II OSK 2192/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku i [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skarg kasacyjnych [...] Sp. z o.o. Sp. k. w Białymstoku i [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 367/21 w sprawie ze skarg [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku i [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...]marca 2021 r. nr [...]. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 367/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w Białymstoku i [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosły [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku i [...] Sp. z o.o. Sp.k. w Białymstoku, w których zawarły wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, iż jego wykonanie wiąże się z możliwością zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygnatura akt I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej spawie skarżąca domaga się wstrzymania wykonania postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy, którego podstawę wydania stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "Prawo budowlane") Należy zauważyć, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie kończy sprawy i jej nie załatwia. Innymi słowy, jego wstrzymanie nie jest możliwe na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ dopiero wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Konsekwencją wydania tego postanowienia może być nałożenie na podmiot indywidualny określonego obowiązku, którego wykonanie w zależności od realiów konkretnej sprawy może zostać objęte ochroną tymczasową. W efekcie, wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Odnosząc się, niezależnie od powyższych uwag, do argumentów skarżących dotyczących niebezpieczeństwa wyrządzenia zaskarżonym postanowieniem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, stwierdzić należy, że skarżące nie sprecyzowały rozmiaru tej szkody. Twierdzenia w tym zakresie nie zostały poparte stosownymi dokumentami, w tym dotyczącymi sytuacji finansowych Spółek. Dopiero takie informacje umożliwiają Sądowi, w sytuacji gdy akt nadaje się do wykonania, ocenę, czy istotnie wykonanie zaskarżonego aktu będzie wiązało się z wyrządzeniem szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście ogólnej sytuacji finansowej strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania aktu. Brak zobrazowania tej sytuacji powoduje, że niemożliwe jest dokonanie oceny, czy wykonanie postanowienia w tej konkretnej sytuacji może się wiązać z ryzykiem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia i niepoparte stosownymi dokumentami, nie mogą natomiast stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Ponadto wskazać trzeba, że słuszne jest spostrzeżenie zawarte w uzasadnieniach wniosków o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia, że okoliczności w których strona upatruje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 145/12, LEX nr 1116183 i z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 711/11, LEX nr 1070169). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiona przez skarżące argumentacja nie zdołała takiego skutku wywołać. Oceny tej nie zmienia także cel, w jakim powstaje przedmiotowa inwestycja. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.