II OSK 2275/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-23

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Grzegorz Czerwiński, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zwiększeniu powierzchni zabudowy i zmianie odległości od granicy działki, może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, takie jak zwiększenie powierzchni zabudowy i zmiana odległości od granicy działki, uzasadniają nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd podkreślił, że takie odstąpienia są istotne w świetle przepisów Prawa budowlanego i nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nawet jeśli adresaci twierdzą o niemożności sporządzenia takiego projektu.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Organ pierwszej instancji nałożył ten obowiązek, stwierdzając istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (zmiana przeznaczenia budynku, zwiększenie powierzchni zabudowy, zmniejszenie odległości od granicy działki). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił część decyzji, ale utrzymał w mocy obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzje nie były obarczone wadami kwalifikowanymi. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. Z. i J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2734/12 w sprawie ze skargi B. Z. i J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 czerwca 2013 r., sygnatura akt VII SA/Wa 2734/12, oddalił skargę skarżących B. Z. i J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżących ustanowionemu w ramach prawa pomocy. Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...] października 2011 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedłożenia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, dotyczącego budowy obiektu budowlanego na działce nr [...] w P. przy ul. [...]. Ponadto organ ten nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ administracji ustalił, że skarżący w sposób istotny odstąpili od zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] października 1994 r. projektu budowlanego. W szczególności dysponując pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego zrealizowali obiekt budowlany o innym przeznaczeniu i zwiększyli jego parametry, w tym powierzchnię zabudowy o 18 m2, co spowodowało zmniejszenie odległości ściany budynku od granicy z działką nr [...] z przewidzianych w projekcie 3 m do 2,35 m. Rozpoznając odwołanie skarżących od tej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2011 r. uchylił ją w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i w pozostałej części utrzymał w mocy. Organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do nałożenia na skarżących obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, gdyż istotnie odstąpili od zatwierdzonego projektu budowlanego. W szczególności organ ten zauważył, że zwiększenie w stosunku do projektu budowlanego powierzchni zabudowy o 18 m2 spowodowało, że ściana budynku znajduje się od granicy z działką nr [...] w odległości 2,35 m zamiast 3 m. Odnośnie do uchylenia części decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości nakazania przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Następnie skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. Rozpoznając to podanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich decyzji, które ze wzglądu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Ustawodawca ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujące w dacie wydania tej decyzji. Dalej wskazał, że odstąpienia polegające m.in. na zmianie odległości budynku od granicy z sąsiednią działką oraz zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, zaliczane są do kategorii istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego i wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Stwierdził, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r., w przypadku ustalenia na podstawie stanu faktycznego sprawy, że nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ zobowiązany był wydać, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Dalej stwierdził, że wobec tego organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r. prawidłowo zobowiązał inwestorów do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Jako prawidłową organ administracji ocenił też decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. Organ wyjaśnił, że chylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2011 r. w części zobowiązującej skarżących do przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, było prawidłowe, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi podstawę prawną nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia wyłącznie projektu budowlanego zamiennego i nie daje uprawnień do żądania innych dokumentów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się także do argumentu skarżących, którzy podnosili, że budynek, którego dotyczy sprawa, wybudowali "legalnie" w 1995 r. i złożyli w Urzędzie Rejonowym dokumenty dotyczące zakończenia budowy i zmiany jego przeznaczenia z gospodarczego na mieszkalne, które jednakże zaginęły. W związku z tym organ administracji wskazał, że prawnie skuteczne jest zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy tylko, co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Oznacza to, że przyjęcie zawiadomienia nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Tym samym – jak przyjął - zgłoszenie zakończenia budowy przez inwestora nie może stanowić przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych zgodnie z pozwoleniem na budowę, bowiem ustawodawca nie przewidział w przepisach Prawa budowlanego żadnego okresu przedawnienia dla stwierdzenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Biorąc to wszystko pod rozwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym twierdzili, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. jest nieważna, gdyż była niewykonalna w dniu wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2012 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] sierpnia 2012 r. Organ administracji powtórzył dotychczasową argumentację i dodał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nie jest niewykonalna w znaczeniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W skardze skarżący wnosili o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. oraz z [...] sierpnia 2012 r., a także decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] października 2011 r. Uzasadniając skargę twierdzili, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. jest niewykonalna. Podnieśli w związku z tym, że w celu wykonania projektu budowlanego zamiennego udali się do architekta, który po zapoznaniu się z całą dokumentacją, w tym decyzjami organów nadzoru budowlanego, uznał, iż sporządzenie takiego projektu jest niemożliwe. Twierdzili, że dowiedzieli się od architektów, iż jedynym możliwym wyjściem z sytuacji jest sporządzenie zamiast projektu budowlanego zamiennego, projektu na rozbudowę. Jednakże zaznaczyli, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r., zwalniająca ich z obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zwolniła ich od przedłożenia dokładnie tych samych dokumentów, które również są niezbędne w celu sporządzenia projektu rozbudowy. Wskazywali, że w tej sytuacji, mając "związane ręce", ponieważ z jednej strony niemożliwe okazało się wykonanie nałożonego obowiązku w postaci przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, z drugiej zaś strony, z uwagi na to, że nikt z uprawnionych do tego osób nie podjął się też sporządzenia projektu rozbudowy, gdyż nie mieli wymaganych dokumentów, ani też decyzji, która zwalniałaby ich z obowiązku ich posiadania w celu sporządzenia opracowania projektowego na rozbudowę, zwrócili się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Sąd pierwszej instancji uzasadniając oddalenie skargi stwierdził, po zreferowaniu zasad postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, że zgadza się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności, nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił przy tym, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy czynniki. Po pierwsze, oczywistość naruszenia prawa, po drugie, charakter przepisu, który został naruszony oraz po trzecie, racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Sąd pierwszej instancji uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...] października 2011 r. prawidłowo zobowiązał skarżących na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w tej części. Sąd ten zaakceptował przy tym stanowisko organu, według którego skarżący przy realizacji swojej inwestycji odstąpili od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] października 1994 r. i odstąpienie to, polegające m.in. na zmianie odległości budynku od granicy z sąsiednią działką oraz zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu, zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego zaliczone zostało do kategorii istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego i wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z tym zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r., wobec ustalenia, że nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ zobowiązany był wydać, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Jako zasadne Sąd pierwszej instancji uznał również uchylenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji organu pierwszej instancji w części, w jakiej zobowiązywała ona inwestorów do przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego – jak stwierdził - nie odnoszą się bowiem do dostarczenia dokumentów lub uzupełnienia materiału dowodowego. W końcu Sąd pierwszej instancji uznał, że nie można zarzucić, aby decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. była niewykonalna. Wyjaśniając to bliżej wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Że niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie jej wydania istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie. Niewykonalność prawna pojawia się zaś wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji oraz wówczas, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Nie stanowią natomiast – jak wskazał - powodu niewykonalności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji. Biorąc to pod uwagę Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja, której dotyczyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, była wykonalna zarówno w sensie faktycznym jak i prawnym. Okoliczność, iż żaden z projektantów nie podjął się opracowania projektu budowlanego zamiennego, nie może – zdaniem Sądu pierwszej instancji - w żadnym wypadku stanowić o niewykonaności decyzji we wskazanym wyżej rozumieniu. Sąd pierwszej instancji zauważył ponadto, że czym innym jest faktyczna możliwość sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, a możliwość "legalizacji" inwestycji, w wyniku sprawdzenia projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1, mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Uwzględniając te okoliczności Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona przed nim decyzja jest zgodna z prawem i w związku z tym na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie pierwszym (oddalenie skargi), skarżący przytoczyli, jako podstawy kasacyjne, naruszenie przepisów postępowania: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 36a ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, polegające na błędnym przyjęciu, że stwierdzone w sprawie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego miały charakter istotnych, - art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez nieuwzględnienie w uzasadnieniu wyroku niezbędnych okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz zarzutów podniesionych w skardze". W oparciu o tak przytoczone podstawy kasacyjne skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi skarżących, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 36a ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nie jest zasadny. Podstawa ta, określona jako naruszenie przepisów postępowania, w istocie dotyczy naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżący twierdzą bowiem, że stwierdzone (ustalone) w rozpoznawanej sprawie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego niezasadnie zostały uznane za istotne, co doprowadziło do niezasadnego (w ocenie skarżących) zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Skarżący twierdzą więc, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie było podstaw, aby zastosować powołane przepisy prawa materialnego. Jednocześnie skarżący nie kwestionują ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę zastosowania tych przepisów. Nie kwestionują więc, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegały na tym, że zwiększono w stosunku do przewidzianej w projekcie budowlanym powierzchnię zabudowy o 18 m2, że ściana budynku zamiast w przewidzianej w projekcie budowlanym odległości 3 m od granicy z działką nr [...], została usytuowana w odległości 2,35 m od tej granicy oraz że zamiast budynku o przeznaczeniu gospodarczym wybudowali budynek o przeznaczeniu mieszkalnym. Takie odstępstwa, w świetle art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, w oczywisty sposób są odstępstwami istotnymi. Zgodnie bowiem z art. 36a ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego istotnym odstępstwem jest zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym powierzchni zabudowy. Z kolei zgodnie z punktem szóstym powołanego przepisu istotnym odstępstwem jest zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zatem odstępstwa polegające na tym, że zwiększono w stosunku do przewidzianej w projekcie budowlanym powierzchnię zabudowy o 18 m2 oraz że zamiast budynku o przeznaczeniu gospodarczym wybudowano budynek o przeznaczeniu mieszkalnym są odstępstwami istotnymi. Istotne jest też odstępstwo polegające na tym, że ściana budynku zamiast w przewidzianej w projekcie budowlanym odległości 3 m od granicy z działką nr [...], została usytuowana w odległości 2,35 m od tej granicy, przy czym zauważyć należy, że wiąże się ono z odstępstwem polegającym na zwiększeniu powierzchni zabudowy. Mając powyższe na uwadze podstawa kasacyjna odnosząca się do zarzutu naruszenia art. 36a ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie jest zasadna. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut ten uzasadnia się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej tym, że w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji nie znalazły odzwierciedlenia podniesione w skardze zarzuty dotyczące tego, że "zdaniem architektów jedynym rozwiązaniem zaistniałej sytuacji jest opracowanie projektu na rozbudowę", jednakże jego opracowanie "także okazało się niemożliwe ze względu na brak wymaganych dokumentów oraz decyzji, które zwalniałby z obowiązku ich posiadania, celem sporządzenia opracowania projektowanego na rozbudowę". Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się do tej kwestii w swoim uzasadnieniu. Twierdzenia te związane są z tezą skarżących o niewykonalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., zaś Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja ta nie była niewykonalna, wyjaśniając swoje stanowisko. Z oceną Sądu pierwszej instancji nie sposób się nie zgodzić. Zauważyć należy, że twierdzenie skarżących o niewykonalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. w istocie wynika z tego, że chcieliby zachować dotychczasowe usytuowanie budynku, a więc w odległości niezgodnej z przepisami od granicy działki sąsiedniej i w związku z tym chcieliby, aby sporządzić projekt budowlany zamienny przewidujący taką odległość, co z powodów prawnych nie jest możliwe. Nie jest to jednakże przyczyna niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Jeżeli bowiem skarżący nie przedłożą projektu budowlanego zamiennego, organ administracji na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego będzie mógł wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił ją. Odnośnie do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu NSA wyjaśnia, że nie orzekł w wyroku o tym żądaniu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło