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, gdy decyzja ostateczna wskazuje na Wspólnotę Mieszkaniową jako zobowiązanego do wykonania obowiązków, mimo że wykonanie czynności fizycznych leży po stronie osób indywidualnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie ma zastosowania, gdy podmiot, wobec którego wszczęto egzekucję, jest tożsamy z podmiotem wskazanym w ostatecznej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązki. Kwestie dotyczące faktycznego władztwa nad nieruchomością i wykonania obowiązków powinny być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa S. w Warszawie została zobowiązana decyzją Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej do wykonania określonych obowiązków dotyczących bezpieczeństwa pożarowego w budynku mieszkalnym. Wobec niewykonania tych obowiązków wszczęto postępowanie egzekucyjne, skierowane przeciwko Wspólnocie. Wspólnota zaskarżyła postanowienie uznające zarzuty za nieuzasadnione, podnosząc m.in. zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2241/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 sierpnia 2021 r. znak ... w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2241/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej S. w W. na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 6 sierpnia 2021 r. znak WZ.5593.8.1.2021 w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione.
Wspólnota Mieszkaniowa S. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości i w oparciu o podstawę prawną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego w postaci art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z dnia z dnia 13 stycznia 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 479 - dalej u.p.e.a.), w związku z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., przez uznanie przez Sąd, iż wystąpił nie błąd co do osoby zobowiązanego, podczas gdy analizując stan faktyczny sprawy nie sposób przyjąć ww. argumentu za zasadny, gdyż co najmniej istnieje wątpliwość co do zobowiązanego, a naruszenie wyżej wymienionych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż winno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Całkowicie niezasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 3 oraz art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a.
Zdaniem strony skarżącej prawidłowe było uznanie w sprawie, że odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest Wspólnota Mieszkaniowa S. w W. Jednocześnie wskazano, że utrzymywanie konkretnych urządzeń w stanie pełnej sprawności jest powinnością osób indywidualnie określonych, sprawujących władztwo nad miejscem i mieniem, w którym one się znajdują (części wspólne nieruchomości bądź odrębna własność) i nie pozostaje zasadne nakładanie obowiązków w tym zakresie na Wspólnotę Mieszkaniową jako całość, która nie będąc osobą fizyczną nie ma możności wyrażania wolnej woli i wykonania czynności o charakterze fizycznym (faktycznym).
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podkreślić należy, że nie dotyczy on sytuacji unormowanej w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.
Stosownie do wymienionego przepisu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. błąd co do zobowiązanego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej trafnie przytoczono stanowisko, zgodnie z którym zasadniczo błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek (zob. D.R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, Lex 2015, komentarz do art. 33).
Kierując się przytoczonym powyżej, prawidłowym rozumieniem art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., nie można było stwierdzić, aby mógł mieć ten przepis zastosowanie do okoliczności niniejszej sprawy.
Błędnie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że kwestia faktycznego władztwa nad częściami wspólnymi nieruchomości bądź wyodrębnionymi lokalami, mogła mieć znaczenie na etapie ustalania osoby zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym w związku ze stwierdzeniem niewykonania części obowiązków określonych decyzją Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 3 września 2014 r.
W powołanej decyzji ostatecznej nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową S. w W. nakaz wykonania oznaczonych w punktach 1-6 obowiązków. Wobec ustalenia niewykonania określonych w tej decyzji obowiązków skierowano do Wspólnoty Mieszkaniowej S. upomnienie, a następnie wobec niej wystawiono tytuł wykonawczy. Nie ma żadnych wątpliwości, że podmiot wobec którego podjęto czynności egzekucyjne jest tożsamy z podmiotem określonym w decyzji administracyjnej, na podstawie której wszczęto egzekucję.
W takim stanie sprawy nie mógł być skutecznie postawiony zarzut z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., co zostało wykazane w uzasadnieniu postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 6 sierpnia 2021 r.
Ponadto słusznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki zaznaczył, iż tryb uregulowany w art. 33 i 34 u.p.e.a. nie służy zwalczaniu okoliczności przyjętych w decyzji ostatecznej nakładającej egzekwowane obowiązki. Decyzja nakazująca wykonanie określonych czynności, jako ostateczna, podlega wykonaniu i nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Jeżeli więc zdaniem skarżącej, za wykonanie obowiązków poza częściami wspólnymi nieruchomości odpowiadają inne podmioty, a nie Wspólnota Mieszkaniowa, to kwestia ta winna być podniesiona w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji, a nie na etapie egzekucji. W konsekwencji prawidłowo Sąd Wojewódzki podjął rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło