II OSK 2482/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-29

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Wawrzyniak, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną, który nie został wykonany w terminie w niej określonym, ale nadal jest wymagalny i wykonalny, może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego po upływie terminu wykonania?
Ratio decidendi
Obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną, który nie został wykonany w terminie w niej określonym, ale nadal jest wymagalny i wykonalny, podlega egzekucji administracyjnej. Upływ terminu wykonania określonego w decyzji nie powoduje wygaśnięcia obowiązku, lecz jego wymagalność, co pozwala organowi egzekucyjnemu na dochodzenie jego realizacji. W postępowaniu egzekucyjnym organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli wynika on z prawomocnej decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją z 2007 r. do wykonania instalacji wodociągowych przeciwpożarowych i zbiorników wodnych. Termin wykonania upłynął w 2008 r. Po doręczeniu upomnienia w 2013 r. i wystawieniu tytułu wykonawczego w 2018 r., Spółdzielnia złożyła zarzuty, podnosząc m.in. niewykonalność obowiązku ze względu na upływ terminu oraz częściowe wykonanie innych prac. Organy administracyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: sekretarz sądowy Monika Czaplicka po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...]w U[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1059/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie[...]Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...]października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 marca 2019 r. II SA/Gl 1059/18 oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] października 2007 r. Nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] (dalej jako skarżąca", "Spółdzielnia") wykonanie: - w budynkach o numerach od 1 do 10 na "[...]" w [...] instalacji wodociągowych przeciwpożarowych z zaworami hydrantowymi 52 umieszczonymi na pionie nawodnionym - zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w wymienionych powyżej budynkach z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio albo za pomocą pompy przeciwpożarowej, - dodatkowego zapasu wody jako zbiorniki przeciwpożarowe o pojemności 50m³ dla każdego z budynków. Dopuszcza się stosowanie jednego wspólnego zbiornika o pojemności co najmniej 100m³ dla grupy budynków wysokich i wysokościowych wzniesionych obok siebie, jeżeli łączna powierzchnia rzutu ich pierwszych kondygnacji nadziemnych nie przekracza 2.500 m², a zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż o 100m. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 13 kwietnia 2013 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] wystosował do Spółdzielni upomnienie, które doręczono 30 kwietnia 2013 r. - wzywając do wykonania nałożonych obowiązków. Następnie [...] lipca 2018 r. Komendant Powiatowy wystawił tytuł wykonawczy doręczając go zobowiązanej pouczając o możliwości, zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. znak [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] nałożył na Spółdzielnię w trybie art. 20 § 1 pkt 4 , art. 64a § 1pkt 1 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) - dalej "u.p.e.a." grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł. Pismem z 27 lipca 2018 r. skarżąca złożyła zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego, wskazując na niewykonalność obowiązków o charakterze niepieniężnym - ze względu na objęcie tytułem wykonawczym obowiązków, "które są obiektywnie niemożliwe do realizacji w terminie wskazanym w tytule tj. 31 grudzień 2008 r., biorąc pod uwagę, że tytuł został wydany w dniu [...] lipca 2018 r.". Nadto podniesiono, iż obowiązek określony w decyzji z [...] października 2007 r. z racji obwarowania go terminem - wygasł z dniem 31 grudnia 2008 r. i nie może być egzekwowany, stąd postępowanie podlega obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Powołano się również na częściową realizację nałożonych ww. decyzją obowiązków, tj. poszerzenie systemu oddymiania z samoistnym zjazdem wind, wprowadzenie dokumentacji projektowej dróg pożarowych oraz rozpoczęcie pierwszego etapu realizacji dróg pożarowych i projektowanie mokrych pionów wodnych w wymienionych budynkach. W konsekwencji wniesiono o umorzenie przedmiotowego postępowania na mocy art. 59 u.p.e.a. Postanowieniem [...]z [...] sierpnia 2018 r. na podstawie art. 34 § 4 i art. 18 u.p.e.a. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a także wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. za nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ stwierdził, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nałożony został decyzją Komendanta Powiatowego znak [...], od której nie wniesiono odwołania. Stała się więc ona decyzją ostateczną wobec braku sprzeciwu ze strony zobowiązanej. Terminy wykonania obowiązków określone zostały w tej decyzji. Wskazany w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenie termin 14-dniowy należy traktować wyłącznie w kontekście terminu, po którym organ egzekucyjny może nałożyć kolejne grzywny w przypadku biernej postawy strony zobowiązanej. Pomimo, iż w 2013 r. zostało stronie doręczone upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania nałożonych obowiązków, dalej brak wykonania tych obowiązków, mimo upływu 10 lat od wskazanego w decyzji terminu i upływu 5 lat od wydania wspomnianego upomnienia. Zaznaczono, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje przedmiotowa decyzja ostateczna podlega ona egzekucji. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożonych obowiązków. Organ nie uznał także częściowej realizacji nałożonych obowiązków. Czynności kontrolno-rozpoznawcze wykazały, że zobowiązana nie wykonuje żadnych obowiązków wynikających z prawomocnej decyzji. Z uwagi na powyższe wniosek o umorzenie postępowania uznano za bezprzedmiotowy, uznając niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów. Na skutek wniesionego zażalenia postanowieniem z [...] października 2018 r. Nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] (zwany "organem odwoławczym) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest słuszne i prawidłowe. Przedstawione zarzuty oraz prezentowana argumentacja, jak zaznaczono, są nieuzasadnione. Nie aprobując argumentacji i poglądów skarżącej organ podzielił stanowisko Komendanta Powiatowego, który dokładnie i wnikliwie odniósł się do zgłoszonych zarzutów, dobitnie wykazując, iż zobowiązana nie wykonała żadnego obowiązku z prawomocnych decyzji administracyjnych, pomimo znacznego upływu czasu. Aktualne pozostają także argumenty przedstawione przez organ w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skargę od powyższego postanowienia wniosła Spółdzielnia i domagając się jego uchylenia i postanowienia go poprzedzającego podniosła zarzut naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj.: - art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., art. 124 § 2 w zw. z art. 17 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem, o którym była mowa na wstępie, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a.". Zasadnie, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie dopatrzyły się wystąpienia przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych enumeratywnie w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] października 2007 r. znak [...] skarżąca została zobowiązana do wykonania wskazanych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zobowiązana nie kwestionowała tych obowiązków, a wobec nie wniesienie odwołania od tej decyzji, stała się ona decyzją ostateczną. Zatem zgodnie z przyjętym porządkiem prawnym podlegała wykonaniu, czyli zobowiązana Spółdzielnia winna była wykonać m.in. wskazane czynności w celu prawidłowego działania instalacji wodociągowych i zbiorników o odpowiednim zapasie wody dla zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego mieszkańców budynków na "[...]" w [...]. W wymienionej decyzji określony został termin wykonania nałożonych obowiązków, a mianowicie 31 grudnia 2008 r. Nie podlega sporowi fakt, iż obowiązki wymienione w powyższej decyzji nie zostały wykonane, a przynajmniej nie zostały wykonane w całości i wszystkie nałożone obowiązki. Wobec niewykonania obowiązków określonych w tej decyzji, pismem z 13 kwietnia 2013 r., doręczonym Spółdzielni 30 kwietnia 2013 r. wystosowano do zobowiązanej upomnienie, wzywając do wykonania określonych w decyzji obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Pomimo upływu pięciu kolejnych lat obowiązek ten dalej nie został wykonany. W tych okolicznościach obowiązkiem organu było wdrożenie egzekucji. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie obowiązek wynika bowiem z prawomocnej decyzji Komendanta Powiatowego z [...] października 2007 r. Wskazując podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym tj. art. 33 ust. 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Sąd zaznaczył, iż skarżąca powołała się na przyczynę określoną w pkt 1 tj. - wykonanie w części nałożonego obowiązku (wskazując na częściową realizację nałożonych w zakresie poszerzenia systemu oddymiania z samoistnym zjazdem wind, oraz wprowadzenie dokumentacji projektowej dróg pożarowych i rozpoczęcie pierwszego etapu realizacji tych dróg pożarowych) oraz na wynikającą z pkt 5 - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Przywołane przez skarżącą zarzuty, zdaniem Sądu, nie znajdują uzasadnienia. Wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku – jak zaznaczono nie zachodzi w niniejszej sprawie. Wymienioną decyzją nałożono na stronę liczne obowiązki związane z ochroną przeciwpożarową. Te które zostały wskazane w tytule wykonawczym z [...] lipca 2007 r. nie zostały w ogóle wykonane - tzn. w wyniku czynności kontrolno- rozpoznawczych w dniu 22 czerwca 2018 r. potwierdzono brak wykonania w budynkach od 1 do 10 "[...]" w [...] instalacji wodociągowej z zaworami hydrantowymi oraz zasilania ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody i wreszcie wykonanie samych zbiorników dla uzyskania dodatkowego zapasu wody. Obowiązki te także nie wygasły. A także nawet jeśli częściowo niektóre z nałożonych obowiązków zostały wykonane nie stanowi to podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 33 § 1 ust. 1 u.p.e.a. - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku (...) może prowadzić do częściowego umorzenia egzekucji. Zdaniem Sądu częściowe wykonanie obowiązku może dotyczyć egzekucji np. wierzytelności pieniężnej, która z racji swojej natury jest podzielna. Nie można natomiast tego samego odnieść do obowiązku wykonania wskazanych w decyzji obowiązków. Poza tym dodano, iż przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie dotyczy tych z obowiązków, w których strona zobowiązana przystąpiła do ich wykonywania. Nie podzielono twierdzenia skarżącej, iż w sprawie występuje niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Generalnie za niezasadne uznano twierdzenie skarżącej, że nie ma aktualnie możliwości zrealizowania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym, czyli jest on niewykonalny. Wprawdzie, zauważono, iż rację ma strona skarżąca, że nie można już wykonać tego obowiązku w terminie wyznaczonym w decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, ale obowiązki te nie zostały zmienione, nadal obowiązują zobowiązaną Spółdzielnię. Wskazanie tego terminu w decyzji świadczyło tylko o tym, że do tego terminu zobowiązana Spółdzielnia winna była określone w decyzji obowiązki zrealizować. Zatem do tego terminu - tj. do 31 grudnia 2008 r. obowiązki powinny być wykonane, zaś po jego upływie wskazane w decyzji obowiązki stały się wymagalne, czyli organ mógł domagać się ich zrealizowania. Skoro zaś, pomimo upomnienia, strona ich nie wykonywała organ winien przeprowadzić wcześniej postępowanie egzekucyjne, w celu wyegzekwowania nałożonych obowiązków nie czekając na to aż pięć kolejnych lat. Upływ wskazanego w decyzji terminu nie powoduje bowiem wygaśnięcia nałożonych obowiązków, lecz ich wymagalność. Stąd też uznano, że brak było podstawy do uwzględnienia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...]. Wyrokowi temu zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1pkt 1 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie sytuacji częściowego wykonania przez skarżącą obowiązków, nałożonych w decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z [...] października 2017r., 2. art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie sytuacji obiektywnej niewykonalności obowiązków o charakterze niepieniężnym określonych tytułem wykonawczym, a to z uwagi na objęcie nim takich zobowiązań, które miały być zrealizowane w terminie do 31 grudnia 2008 r. oraz wydania tytułu wykonawczego po upływie prawie 10 lat od terminu określonego w decyzji na wykonanie obowiązków, przez co jego wydanie stało się bezcelowe, 3. art. 151 p.p.s.a w zw. z 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie, że obowiązek o charakterze niepieniężnym określony w tytule wykonawczym stał się bezprzedmiotowy. 4. art. 151 p.p.s.a w zw. z 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 5 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy zaistniały przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, 5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie braku należytego uzasadnienia prawnego postanowienia organu odwoławczego w związku z zaniechaniem wyczerpującego przedstawienia wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a zamiast tego poprzestanie przez organ na ogólnikach odnoszących się do zarzutów i zażaleń pełnomocnika skarżącej oraz na odesłaniu do uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji - co uchybiło obowiązkowi pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, a także wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, 6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo utrzymania w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji wydanego z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. w przypadku uznania przez NSA zaistnienia przesłanek ku temu, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowień obu instancji, a także wniesiono o zasądzenie od organu odwoławczego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo wniesiono na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono rozważania na poparcie wskazanych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w ramach dokonywanej kontroli legalności było ostateczne postanowienie organu straży pożarnej w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Należy zauważyć, iż wymienione wyżej zarzuty są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych w art. 33 u.p.e.a. W tej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] lipca 2018 r. wynikające z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.e.a. Wskazano bowiem na wykonanie w części nałożonego obowiązku (wykazując częściową realizację nałożonych obowiązków w zakresie poszerzenia systemu oddymiania z samoistnym zjazdem wind, oraz wprowadzenie dokumentacji projektowej dróg pożarowych i rozpoczęcie pierwszego etapu realizacji tych dróg pożarowych) oraz na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organy orzekające w sprawie uznały wniesione ww. zarzuty za nieuzasadnione podobnie jak i wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zaś Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny również podziela stanowisko organów straży pożarnej słusznie zaaprobowane zaskarżonym wyrokiem. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji trafnie w realiach tej sprawy zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Nie jest więc usprawiedliwiony zarzut wniesionego środka odwoławczego naruszenia art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1pkt 1 u.p.e.a., podobnie jak zarzut naruszenia art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., zamieszczony w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej. Słusznie Sąd pierwszej instancji, zauważył, iż wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku nie zachodzi w niniejszej sprawie. Nie jest sporne, iż decyzją z [...] października 2007 r. Nr [...]Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] nakazał skarżącej wykonanie: 1. w budynkach o numerach od 1 do 10 na "[...]" w [...] instalacji wodociągowych przeciwpożarowych z zaworami hydrantowymi 52 umieszczonymi na pionie nawodnionym 2. zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w wymienionych powyżej budynkach z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych bezpośrednio albo za pomocą pompy przeciwpożarowej, 3. dodatkowego zapasu wody jako zbiorniki przeciwpożarowe o pojemności 50m³ dla każdego z budynków. Dopuszcza się stosowanie jednego wspólnego zbiornika o pojemności co najmniej 100m³ dla grupy budynków wysokich i wysokościowych wzniesionych obok siebie, jeżeli łączna powierzchnia rzutu ich pierwszych kondygnacji nadziemnych nie przekracza 2.500 m², a zbiornik nie jest oddalony od żadnego z budynków o więcej niż o 100m. Z lektury akt sprawy w szczególności protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z 22 czerwca 2018 r. jednoznacznie wynika, że nakazane tą decyzją obowiązki w pkt 1-3 w żadnym elemencie nie zostały wykonane. Mając na uwadze szeroki zakres nałożonych obowiązków związanych z wykonaniem instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, dopuszczalne przyjęcie podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego wiązałoby się z pełną realizacją tej inwestycji i ostatecznym jej odbiorem. Natomiast z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w tej sprawie. Wskazywanie przez skarżącą na poszerzenie systemu oddymiania z samoistnym zjazdem wind, wprowadzenie dokumentacji projektowej dróg pożarowych oraz rozpoczęcie pierwszego etapu realizacji dróg pożarowych w żadnym wypadku nie jest, jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 33 § 1 ust. 1 u.p.e.a. - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku (...) może prowadzić do częściowego umorzenia egzekucji. Jednakże minimalny zakres wykazywanych przez skarżącą zrealizowanych prac w odniesieniu do zakresu obowiązków wynikających z decyzji z [...] października 2007 r. nie pozwala nawet uznać, iż w części wykonano którykolwiek z trzech oznaczonych obowiązków w ww. decyzji Nr [...]. Tym samym obowiązek wynikający z powołanej wyżej decyzji w dalszym ciągu jest wymagalny skoro istnieje. Odmienne stanowisko skarżącej w tym zakresie stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowymi ustaleniami poczynionymi w tej sprawie. Z kolei zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., dotyczący niewykonalności obowiązku charakterze niepieniężnym, stanowi o niemożności jego zrealizowania. Przyczyny niewykonalności obowiązku mogą mieć charakter faktyczny bądź prawny. Przyczyna faktyczna oznacza, że istnieje rzeczywista przeszkoda obiektywnie wykluczająca określone zachowanie się. Nie stanowią faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków. Niewykonalność o charakterze prawnym zaś ma miejsce wówczas, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które są nieusuwalnymi przeszkodami w realizacji egzekwowanego obowiązku. W tej sprawie, trafnie uznano, w zaskarżonym wyroku, za niezasadne twierdzenie skarżącej, że nie ma aktualnie możliwości zrealizowania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym, czyli jest on niewykonalny. Z przedstawionych wyżej rozważań wynika przecież, iż rozpoczęto, wprawdzie jeszcze w niewielkim zakresie, ale wykonywanie pewnych prac w celu właśnie realizacji spornego obowiązku, a zatem należałoby jedynie zintensyfikować te działania by w pełni wykonać decyzję z dnia [...] października 2007r. Natomiast to, iż w ww. decyzji oznaczono czas wykonania obowiązków objętych tym rozstrzygnięciem (do 31 grudnia 2008 r.) i bezskutecznie termin ten upłynął to nie oznacza, że decyzja będąca podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, wygasła czy też przestał obowiązywać. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji podkreślił w takiej sytuacji, że do tego terminu - tj. do 31 grudnia 2008 r. obowiązki powinny być wykonane, zaś po jego upływie wskazane w decyzji obowiązki stały się wymagalne, czyli organ mógł domagać się ich zrealizowania. Skoro zaś, pomimo upomnienia, strona ich nie wykonywała organ winien przeprowadzić postępowanie egzekucyjne, w celu wyegzekwowania nałożonych obowiązków. Wieloletni czasokres oczekiwania na wykonanie przedmiotowych obowiązków nie uzasadnia twierdzenia o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zatem w realiach niniejszego postępowania, brak było podstawy do uwzględnienia zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 5 u.p.e.a. Nie budzi wątpliwości w tej sprawie, iż egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym nie tylko nie został wykonany ale również nie stał się bezprzedmiotowy, będąc ciągle wymagalnym. Tym samym całkowicie chybiony jest kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a. zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Nie są usprawiedliwione zarzuty skarżącej dotyczącej istnienia w sprawie obligatoryjnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 i 5 u.p.e.a. Bowiem, w okolicznościach tej sprawy nie zachodzi przesłanka z pkt 2 omawianej normy gdyż sporny obowiązek jest wymagalny, nie został umorzony i nie wygasł z innego powodu. Nie można też uznać by sporny obowiązek nie istniał. Poza tym, co wyżej wykazano, przedmiotowy obowiązek o charakterze niepieniężnym jest wykonalny, co czyniło brak podstaw do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zgodnie z wolą skarżącej. Dlatego też podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 5 u.p.e.a - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, pozostaje nieusprawiedliwiony. Przedstawione wyżej rozważania pozwalają również uznać, iż brak było w tym zakresie podstaw prawnych do uchylenia przez organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi, jak zaznaczono, na naruszenia prawa polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem prawa skoro z takim naruszeniem mającym wpływ na wynik sprawy nie mamy do czynienia. Zatem zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. pozostaje także nieusprawiedliwiony, podobnie jak zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi i nieuwzględnienie braku należytego uzasadnienia prawnego postanowienia organu odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odpowiadała wszystkim wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu tym organ przedstawił w sposób zadawalający wyjaśnienie podstawy prawnej, a poczynione przez niego ustalenia tworzą ze sobą logiczną całość. Reasumując zaznaczyć należy, iż przedstawione wyżej rozważania pozwalają uznać zarzuty wniesionego środka odwoławczego za nieusprawiedliwione. Tym samym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji zgodnie z wnioskami złożonej kasacji. Z tych powodów orzeczono o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło