II OSK 2252/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-19

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Małgorzata Masternak-Kubiak, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może prowadzić postępowanie dowodowe w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, czy też jego rola ogranicza się do kontroli legalności ustaleń organów administracji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Jego rolą jest kontrola legalności ustaleń dokonanych przez organy administracji. Wyjątkowo sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu U. K. do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP. Organ pierwszej instancji uznał, że wezwania do stawiennictwa w postępowaniu uchodźczym zostały sfałszowane. Organ odwoławczy uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji, określając nowy termin powrotu i zakazu wjazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przedłożonego dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 czerwca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 5/16 w sprawie ze skargi U. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od U. K. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 5/16 oddalił skargę U. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Naczelnika Wydziału do Spraw Cudzoziemców Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku wpłynęło pismo ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] informujące o tym, że wobec przebywającego w ośrodku obywatela [...] U. K. Rada do Spraw Uchodźców w dniu [...] marca 2015 r. wydała decyzję utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Komendant Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania skarżącego do powrotu. Komendant Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w dniu [...] maja 2015 r. wydał decyzję, w której orzekł o zobowiązaniu U. K. do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego powrotu i o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że do akt sprawy dołączono kserokopie trzech wezwań do stawiennictwa w [...]: w dniu [...] listopada 2014 r., w dniu [...] grudnia 2014 r. oraz w dniu [...] marca 2015 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że przedstawione przez skarżącego wezwania do osobistego stawiennictwa w [...] zostały sfałszowane i w związku z tym nie mogą stanowić dowodu w przedmiotowym postępowaniu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania U. K., decyzją z [...] października 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub – w przypadku braku informacji o jej wykonaniu – od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium RP w terminie dobrowolnego powrotu określonym w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa. Jednocześnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że badając przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy wykorzystał materiał zgromadzony w toku postępowania uchodźczego, które zakończyło się w dniu [...] stycznia 2015 r. wydaniem przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji, które to rozstrzygnięcie utrzymała w mocy w dniu [...] marca 2015 r. Rada do Spraw Uchodźców. Organ drugiej instancji odniósł się do zarzutów cudzoziemca dotyczących niedostatecznie wnikliwie przeprowadzonego postępowania oraz stwierdzenia przez organ pierwszej instancji, że powołane przez cudzoziemca dowody, tj. trzy wezwania do osobistego stawiennictwa w [...], są fałszywe, zaś złożone przez skarżącego zeznania nie są wiarygodne. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wobec cudzoziemca w chwili obecnej zachodziły okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 348 i art. 351 ww. ustawy, mogące skutkować udzieleniem mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszeń przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., wskazanych w odwołaniu, gdyż prawidłowo przeprowadził postępowanie, przesłuchał cudzoziemca w zrozumiałym dla niego języku rosyjskim, zgromadził materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie i był uprawniony do oceny, że wobec cudzoziemca nie zachodzą przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany w Polsce. W ocenie organu drugiej instancji materiał dowodowy sprawy został szczegółowo przeanalizowany i rzetelnie oceniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę cudzoziemca na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] października 2015 r. stwierdził, że organy obu instancji orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że w odniesieniu do skarżącego wystąpiły przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wynika, iż cudzoziemiec powinien opuścić terytorium RP w ciągu 30 dni od daty otrzymania ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2015 r., tj. do dnia [...] maja 2015 r. włącznie, czego jednak nie uczynił. Zaistnienie powyższej okoliczności przemawiała za obowiązkiem wydania decyzji na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że w razie powrotu do kraju pochodzenia będzie on narażony na traktowanie, które wypełnia przesłanki wskazane w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się do złożonych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 17 maja 2016 r. do akt kopii wezwania wraz z tłumaczeniem oraz [...] (który według skarżącego listonosz przyniósł do domu cudzoziemca), na okoliczność [...], Sąd pierwszej instancji wskazał, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję, czy inny akt prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w pełni podziela pogląd, według którego Sąd pierwszej instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie kontrolują ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Natomiast tylko wyjątkowo sąd administracyjny może na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające, lecz tylko z dokumentów urzędowych oraz gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. W skardze kasacyjnej od wyroku z 17 maja 2016 r. U. K. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przedłożony przez skarżącego oryginał [...] nie podlega uwzględnieniu przy ocenie materiału dowodowego, w tym zaistnienia przesłanek z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy przy jej merytorycznym rozpatrzeniu. W uzasadnieniu tak sformułowanego zarzutu stwierdził, że wbrew twierdzeniom Sądu wojewódzkiego przedłożony [...] jest ważnym dowodem w sprawie, a Sąd nie podważył jego znaczenia w jakikolwiek sposób. Bez znaczenia pozostaje też to, że został on okazany dopiero na rozprawie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik organu na rozprawie dnia 19 czerwca 2018 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 30 czerwca 2017 r. (k. 108 i nast.) skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii psychologicznej na okoliczność [...]. Do pisma dołączył opinię psychologiczna z dnia [...] grudnia 2016 r. sporządzoną przez A. M. z [...]. Dnia 11 czerwca 2018 r. skarżący kasacyjnie złożył kolejne pismo, w którym zawarł wniosek o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii psychologicznej sporządzonej przez M. K. – na okoliczność [...]. Pełnomocnik organu administracji na rozprawie dnia 19 czerwca 2018 r. wniósł o oddalenie ww. wniosków dowodowych Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie dnia 19 czerwca 2018 r. oddalił ww. wnioski dowodowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów skargi kasacyjnej należy odnieść się do złożonego przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie dnia 19 czerwca 2018 r. wniosku o odroczenie rozprawy. Do wniosku tego dołączone zostało zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że w okresie od 18 do 20 czerwca 2018 r. jest niezdolny do pracy i nie może stawić się m.in. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. We wniosku wskazał także terminy, w których nie będzie mógł się stawić na rozprawie z uwagi na zaplanowane inne obowiązki lub pobyty wakacyjne, wraz ze szczegółowo wymienionymi godzinami, których rozprawa może (lub nie może) być wyznaczona. Sąd rozpoznający sprawę wniosku tego nie uwzględnił uznając, iż nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 109 i art. 110 p.p.s.a. Zgodnie z treścią pierwszego ze wskazanych wyżej przepisów rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecność. Przepis zatem nie pozostawia wątpliwości co do tego, że aby choroba pełnomocnika stanowiła podstawę do odroczenia rozprawy, musi być tego rodzaju przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, iż choroba pełnomocnika – pomimo że została stwierdzona przez lekarza specjalistę oraz lekarza sądowego – była przeszkodą takiego rodzaju. W orzecznictwie przyjmuje się, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela, że w przypadku pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem sposobem na przezwyciężenie przeszkody wywołanej nadzwyczajnym wydarzeniem (np. chorobą) w osobistym stawieniu się na rozprawie jest udzielenie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu lub adwokatowi (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2680/16; LEX nr 2328789). Taki obowiązek wynika także z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2018 r., poz. 1184), który stanowi, że jeżeli adwokat prowadzący sprawę nie może wziąć osobiście udziału w rozprawie lub wykonać osobiście poszczególnych czynności w sprawie, może on udzielić substytucji. Także z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że z mocy samego prawa pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje udzielenie substytucji (art. 39 pkt 2 p.p.s.a.). Udzielone adwokatowi A. R. przez cudzoziemca pełnomocnictwo miało charakter pełnomocnictwa ogólnego, mocodawca nie wyłączył prawa do zastępowania go przez substytuta. Powyższe oznacza, że po stronie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, pomimo jego choroby, nie wystąpiła przeszkoda, której nie mógł przezwyciężyć. Mógł bowiem ustanowić substytuta w osobie innego adwokata lub radcy prawnego. Jednocześnie Sąd nie uznał za wiarygodne twierdzeń pełnomocnika co do tego, że stan zdrowia uniemożliwił mu powierzenie prowadzenia sprawy innej osobie. Po pierwsze zwrócić należy uwagę, że z zaświadczenia lekarskiego nie wynikało, iż chory winien być hospitalizowany lub aby wymagał "leżenia". W rubryce nr 15 dokonano wpisu "2", tj. "chory może chodzić". Po drugie, taka czynność jak ustanowienie subsytuta co do zasady nie wymaga osobistego kontaktu z zastępcą. Nawet jeżeli wymagała złożenia stosownego podpisu na dokumencie substytucji, to tego rodzaju ewentualny brak może być uzupełniony w późniejszym terminie, a substytut może być dopuszczony do udziału w czynnościach sądu w oparciu o art. 44 § 1 i 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. W niniejszej sprawie byłoby to tym bardziej uzasadnione, że zaświadczenie lekarskie potwierdza krótkotrwałą chorobę pełnomocnika skarżącego kasacyjnie. Nie bez znaczenia dla oceny, że brak podstaw do odroczenia rozprawy, jest również fakt, że wniosek pełnomocnika skarżącego jest kolejnym wnioskiem o odroczenie rozprawy z uwag na stan zdrowia, pierwszy zaś tego rodzaju wniosek (z dnia 15 stycznia 2018 r.) został uzasadniony brakiem możliwości przygotowania się do rozprawy z uwagi na zbyt krotki okres od udzielenia mu pełnomocnictwa. W świetle powyższego Sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do odroczenia rozprawy i wniosek oddalił. Sąd oddalił także złożone przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego uznając, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. W ocenie Sądu odwoławczego nie stanowi waloru dokumentu, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., dowód, który w istocie jest dowodem z opinii biegłego, np. dokument zawierający prywatną opinię biegłego. Taki pogląd wykluczający możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub eksperta sporządzonej na prywatne zlecenie strony i przedłożonej w formie dokumentu prywatnego jest prezentowany w sposób jednolity w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak m.in. NSA w wyroku składu 7 sędziów z dnia 20 września 2000 r., sygn. akt FSA 1/00; ONSA 2001/1/1). Odmienna interpretacja prowadziłaby do obejścia jasnobrzmiącej treści przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., w którym dopuszcza się możliwość przeprowadzenia przez Sąd dowodu jedynie z dokumentu i to w okolicznościach określonych w tym przepisie. Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionej podstawy. Autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przez Sąd wojewódzki jednego przepisu postępowania, a to art. 106 § 3 p.p.s.a., którego upatruje w błędnym przyjęciu przez Sąd, że przedłożony przez skarżącego kasacyjnie dokument – [...] nie podlega uwzględnieniu przy ocenie materiału dowodowego, w tym zaistnienia przesłanek określonych w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Tymczasem okoliczności niniejszej sprawy żadną miarą nie wskazują na naruszenie ww. przepisu. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią wskazanego jako naruszony przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Cudzoziemiec złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu ([...]) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie dnia 17 maja 2017 r. wniosek taki uwzględnił. Nie można zatem skutecznie zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że naruszył wskazany wyżej przepis. Jedynie na marginesie wskazać należy, że naruszenie tego przepisu może nastąpić wówczas, gdy albo sąd w sposób nieuprawniony odmówi dopuszczenia dowodu z dokumentu, albo dopuści go pomimo braku ku temu podstaw. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Co więcej, z uzasadnienia przedstawionego zarzutu wynika, że jego autor upatruje przedmiotowego naruszenia w wadliwie dokonanej przez Sąd ocenie wpływu tego dokumentu na wynik sprawy. Takiego stanowiska nie można podzielić. Po pierwsze, tak uzasadniony zarzut zawiera wadę konstrukcyjną. Jeśli bowiem skarżący kasacyjnie wskazuje, że sąd nie rozważył znaczenia tego dokumentu, to znaczy, że wada orzeczenia sądu tkwi w jego uzasadnieniu. Sytuacja, w której Sąd pierwszej instancji dopuszcza dowód z dokumentu, a następnie pomija go w uzasadnieniu wyroku w stopniu, który uniemożliwia ocenę prawidłowości wnioskowania sądu, uzasadniałaby postawienie zarzutu naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. art. 233 k.p.c. i 141 § 4 p.p.s.a. (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 512/15; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli natomiast intencją skarżącego kasacyjnie byłoby wskazanie, iż treść powyższego dokumentu ([...]) ma uzasadniać twierdzenie o błędnie ustalonym przez organy administracji i zaaprobowanym przez Sąd pierwszej instancji stanie faktycznym, to należałoby skonstruować zarzut naruszenia odpowiednich przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.). Żaden z tych zarzutów nie został wskazany w skardze kasacyjnej, co uniemożliwia, co do zasady, ocenę zaskarżonego wyroku w tym zakresie. Po drugie, uszło uwadze skarżącego kasacyjnie, że Sąd administracyjny ocenia prawidłowość zaskarżonej decyzji w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania. [...], który miałby wskazywać na wadliwość dokonanej przez Sąd oceny, miałby być wystawiony [...] lutego 2016 r., a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji. Już tylko ta okoliczność wskazuje, że dokument ten nie mógł mieć znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracji. Dla porządku wskazać należy, że postępowanie dowodowe, jakie sąd może przeprowadzić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., służyć ma celowi postępowania sądowoadministracyjnego określonemu w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), a więc kontroli legalności działania organów administracji publicznej. Sąd nie może zatem w ramach postępowania dowodowego ustalać stanu faktycznego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a może jedynie dokonywać takich ustaleń, które przyczynić się mają do prawidłowej oceny legalności zaskarżonego aktu (por. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 357-369 i powołana tam literatura i orzecznictwo). I wreszcie wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował przepisy ustawy o cudzoziemcach uznając, że te elementy stanu faktycznego sprawy, na które zwrócił uwagę skarżący w swojej skardze, pozostawały bez wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wynika, że cudzoziemiec powinien opuścić terytorium RP w ciągu 30 dni od daty otrzymania ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2015 r., tj. do dnia [...] maja 2015 r. włącznie, czego jednak nie uczynił. Zaistnienie powyższej okoliczności przemawiała za obowiązkiem wydania decyzji na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślić należy, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy skarżący nie legitymował się decyzją, która udzielałaby mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy też zgody na pobyt tolerowany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności jedynego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.) za udział w postępowaniu kasacyjnym zostanie przyznane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło