II OSK 238/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.), Witold Falczyński (del.), Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 1 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 2454/02 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę kasacyjną U Z A S A D N I E N I E. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi R. J. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2002 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia 12.08.2002 r. w części nakazującej uporządkowanie terenu po rozbiórce, w pozostałej zaś części wniesioną skargę oddalił. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w wyniku, którego została wydana zaskarżona decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2002 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 12.08.2002 r., którą to decyzją na mocy art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazano R. J. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej na działce [...] mapa 1 w Łączniku budowli pod wibratory wraz z przesiewaczami wibracyjnymi kruszywa oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W wyniku przeprowadzonych w dniu 10.01.2002 r. oględzin stwierdzono, iż na działce stanowiącej własność R. J. prowadzona jest budowa stawu przeznaczonego pod hodowlę raków. Z uwagi na to, że w trakcie rozpoczętej w 2001 r. budowy stawu okazało się, iż tereny objęte inwestycją posiadają złoża żwiru i piasku, R. J. wybudował obiekt budowlany o pow. 7,0 m x 7,0 m i wysokości ok. 4,0 m z bloczków żwirobetonowych usytuowanych na płytach drogowych żelbetonowych (bez fundamentów), na którym to obiekcie zamontowany jest przesiewacz wibracyjny kruszywa o kołowym torze drgań. Według wyjaśnień inwestora, obiekt powyższy stanowi tymczasowe zaplecze budowy stawu i po zakończeniu jego budowy zostanie rozebrany, zaś przesortowane kruszywo wykorzystane zostanie dla celów własnych do zagospodarowania terenów rekreacyjno - wypoczynkowych na sąsiednich uprzednio wybudowanych hodowlanych stawach rybnych. W trakcie kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 4.04.2002 r. stwierdzono, iż działki [...] zajmują około 70 ha, a wydobycie urobku odbywa się na działce [...] od grudnia 2001 r. Stwierdzono, że odkopano dwa miejsca, w których prowadzone były roboty wydobywcze. Na placu budowy znajdowały się trzy urządzenia techniczne tj. przesiewacze wibracyjne i przenośnik taśmy. Zdaniem Sądu objęta zaskarżoną decyzją budowla stanowi obiekt o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit b Prawa budowlanego. Nie potwierdziło się twierdzenie inwestora, że w dniu 3.09.2001 r. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy tegoż obiektu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe ustalenia faktyczne wskazują na to, iż R. J. jest sprawcą samowoli budowlanej. Sąd stwierdził, iż nie zachodzi w odniesieniu do przedmiotowej budowli sytuacja, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, bowiem funkcja jaką spełnia wzniesiony samowolnie obiekt budowlany, a więc segregacja kruszywa, nie wiąże się z budową stawu hodowlanego. Zważywszy na przedstawione okoliczności, objęcie przedmiotowego obiektu nakazem rozbiórki zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane jest zasadne i skutkuje w tym zakresie oddaleniem wniesionej skargi na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jednakże treść art. 48 ustawy Prawo budowlane pozwala organowi jedynie na wypowiadanie się w treści decyzji o nakazie rozbiórki nie przewiduje natomiast ten przepis nakładania innych obowiązków. Konsekwencją powyższego jest zdaniem Sądu I instancji stwierdzenie, że organy działające na mocy art. 48 ustawy Prawo budowlane nie posiadały uprawnienia do wydania nakazu w przedmiocie uporządkowania terenu po rozbiórce, a popełnione naruszenie stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia ( art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze wskazanych względów Sąd I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w części nakazującej uporządkowanie terenu po rozbiórce. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. J. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającą na przyjęciu, iż wybudowana przez skarżącego budowla pod wibratory wraz z przesiewaczami kruszywa nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie trwania robót budowlanych realizowanych na terenie budowy, a tym samym nie może być zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca stwierdziła, iż przedmiotowy obiekt jest obiektem powiązanym czasowo i funkcjonalnie z budową stawów hodowlanych. Na budowę stawów skarżący posiada stosowne pozwolenie. W tej sytuacji nie znajduje uzasadnienia przyjęta przez Sąd interpretacja dotycząca omawianego obiektu, skoro obiekt ten znajduje się na terenie, na którym jest realizowana zgodnie z pozwoleniem inna inwestycja. Skarżący podkreślił, iż przedmiotowy obiekt przeznaczony jest do czasowego użytkowania, a po zakończeniu prac docelowych zostanie on usunięty. Strona skarżąca wskazując na powyższe zarzuty oparte na art. 174 pkt 1 ppsa wniosła o uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. Oceniając w tym aspekcie zarzut skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie jest on trafny. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7. 07. 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowił, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Analizując powyższy przepis zaakceptować trzeba podgląd, na który zarówno Sąd I instancji, jak i strona skarżąca się powołują, wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21.01.1998 r. ( w sprawie III RN 108/97 opubl. OSNCP 1998/2/586), iż nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, czyli obiektów, których istnienie funkcjonalnie i czasowo powiązane jest z robotami budowlanymi. Tak więc badając, czy określony obiekt spełnia dyspozycję zawartą w omawianym przepisie art. 29 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na przeznaczenie obiektu, który ma być czasowo użytkowany w trakcie realizacji innych robót budowlanych. Istotne przy tym jest, aby te "inne roboty budowlane" były to roboty prowadzone w oparciu o pozwolenie na budowę, czy też ewentualnie zgłoszenie, w zależności od tego, co dla realizacji określonych prac jest wymagane. Nie może być to przy tym, w żadnym wypadku prowadzona równolegle inna inwestycja, której wyniki w części są wykorzystywane dla innych robót budowlanych. Powyższe uwagi dotyczące interpretacji art. 29 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nie pozwalają na podzielenie wywodów strony skarżącej zaprezentowanych we wniesionej skardze kasacyjnej. W kontekście okoliczności przedstawionych przez samego skarżącego nie sposób zaakceptować prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, iż obiekt objęty nakazem rozbiórki w niniejszej sprawie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, bowiem jest według skarżącego czasowo i funkcjonalnie związany z budową stawów hodowlanych. Przeznaczenie przedmiotowego obiektu, było wielokrotnie wskazywane, tłumaczone przez samego inwestora i w żaden sposób nie mieści się ono w definicji omawianej normy prawnej. Sam bowiem inwestor wyjaśniał, iż obiekt ten ma obniżyć koszty późniejszego zagospodarowania kopalin, a z kolei kopalina będzie wykorzystana na utwardzenie dróg dojazdowych, alejek, plaży na terenie mającego powstać w przyszłości ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego. Do powyższej argumentacji inwestora przedstawionej zresztą w zaskarżonym wyroku skarżący się nie odniósł, a było to o tyle istotne, że między innymi te argumenty wskazują na to, iż przedmiotowy obiekt nie wyczerpuje dyspozycji przepisu art. art. 29 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Na marginesie można jedynie zauważyć, że budowa ośrodka, o jakim mowa wyżej nie jest inwestycją przez skarżącego prowadzoną. Zważywszy na powyższe okoliczności przedmiotowy obiekt prawidłowo został zakwalifikowany przez Sąd I instancji jako obiekt budowlany dla realizacji, którego koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę, bowiem przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane nie wymienia tegoż obiektu jako zwolnionego z uzyskania pozwolenia na budowę, czy też obiektów, dla których wystarczające jest dokonanie zgłoszenia. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.