II OSK 2232/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 409/16 odrzucającego skargę H. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie H. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie podnosząc, że organ ten nie realizuje wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Wa 1201/15 z 14 stycznia 2016 r. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], którą organ ten rozpoznał odwołanie H. M. od decyzji Wójta Gminy Czosnów z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2016 r. skarżąca została wezwana do wykazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi z dnia 27 września 2016 r. wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., tj. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Sąd ponadto wezwał organ do udzielenia informacji, czy skarżąca wezwała SKO do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie poinformowało, że skarżąca nie wyczerpała trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. przed wniesienie skargi na bezczynność. Również z pisma skarżącej z dnia 27 grudnia 2016 r. wynika, że nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, że w żadnym piśmie nie poinformowano jej o konieczności wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że skarżąca, przed wniesieniem skargi do Sądu, zobligowana była wystąpić, w myśl art. 37 § 1 k.p.a., do tego organu ze stosownym wezwaniem. Jak wynika z informacji zawartych w piśmie SKO z dnia 14 grudnia 2014 r. oraz w piśmie skarżącej z dnia 27 grudnia 2016 r., H. M. nie wyczerpała środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność. Ponadto Sąd podkreślił, że SKO decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] rozpatrzyło odwołanie H. M. od decyzji Wójta Gminy Czosnów z dnia [...] lipca 2013 r. Pismem z dnia 30 maja 2017 r. H. M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie podczas gdy załączone do akt sprawy pismo z dnia 7 lutego 2016 r. określone jako "SPRAWA PILNA" należało uznać jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa polegające na żądaniu realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1201/15, a co wobec odrzucenia skargi, skutkuje pozbawieniem skarżącej prawa do sądu i obrony swoich praw, 2. art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu podczas gdy wydanie przez organ odwoławczy decyzji po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność z dnia 27 września 2016 r. i wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 31 października 2016 r. nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowego, a co wobec odrzucenia skargi pozbawia skarżącą rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez pominięcie pism skarżącej z dnia 02 grudnia 2016 r. oraz z dnia 31 października 2016 r. i odrzucenie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie mimo, iż skargę na bezczynność organu odwoławczego z dnia 2 grudnia 2016 r. poprzedza załączone do akt sprawy pismo z dnia 31 października 2016 r. (wpłynęło do SKO w Warszawie w dniu 2.11.2016 r.) stanowiące wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa polegające na żądaniu pilnej realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1201/15, a co wobec odrzucenia skargi, skutkuje pozbawieniem skarżącej prawa do sądu i obrony swoich praw; 4. art. 52 § 1 i § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 37 k.p.a. poprzez uznanie, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa o którym mowa w art. 37 k.p.a. należy do katalogu środków zaskarżenia warunkujących dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność organu, co skutkowało pozbawieniem skarżącej prawa do rozpoznania skargi; 5. art. 149 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia merytorycznej kontroli bezczynności organu, a co wobec odrzucenia skargi, skutkuje pozbawieniem skarżącej prawa do sądu i obrony swoich praw; Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.) Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjne, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca wyczerpała przysługujący jej środek zaskarżenia, tj. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie skierowane do SKO w Warszawie. Za wezwanie takie należy uznać pismo skarżącej z dnia 31 października 2016 r. zacytowane "MONIT do MONITÓW" w którym skarżąca wniosła o "realizację przez SKO w Warszawie także Wyroku WSA o sygn. IV S.A./Wac1201/15 z 14.01.2016r." (k-21 akt sądowych). Pismo to wpłynęło do SKO w Warszawie w dniu 2 listopada 2016 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.