II OSK 2347/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 144/21 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2020 r. nr 584/2020 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r., II SA/Kr 144/21, oddalił skargę S. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "MWINB") z dnia 2 grudnia 2020 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zaskarżoną decyzją MWINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U. 2020.256 ze zm.; dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu z dnia 22 czerwca 2020 r., którą nałożono na P. S. "jako właściciela samodzielnego lokalu użytkowego w budynku gospodarczym zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...],[...],[...] położonych w Nowym Targu przy ul. [...], w którym potwierdzono znaczny stopień degradacji drewnianych elementów konstrukcyjnych tej części obiektu, obowiązek wykonania w terminie do 30 października .2020 r. czynności i robót w sposób określony na stronach 15-17 opinii technicznej (opracowanie zawierające karty numerowane od 1-24) sporządzonej przez mgr inż. W. K. dla części zachodniej budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...],[...] położonych w Nowym Targu przy ul. [...]" – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333 ze zm.; dalej "p.b.") nakazał P. S. jako właścicielowi samodzielnego lokalu użytkowego w budynku gospodarczym, zlokalizowanego na działkach nr [...],[...] położonych w Nowym Targu przy ul. [...], wykonanie określonych w tej decyzji czynności. S. S. wniósł skargę na tę decyzję do WSA w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniesioną skargę. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie jest kwestionowana przez jej adresata, lecz przez S. S., współwłaściciela nieruchomości i drugiej części budynku. Zdaniem skarżącego, na P. S. powinien być nałożony dalej idący obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, a zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim na ocenie dowodów. Zdaniem skarżącego, bezzasadnie pominięto czy też nie uwzględniono ekspertyzy inż. P. J. Skarżący twierdzi, że przy sprzecznych opiniach powinien być powołany niezależny biegły. Sąd tego stanowiska nie podzielił. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ odwoławczy – wbrew zarzutom skargi – miał na względzie cały materiał dowodowy, w tym wszystkie ekspertyzy – zarówno sporządzoną przez mgra inż. W. K., jak i sporządzoną przez inż. P. J. Ocena dowodów czyni zadość wymogom z art. 80 k.p.a. Mimo częściowej rozbieżności przedłożonych ekspertyz – zdaniem Sądu – nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego w ścisłym tego słowa znaczeniu. Na etapie postępowania odwoławczego nie były przeprowadzane żadne nowe dowody, toteż brak poinformowania skarżącego przez organ odwoławczy o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie nie stanowił naruszenia prawa procesowego, a w każdym razie nie stanowił istotnego naruszenia prawa procesowego – z treści skargi nie wynika, aby mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. jest zatem – w ocenie Sądu – niezasadny. Sformułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego w istocie nie mają samoistnego charakteru. W świetle uzasadnienia skargi mają one stanowić konsekwencję błędnych – zdaniem skarżącego – ustaleń faktycznych. Zdaniem Sądu, te ustalenia są prawidłowe, nie ma podstaw do ich kwestionowania – a wskazują one na okoliczności wyczerpujące hipotezę art. 66 ust. 1 p.b., nie zaś art. 67 ust. 1 ani art. 69 .p.b. Zebrany materiał dowodowy, oceniony z zachowaniem reguł prawa procesowego, wskazuje, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jest możliwe i tym samym nie jest konieczne nakazanie rozbiórki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i 84 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na zaaprobowaniu przez Sąd, iż prawidłowo zostały poczynione przez organ administracji ustalenia faktyczne : a) dotyczące naprawy budynku gospodarczego i tym samym zaakceptowanie opinii technicznej budynku sporządzonej przez mgr inż. W. K. przy całkowitym pominięciu ekspertyzy inż. P. J., która zawiera całkowicie odmienne wnioski. Sąd nie wyjaśnia w uzasadnieniu dlaczego nie podziela opinii inż. P. J., który w swej opinii (będąc na oględzinach) stwierdził zupełnie odmienny stan techniczny budynku niż stwierdza Sąd. Na str. 12 opinii - ostatni akapit inż. P. J. stwierdza że: "Budynek w części drewnianej łącznie z konstrukcją dachu jest całkowicie zamortyzowany o czym świadczy jego stopień zużycia technicznego. Stan taki nie kwalifikuje budynku do remontu a jedynie do rozbiórki - wymiany substancji budowlanej". W takim stanie rzeczy istnieją dwie ekspertyzy. Według jednej naprawa jest możliwa, a według drugiej nie jest możliwa i wypływają z niej wnioski daleko idące - kwalifikujące budynek do rozbiórki. W przypadku tak odmiennych wniosków i dużych rozbieżności Sąd winien uchylić decyzję, a organ zasięgnąć wiadomości specjalnych. W myśl bowiem obowiązujących zasad prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, określony fakt można dowodzić wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi - w tym za pomocą niezależnych biegłych stosownie do brzmienia art. 84 k.p.a.; 2) art 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, co doprowadziło do niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; II. przepisów prawa materialnego przez: 1) błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 p.b. w zaistniałym stanie faktycznym i tym samym wydanie decyzji, w której nakazano czynności naprawcze, podczas gdy czynności takie nie są możliwe, gdyż budynek kwalifikuje się do rozbiórki co wprost wynika z ekspertyzy technicznej inż. P. J. Ponadto materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, iż w tym stanie faktycznym naprawa budynku nie jest możliwa, ponieważ wykonanie naprawy będzie w znaczący sposób ingerować w budynek skarżącego. W budynku, w którym mają być wykonane prace naprawcze istotne jest to, że nie stanowi on niezależnej konstrukcji. Oba budynki, tj. budynek skarżącego i budynek P. S., stanowią konstrukcyjnie całość – organ I i II Instancji nie biorą tej okoliczności pod uwagę. Tym samym nie wyjaśniono i nie stwierdzono w jaki sposób naprawa jednej części budynku wpłynie na drugą część budynku należącą do skarżącego; 2) błędne zastosowanie polegające na niezastosowaniu w zaistniałym stanie faktycznym art. 67 ust. 1 p.b., co skutkowało brakiem orzeczenia w przedmiotowej decyzji rozbiórki budynku gospodarczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, nie jest uzasadnione twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że w rozpatrywanej sprawie pominięto czy też nie uwzględniono ekspertyzy inż. P. J. W tym zakresie wskazać należy, że w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w opracowaniu pod nazwą: "Ekspertyza techniczna" z lutego 2020 r. inż. P. J. stwierdzono m.in., że przedmiotowy budynek kwalifikuje się bądź do rozbiórki w części drewnianej łącznie z konstrukcją więźby dachowej, bądź też – i to podkreślono – "ewentualnie" kwalifikuje się "do odbudowy z wykorzystaniem istniejącej substancji budowlanej". Tak więc w ekspertyzie inż. P. J. nie tylko nie przyjęto, że przedmiotowy budynek w całości powinien być rozebrany, ale uznano ponadto, że może nastąpić jego odbudowa z wykorzystaniem istniejącej substancji budowlanej. Przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji ekspertyza nie została więc pominięta. Jak trafnie zaznaczył Sąd I instancji, uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ odwoławczy miał na względzie cały materiał dowodowy, w tym również ekspertyzę inż. P. J. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i 84 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. nie jest w tych okolicznościach trafny. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego stwierdzić trzeba, że w motywach kontrolowanych decyzji i zaskarżonego wyroku należycie wykazano powody, dla których uznano za prawidłowe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., a nie art. 67 ust. 1 p.b. W motywach zaskarżonej decyzji wskazano w szczególności, że w sytuacji gdy właściciel obiektu jest zainteresowany dokonaniem naprawy obiektu i przedkłada dokumentację wskazującą na możliwość doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu, art. 67 ust. 1 p.b. nie ma zastosowania. Sąd I instancji zaś, po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego i przedstawionych przez skarżącego argumentów, zasadnie uznał i stanowisko swoje w tym zakresie wystarczająco uzasadnił, że w rozpatrywanej sprawie należało zastosować art. 66 ust. 1 p.b., a nie art. 67 ust. 1 bądź art. 69 p.b., gdyż zebrane dowody jednoznacznie świadczą o tym, że w sprawie zachodzą przesłanki opisane w pkt 1 i 3 art. 66 ust. 1 p.b. Zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 p.b. przez jego zastosowanie oraz art. 67 ust. 1 p.b. przez jego niezastosowanie – nie mają w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw. W konsekwencji nie jest też zasadny zarzut naruszenia art 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, bowiem w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a., a zatem prawidłowo została ona oddalona. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.