II OSK 229/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-01
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Małgorzata Masternak-Kubiak, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin było zasadne w sytuacji, gdy posiadacz zezwolenia nie przedstawił wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie, mimo podjętych prób uczestnictwa w programie oceny substancji czynnej?Ratio decidendi
NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że cofnięcie zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin było zasadne. Posiadacz zezwolenia nie przedstawił wymaganej dokumentacji dotyczącej substancji czynnej w wyznaczonym terminie, co stanowiło podstawę do cofnięcia zezwolenia zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2b ustawy o ochronie roślin. Sąd uznał, że nawet podjęte próby uczestnictwa w programie oceny substancji czynnej nie zwalniały z obowiązku przedłożenia wymaganych badań i informacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin "U." z powodu nieprzedstawienia przez posiadacza zezwolenia, R. C., wymaganej dokumentacji dotyczącej substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy w wyznaczonym terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. C. na tę decyzję. R. C. wniósł skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R. C. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 242/13 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od R. C. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 242/13 oddalił skargę R. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849 ze zm.), cofnął zezwolenie tego organu na dopuszczenie do obrotu i stosowanie środka ochrony roślin U..
Po rozpoznaniu wniosku R. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż środek ochrony roślin U. został dopuszczony do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 171 poz. 1398 ze. zm.) w związku z art. 113 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849, ze zm.). Organ wyjaśnił, że w odniesieniu do substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy, termin przedstawienia ww. wyników badań, informacji oraz ocen dla tej substancji czynnej określono w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2004 r. w sprawie terminów, w których podmiot posiadający zezwolenie na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania jest obowiązany do przedstawienia wyników badań, informacji, danych, ocen oraz kart charakterystyki substancji aktywnej i środka ochrony roślin (Dz. U. Nr 200, poz. 2060 z późn. zm.) na dzień 1 lipca 2011 r. Biorąc pod uwagę, że pismem z dnia 13 lutego 2012 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia przedmiotowego zezwolenia i poinformowana o możliwości złożenia wyjaśnień, a dokumentacja, o której mowa w art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie roślin nie została przez stronę przedłożona, przedmiotowe zezwolenie zostało cofnięte.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. C., domagając się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, a także zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 51 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin w związku z wydaniem decyzji z pominięciem faktu uniemożliwienia skarżącemu przedstawienia Ministrowi Rolnictwa w wymaganym terminie: badań, informacji oraz ocen dotyczących tożsamości właściwości substancji aktywnej, potwierdzających, że substancja ta nie różni się odnośnie stopnia czystości i rodzaju zanieczyszczeń i spełnia wymagania określone w przepisach szczególnych Unii Europejskiej dla tej substancji;
2. art. 52 ust.2 ww. ustawy poprzez niezastosowanie tego przepisu,
3. przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 7, 8, 9 oraz 77 k.p.a. poprzez niedostrzeganie słusznego interesu przedsiębiorcy, nieudzielanie wyjaśnień i odpowiedzi na zapytania oraz przekazanie z opóźnieniem (po wszczęciu postępowania administracyjnej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia) informacji stanowiących podstawę dotyczące ubiegania się przez skarżącego o przedłużenie zezwolenia na okres niezbędny do przedstawienia badań i dokumentacji.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Dodatkowo swoje stanowisko przedstawił w piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że na podstawie art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie roślin R. C., jako posiadacz zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin U. zobowiązany był do przedstawienia wyników badań, informacji, danych oraz ocen dotyczących tożsamości i właściwości substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy produkcji PPH "H." R. C. potwierdzających, że substancja ta nie różni się istotnie odnośnie stopnia czystości oraz rodzaju zanieczyszczeń i spełnia wymagania określone w przepisach szczególnych Unii Europejskiej dla tej substancji. Jak wskazał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, i czemu nie zaprzecza skarżący, skarżący nie złożył wymaganej przepisami dokumentacji dotyczącej substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy produkcji PPH "H." R. C. w terminie umożliwiającym dokonanie przeglądu zezwolenia zgodnie z art. 4 dyrektywy Komisji 2011/28/UE tj. przed dniem 30 listopada 2011 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w odniesieniu do substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy, termin przedstawienia ww. wyników badań, informacji oraz ocen dla tej substancji czynnej określono w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2004 r. w sprawie terminów, w których podmiot posiadający zezwolenie na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania jest obowiązany do przedstawienia wyników badań, informacji, danych, ocen oraz kart charakterystyki substancji aktywnej i środka ochrony roślin (Dz. U. Nr 200, poz. 2060 z późn. zm.) na dzień 1 lipca 2011 r.
W ocenie Sądu wobec brzmienia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o ochronie roślin, zobowiązującego ministra właściwego ds. rolnictwa do cofnięcia zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin w przypadku nieprzedstawienia przez posiadacza zezwolenia dokumentacji, o której mowa w art. 117 ust. 2 pkt. 1 ww. ustawy, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowień tych artykułów w odniesieniu do postępowania administracyjnego związanego z cofnięciem zezwolenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin U..
Sąd nie podzielił także zarzutu niezastosowania przez Ministra Rolnictwa art. 52 ust. 2 ustawy o ochronie roślin. Wskazano, że przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy wnioskodawca ubiega się o wydanie zezwolenia na dopuszczenie do obrotu środka ochrony roślin na okres kolejnych 10 lat. Jeżeli w trakcie prowadzonej oceny przedłożonych przez posiadacza zezwolenia wyników badań, informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin oraz jego substancji aktywnej, upływa termin ważności zezwolenia, minister właściwy ds. rolnictwa może przedłużyć ważność zezwolenia do czasu - zakończenia tej oceny. Nie jest to zatem przedłużenie terminu ważności zezwolenia na czas konieczny do przedłożenia przez posiadacza zezwolenia wymaganej przepisami dokumentacji, lecz jest to przedłużenie terminu ważności zezwolenia na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny wyników badań, informacji i danych przedłożonych przez posiadacza zezwolenia. W ocenie Sądu, w przypadku środka ochrony roślin: U. powyższy artykuł nie ma zastosowania, gdyż wyniki badań, informacje i dane dotyczące substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilo masłowy zawartej w środku, wymagane w myśl art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie roślin, nie zostały złożone przez R. C.. Nie jest również prowadzone postępowanie w przedmiocie ponownego dopuszczenia do obrotu środka ochrony roślin U..
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 k.p.a Sąd wyjaśnił, że substancja czynna kwas 4-indol-3-ilomasłowy została objęta programem oceny substancji czynnych przez Komisję Europejską, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1112/2002 z dnia 20 czerwca 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady realizacji czwartego etapu programu prac określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 91/414/EWG (Dz. U. UE L 168 z 27.06.2002 r. str. 14). W związku z przystąpieniem Republiki Czeskiej, Cypru, Litwy, Łotwy, Estonii, Węgier, Malty, Polski, Słowacji i Słowenii, Komisja Europejska pojęła rozporządzenie Komisji (WE) 2229/2004 z dnia 3 grudnia 2004 r. ustanawiające dodatkowe szczegółowe zasady wdrażania czwartego etapu programu pracy określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 379 z 24.12.2004 k str. 13). W wyniku tych działań stworzono producentom z nowych krajów członkowskiej możliwość zgłoszenia zainteresowania udziałem w czwartym etapie programu oceny substancji czynnych, które znajdowały się na rynku nowych państw członkowskich przed dniem 1 maja 2004 r. i które nie były objęte programem oceny przez Komisję Europejską. Jak wskazał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, R. C. notyfikował Komisji, innym osobom zgłaszającym daną substancję oraz Francji, jako wyznaczonemu przez Komisję państwu sprawozdawcy, wolę udziału w programie oceny ww. substancji czynnej. Jednakże jedynym wnioskodawcą, który faktycznie przedstawił kompletną dokumentację dla substancji czynnej kwas 4-indol-3- ilomasłowy była spółka R.. R. C. mimo podjętych działań nie przekazał wymaganej dokumentacji zgodnie z przepisami art. 6 rozporządzenia 2229/2004. Dlatego też nie uczestniczył on w procedurze oceny ww. substancji czynnej, natomiast jej ocena została przeprowadzona przez Komisję Europejską na podstawie badań przedłożonych przez inny podmiot oraz na jego koszt.
W kwestii braku informacji dotyczących zakresu dokumentacji szczegółowej dla substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy Sąd zauważył, że był on powszechnie znany i łatwo dostępny, bowiem został uregulowany rozporządzeniem Komisji (UE) nr 544/2011 z dnia 10 czerwca 2011 r. wykonującym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wymogów dotyczących danych dla substancji czynnych (Dz. Urz. UE L 155 z 11.06.2011 str. 67), które zastąpiło załącznik nr 2 do dyrektywy 91/414/EWG oraz implementujące je do polskiego porządku prawnego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2005 r. w sprawie zakresu badań informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji aktywnej oraz zasad sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839 oraz z 2006 r. Nr 133, poz. 937). W ocenie Sądu pierwszej instancji nie jest zgodna z prawdą argumentacja strony, że złożenie wymaganej dokumentacji zostało jej uniemożliwione przez brak informacji ze strony francuskiego urzędu właściwego ds. rejestracji środków ochrony roślin i oceny substancji czynnych czy też Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Określenie bowiem szczegółowego zakresu, jak również uzasadnienie braku konieczności przeprowadzenia określonych badań dla substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy zawartej w środku ochrony roślin, leżało po stronie wnioskodawcy – R. C.. Proces oceny substancji czynnej kwas 4 -indol-3-ilomasłowy prowadzony był przez Komisję Europejską w sposób transparentny, umożliwiający zapoznanie się z dokumentami z oceny przez wszystkie zainteresowane strony. Sąd podkreślił nadto, że R. C. miał możliwość zapoznania się z informacjami nt. przebiegu procesu oceny substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłdwy za pośrednictwem informacji publikowanych przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności czy też wnioskami EFSA. Zdaniem Sądu, Minister słusznie zaakcentował, że w prowadzonej w 2008 r. korespondencji z R. C., dotyczącej ww. substancji czynnej, szczegółowo informował stronę o statusie prac związanych z dopuszczeniem do stosowania w środkach ochrony roślin substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy oraz o obowiązkach posiadaczy zezwoleń na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin z tą substancją czynną (pismo znak [...] z dnia [...] lutego 2008 r., pismo znak [...] z dnia [...] lipca 2008 r. oraz pismo znak [...] z dnia [...] października 2008 r.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku R. C. zaskarżył go w całości, podnosząc zarzuty:
1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 1-4, 6, 8, 16 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2229/2004 z dnia 3 grudnia 2004 r. ustanawiające dodatkowe szczegółowe zasady wdrażania czwartego etapu programu pracy określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 91/414/EWG w związku z pominięciem faktu mającego podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, a mianowicie dopełnienie przez Skarżącego obowiązków w odniesieniu do zgłaszanych substancji czynnych wskazanych w art. 4 powołanego rozporządzenia Komisji Nr 2229/2004;
2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 61 § 3 i 4 w zw. z art. 194 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w związku z niewydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia w przedmiocie wstrzymania lub odmowy wstrzymania zaskarżonych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - przez co Sąd uniemożliwił Skarżącemu obronę przysługujących mu praw i zminimalizowania szkody, którą Skarżący poniósł w związku z cofnięciem zezwolenia Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin - U..
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął bezkrytycznie argumentację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kwestii nieprzedstawienia przez skarżącego dokumentacji oraz bez analizy i oceny wszystkich okoliczności zaistniałego stanu rzeczy oddalił skargę. Sąd nie odniósł się do starań R. C., które nie mogły przynieść pożądanego efektu wobec kompletnej bezczynności Państwa sprawozdawcy - Francji. Nie udzielono zgłaszającemu producentowi, rekrutującemu się z nowych państw członkowskich Unii, choćby najmniejszego wsparcia niezbędnego do włączenia się w prace grup TASK FORCE. Bezczynność Państwa sprawozdawcy, a w następstwie tego również ignorowanie skarżącego przez firmy współpracujące w grupie m.in. R., stanowiły, w ocenie kasatora, wyłączną przyczynę niezłożenia przez R. C. szczegółowej dokumentacji. Wskazano także, że o wszelkich trudnościach skarżącego informowany był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który jednak wbrew postanowieniom art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2229/2004, nie podjął działań dla ochrony interesów polskiego przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wskazując na bezzasadność podniesionych zarzutów, wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej zwanej “P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie wystąpiła, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim podkreślić należy, że nie mógł przynieść oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej rezultatu zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 i 4 w zw. z art. 194 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z niewydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia w przedmiocie wstrzymania lub odmowy wstrzymania zaskarżonych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - przez co uniemożliwiono skarżącemu obronę przysługujących mu praw i zminimalizowanie szkody, którą skarżący poniósł w związku z cofnięciem zezwolenia. Wbrew wywodom kasatora, Sąd pierwszej instancji przychylił się do wniosku R. C. złożonego wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. oraz decyzji ją poprzedzającej. Nie sposób zatem uznać, że Sąd zaniechał merytorycznego rozpoznania wskazanego wniosku.
Przechodząc zaś do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że także i on pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że zezwoleniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuszczono do obrotu i stosowania środek ochrony roślin U., produkcji PPH "H." R. C., zawierający substancję czynną kwas 4-indol-3-ilomasłowy, która dyrektywą Komisji 2011/28/UE z dnia 4 marca 2011 r. zmieniającej dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia do niej kwasu indolilo-3-masłowego, jako substancji czynnej i zmieniającej decyzję Komisji 2008/941/WE (Dz. Urz. UE L60 z 05.03.2011) została włączona do załącznika nr 1 do dyrektywy 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotyczącej wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu (Dz. Urz. UE L230 z 19.08.1991 r.) zawierającego wykaz substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w środkach ochrony roślin.
Substancje czynne włączone do załącznika nr 1 do dyrektywy Rady 91/414/EWG (w tym kwas 4-indol-3-ilomasłowy) zostały uznane za zatwierdzone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającym dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009).
Na podstawie art. 4 ust. 1 dyrektywy Komisji 2011/28/UE państwa członkowskie w terminie do 30 listopada 2011 r. zostały zobowiązane do dokonania przeglądu obowiązujących zezwoleń na środki ochrony roślin zwierające substancję czynną kwas 4-indol-3-ilomasłowy pod kątem spełniania warunków określonych w załączniku nr 1 do dyrektywy 91/414/EWG oraz pod kątem potwierdzenia, że posiadacz zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu dysponuje dokumentacją dla substancji czynnej określoną w załączniku nr 2 do w/w dyrektywy Rady lub dostępem do niej. Załącznik nr 2 do dyrektywy 91/414/EWG został zaimplementowany do polskiego porządku prawnego poprzez załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2005 r. w sprawie zakresu badań informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji aktywnej oraz zasad sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839 oraz z 2006 r. Nr 33, poz. 937), zaś obecnie kwestie te są uregulowane rozporządzeniem Komisji (UE) nr 544/2011 z dnia 10 czerwca 2011 r. wykonującym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wymogów dotyczących danych dla substancji czynnych (Dz. Urz. UE L 155 z 11.06.2011 str. 67), które zastąpiło załącznik nr 2 do dyrektywy 91/414/EWG.
Wejście w życie ww. przepisów spowodowało powstanie - dla podmiotu posiadającego zezwolenie na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania, zawierającego substancję aktywną dopuszczoną do stosowania w środkach ochrony roślin przez Komisję Europejską - obowiązku wynikającego z art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849 ze zm.), tj. przedstawienia wyników badań, informacji, danych oraz ocen dotyczących tożsamości i właściwości substancji aktywnej, potwierdzających, że substancja ta nie różni się istotnie odnośnie stopnia czystości oraz rodzaju zanieczyszczeń i spełnia wymagania określone w przepisach szczególnych Unii Europejskiej dla tej substancji.
Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w ust. 3 powyższego art. 117, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 7 września 2004 r. w sprawie terminów, w których podmiot posiadający zezwolenie na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania jest obowiązany do przedstawienia wyników badań, informacji, danych, ocen oraz kart charakterystyki substancji aktywnej i środka ochrony roślin (Dz. U. Nr 200, poz. 2060 ze zm.) określił termin realizacji obowiązków, o których mowa w ust. 2. Dla substancji czynnej kwas indolilo-3-masłowy wchodzącej w skład środka ochrony roślin U. termin ten został określony na 1 lipca 2011 r.
W świetle powyższych przepisów prawidłowo zinterpretowanych i przywołanych w zaskarżonym wyroku (a wcześniej w obu decyzjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi), Przedsiębiorstwo Przemysłowo Handlowe "H." R. C., jako posiadacz zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin U. było zobowiązane do przedstawienia wyników badań, informacji, danych oraz ocen dotyczących tożsamości i właściwości substancji aktywnej, potwierdzających, że wskazana wyżej substancja nie różni się istotnie odnośnie stopnia czystości oraz rodzaju zanieczyszczeń i spełnia wymagania określone w przepisach szczególnych Unii Europejskiej dla tej substancji. Skoro strona skarżąca niedopełniła tego obowiązku w oznaczonym terminie, zasadnym było, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2b ustawy o ochronie roślin, cofnięcie zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu.
Nie mogła odnieść zamierzonego skutku przedstawiona przez stronę argumentacja dotycząca nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji starań i trudności skarżącego w zakresie dołączenia do podmiotów samodzielnie lub wspólnie tworzących grupy zadaniowe tzw. task force, które przedstawiły kompletną dokumentację techniczną dla substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy.
Wyjaśnić przede wszystkim należy, że substancja czynna zawarta w przedmiotowym środku ochrony roślin została objęta programem oceny substancji czynnych przez Komisję Europejską zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1112/2002 z dnia 20 czerwca 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady realizacji czwartego etapu programu prac określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 91/414/EWG (Dz. U. UE L 168 z 27.06.2002 r. str. 14). W związku z przystąpieniem Republiki Czeskiej, Cypru, Litwy, Łotwy, Estonii, Węgier, Malty, Polski, Słowacji i Słowenii, Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie Komisji (WE) 2229/2004 z dnia 3 grudnia 2004 r. ustanawiające dodatkowe szczegółowe zasady wdrażania czwartego etapu programu pracy określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 379 z 24.12.2004 r. str 13). W wyniku tych działań umożliwiono producentom z nowych krajów członkowskich zgłoszenie zainteresowania udziałem w czwartym etapie programu oceny substancji czynnych, które znajdowały się na rynku nowych państw członkowskich przed dniem 1 maja 2004 r. i które nie były objęte programem oceny przez Komisję Europejską. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia Komisji (WE) 2229/2004 każdy producent nowego Państwa Członkowskiego, zamierzający zapewnić włączenie substancji czynnej do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG wymienionej w zał. I do ww. rozporządzenia miał obowiązek notyfikacji Komisji Europejskiej, innym osobom zgłaszającym daną substancję czynną i Państwu Członkowskiemu pełniącemu rolę sprawozdawcy informacji określonych w zał. V do tego rozporządzenia. Rolę kraju - sprawozdawcy zgodnie z zał. I grupa 2 tego rozporządzenia substancji czynnych kwas 4-indol-3-ilomasłowy, pełnił urząd właściwy ds. rejestracji Republiki Francuskiej. Jak wskazał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, PPH "H." R. C. notyfikowało Komisji, innym osobom zgłaszającym daną substancję oraz wyznaczonemu przez Komisję państwu sprawozdawcy wolę udziału w programie oceny ww. substancji czynnej. Jednakże samo wypełnienie obowiązków określonych w art. 4 ww. rozporządzenia, bez przedłożenia dokumentacji, o której mowa w art. 6 nie jest wystarczające do zatwierdzenia substancji czynnej do stosowania w środkach ochrony roślin. Zauważyć trzeba, że strona skarżąca, pomimo niedołączenia do grupy zadaniowej, miała możliwość negocjacji z ww. partnerami w celu uzyskania dostępu do ww. dokumentacji technicznej i upoważnienia (tzw. listu dostępu/listu intencyjnego) do wykorzystania danych na potrzeby zezwolenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. R. C. miał także możliwość przygotowania własnej dokumentacji technicznej, biorąc pod uwagę, że zakres wymaganej dokumentacji dla substancji czynnej był powszechnie znany i łatwo dostępny. R. C. nie uczestniczył jednak w procedurze oceny substancji czynnej kwas 4-indol-3-ilomasłowy, która została przeprowadzona na podstawie badań przedłożonych przez inny podmiot oraz na jego koszt.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, że skarżący pomimo podjętych działań, nie przedłożył wyników badań, informacji, danych oraz ocen dotyczących tożsamości i właściwości wskazanej substancji czynnej produkcji PPH "H." R. C. potwierdzających, że substancja ta nie różni się istotnie odnośnie stopnia czystości oraz rodzaju zanieczyszczeń i spełnia wymagania określone w przepisach szczególnych Unii Europejskiej dla tej substancji. W związku z powyższym, nie zrealizowano obowiązku, który wynika z art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie roślin.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło