II OSK 2556/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-10-01
Skład orzekający: Marzenna Linska – Wawrzon, Roman Ciąglewicz, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy większej niż 25 m2, zlokalizowany na działce o powierzchni 1200 m2, która już posiadała inne obiekty budowlane, wymagał pozwolenia na budowę, a jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi uzasadnia nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę. Sąd stwierdził, że budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 30,89 m2, będący piątym lub szóstym obiektem na działce o powierzchni 1200 m2, przekroczył dopuszczalną powierzchnię zabudowy (25 m2) dla obiektów budowanych na zgłoszenie, a zatem wymagał pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Ponadto, niezgodność obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi uniemożliwiła jego legalizację, co uzasadniało nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
M. G. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że budynek nie stanowi samowoli budowlanej i nie wymagał pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdzając nieważności postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz, sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas, , po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 124/24 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2023 r. znak: ZOA-XIV.7721.10.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 124/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę M. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2023 r., znak: ZOA-XIV.7721.10.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
M. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - przez dokonanie błędnej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji skutkujące uznaniem, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności stanowiące podstawę do nakazania rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach rzutu poziomego 3,95 x 7,82 m wraz z rozbudową budynku o wymiarach zrzutu poziomego 1,40 x 2,95 m i 2,00 x 2,00 m usytuowanego na działkach ... i ... położonych w P., przy ulicy K., podczas, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby budynek gospodarczy powstał jako samowola budowalna,
2. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest:
- art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej Prawo budowlane) - w brzmieniu przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego - przez przyjęcie, że dla przedmiotowej inwestycji wymagane było pozwolenie na budowę, podczas, gdy przedmiotowy budynek gospodarczy nie przekraczał 35 m kw na 500 m kw powierzchni działki ... położonej przy ulicy K., gdyż działka przekraczała powierzchnię 1200 m kw, wobec czego Skarżący miał możliwość zabudowania działki kolejnym budynkiem, a dla takich obiektów budowalnych przepisy nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę
- art. 48 ust. 2 i ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [w brzmieniu przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego], przez jego niezastosowanie i przyjęcie w ślad za organem II instancji, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest możliwości doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, ze względu na niezgodność obiektu budowalnego z miejscowym zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi budynków, podczas gdy w uchwale Nr VIII/6S/99 Rady Miasta i Gminy P. w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzono zakazu budowy budynków gospodarczy do 35 m kw., a warunki techniczne budynków dopuszczają możliwość sytuowania budynków w odległości 1,5 od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, gdy przewiduje to plan, a w niniejszej sprawie plan miejscowy dopuszczał możliwość budowy budynków na granicy działek
- § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022r., poz. 1225 z późn. zm.) przez błędną wykładnię dokonaną przez Sąd I Instancji polegającą na uznaniu, że możliwość usytuowania budynków w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy w przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mieści się w przedziale od 0-1,5 m, a musi być usytuowana albo w odległości 1,5 m albo bezpośrednio przy granicy, podczas gdyż z treści przepisu nie wynika taki obowiązek podczas, gdyż ustawodawca w tym przepisie użył słowa lub, a nie albo, co oznacza możliwość usytuowania budynków również w odległości do 1,5 od granicy działki sąsiedniej
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, jak i poprzedzających go decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjne nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 17 października 2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki oznaczonego budynku gospodarczego usytuowanego na działkach nr ... i ....
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki prawidłowo zweryfikował ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że materiał dowodowy został w sprawie zebrany i oceniony zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej (tiret pierwsze), zaznaczyć należy, że kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego jako samowoli budowlanej oparta została na niepodważonych ustaleniach faktycznych i przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
Ogólnikowe kwestionowanie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku nie mogło odnieść skutku, bowiem Sąd Wojewódzki w sposób wszechstronny wyjaśnił jaki materiał dowodowy stanowił podstawę do ustalenia czasu realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego oraz jego położenia i cech charakterystycznych.
W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnych argumentów, które mogłyby podważyć wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do wykazanych w decyzjach istotnych okoliczności sprawy związanych z realizacją przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego z dobudowaną częścią gospodarczą. W szczególności nie podważono przyjętych w zaskarżonym wyroku ustaleń wskazujących na realizację przedmiotowego obiektu w latach 2011 – 2012 i częściowo (rozbudowa) w latach 2017 - 2018 oraz istnienie na danej nieruchomości w tym czasie innych obiektów budowlanych, jak też jego usytuowanie na oznaczonych działkach ewidencyjnych.
W takim stanie sprawy całkowicie chybione okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, w których podniesiono naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80.
Nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020r.) podnosząc, że zastosowanie w sprawie tego przepisu powinno prowadzić do wniosku, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Sąd Wojewódzki akceptując kwalifikację prawną przedmiotowego budynku dokonaną w kontrolowanych decyzjach, wskazał na obowiązującą w czasie jego realizacji treść art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wywodząc, że: po pierwsze – przedmiotowy budynek na powierzchnię zabudowy większą (30, 89m2) niż wymagana tym przepisem (do 25 m2); po drugie – z uwagi na powierzchnię działki 1200m2 inwestor mógł zrealizować na zgłoszenie jedynie cztery obiekty budowlane o kategorii wymienionej w tym przepisie tymczasem sporny obiekt był już piątym budynkiem (ewentualnie szóstym) zrealizowanym na działce nr ... (podział działki nr ... na działki ... i ... nastąpił w 2017 r. a przedmiotowy budynek powstał w latach 2011-2012 oraz 2017-2018).
Sąd Wojewódzki słusznie zgodził się z oceną organów obu instancji, że budowa kolejnego budynku, oprócz tych istniejących na wymienionej nieruchomości wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał.
Wobec braku w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, sformułowany w tym zakresie zarzut okazał się bezskuteczny.
Autor skargi kasacyjnej ograniczył się tylko do sformułowania w zarzucie bezpodstawnego twierdzenia, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. Wyrażone przekonanie strony o legalności przedmiotowego obiektu nie znajduje jednak oparcia w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie. Bak uzasadnienia tego zarzutu uniemożliwił jego dalszą merytoryczną weryfikację.
Podobnie za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące przepisów art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowalnego oraz § 12 ust. 2 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r.
Mylnie zakwestionowano w skardze kasacyjnej interpretację przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie przedmiotowej inwestycji oraz przepisów ww. Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., podczas gdy Sąd Wojewódzki kierując się właściwym rozumieniem unormowań zawartych w obu tych aktach prawnych wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku ich treść.
Dalej Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał, że według ustaleń planu miejscowego dopuszczalna była budowa budynku gospodarczego w granicy działki jednocześnie zbliźniaczonego z budynkiem na sąsiedniej działce, a warunków tych przedmiotowy obiekt nie spełnia, gdyż wybudowany został w części – w odległości 50cm-62cm od granicy z działką nr [...] oraz w części dotyczącej dobudowanego pomieszczenia – z przekroczeniem granicy działki sąsiedniej nr ....
Tym samym nie mógł być zachowany wymóg z § 12 ust 2 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r., co Sąd Wojewódzki wyjaśnił wyczerpująco w uzasadnieniu wyroku.
Z tych wszystkich względów trafna była ocena Sądu Wojewódzkiego co do zasadności stanowiska organów obu instancji, że niezgodność przedmiotowego budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi uniemożliwiała jego legalizację, co w konsekwencji skutkować musiało nakazem rozbiórki, orzeczonym na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło