II OSK 2583/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-08
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Andrzej Jurkiewicz, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, wydane z uwagi na konieczność zajęcia stanowiska przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, narusza przepisy postępowania, jeśli w sentencji postanowienia użyto sformułowania "ocena oddziaływania na środowisko" zamiast "ocena oddziaływania na obszar Natura 2000"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że użycie w sentencji postanowienia o zawieszeniu postępowania sformułowania "ocena oddziaływania na środowisko" zamiast "ocena oddziaływania na obszar Natura 2000" stanowi co najwyżej nieistotne naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Uzasadnienie postanowienia jasno wskazywało na przedmiotową ocenę, a samo zawieszenie postępowania było zasadne ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego potencjalnego wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. W związku z tym, Sąd uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając postanowienie organu II instancji za prawidłowe.Stan faktyczny
S. i L. M. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji wezwał do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie postanowieniem zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ze względu na lokalizację działki w obszarze chronionym Natura 2000. Organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji i orzekł co do istoty, zawieszając postępowanie do czasu zajęcia stanowiska przez RDOŚ w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. WSA uchylił postanowienie organu II instancji, uznając, że narusza ono prawo, wskazując na błąd w sformułowaniu przedmiotu oceny (środowisko zamiast obszar Natura 2000). NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddala skargę S. M. i L. M.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski /spr./ Protokolant: starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 975/14 w sprawie ze skargi S. M. i L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od S. M. i L. M. solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wnioskiem z dnia 27 lutego 2014 r. S. i L. M. zwrócili się do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ..., wyodrębnionej w wyniku uprzedniego podziału działki nr ... W złożonym wniosku wskazano, że planowane przedsięwzięcie pozostawać będzie bez wpływu na środowisko.
W dniu 20 marca 2014 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i jednocześnie odrębnym pismem wezwał wnioskodawców do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 r. nr ... Wójt Gminy S., działając na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) dalej zwanej w skrócie jako "ustawa o środowiskowych uwarunkowaniach", nałożył na S. i L. M. obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w L. - Wydziałowi Spraw Terenowych w B. wskazanych w powołanym przepisie dokumentów, tj. wniosku o ustalenie warunków zabudowy, karty informacyjnej przedsięwzięcia, kopii mapy ewidencyjnej poświadczonej przez właściwy organ obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, a także informacji dotyczącej braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że działka nr ... położona jest w P. Obszarze Chronionego Krajobrazu, a także w Otulinie P. Parku Krajobrazowego oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków "Lasy P." ... sieci Natura 2000 i nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu realizacja przedsięwzięcia objętego wnioskiem S. i L. M. może mieć negatywny wpływ na obszar Natura 2000.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2014 r. nr ... Wójt Gminy S. zawiesił na podstawie art. 97 § ust. 1 pkt 4 K.p.a. postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że ostateczne rozstrzygniecie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego zajęcia stanowiska przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. i L. M. zarzucili, że jest ono bezprzedmiotowe, a organ I instancji poprzez zmuszanie ich do podjęcia nowych czynności procesowych, zmierza do dalszego przewlekania postępowania. Działania Wójta Gminy S. mają charakter czynności pozornych, zbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wnioskodawcy podkreślili, że w świetle § 3 ust. 1 pkt 53b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) dalej jako "rozporządzenie", planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co potwierdziła również opinia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. z dnia 19 czerwca 2013 r. Sprawa dotycząca oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko zakończyła się prawomocną decyzją Wójta Gminy S. z dnia 27 czerwca 2013 r. nr ... Żądanie organu I instancji nie znajduje uzasadnienia w świetle regulacji ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach oraz ww. opinii Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L.
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r. znak ... uchyliło postanowienie organu I instancji i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że w punkcie 1-szym zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia na wniosek S. i L. M. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ..., wyodrębnionej w wyniku uprzedniego podziału działki nr ... położonej w S., do czasu zajęcia stanowiska przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. Wydział Spraw Terenowych w B. w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia i w punkcie 2-gim zobowiązało S. i L. M. do przedłożenia dowodu zakończenia postępowania przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w L.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności podkreśliło, że przedmiotowe postępowanie dotyczy złożonego przez S. i L. M. w dniu 27 lutego 2014 r. wniosku o ustalenia warunków zabudowy i pozostaje bez związku z wycofanym w dniu 4 kwietnia 2013 r. poprzednim wnioskiem stron z dnia 15 marca 2013 r. o ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech wolnostojących domów jednorodzinnych w technologii tradycyjnej na działce nr ... w S.
Odnosząc się do meritum sprawy Kolegium uznało za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że działka nr ... położona jest w P. Obszarze Chronionego Krajobrazu, a także w Otulinie P. Parku Krajobrazowego oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków "Lasy P." ... sieci Natura 2000. Dla terenu tego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organ I instancji zasadnie przyjął, że istnieje możliwość potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000, co uzasadniało podjęcie postanowienia w trybie art. 96 ust. 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji również zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji do czasu zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z regulacji art. 96 ust. 1 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zdaniem organu II instancji zarzuty zażalenia co do braku podstaw do zawieszenia postępowania należało zatem uznać za bezzasadne. Rozstrzygnięciu organu I instancji nie można zarzucić braku dobrej woli w dążeniu do załatwienia sprawy bądź też zbędnego nakładania na strony dodatkowych obowiązków procesowych.
Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, że w związku z zawieszeniem postępowania z uwagi na zaistnienie zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. należało równocześnie określić w sposób jasny do jakiego momentu postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zostało zawieszone (art. 100 K.p.a.). Z uwagi na niezamieszczenie rozstrzygnięcia w tym zakresie w postanowieniu organu I instancji, organ zażaleniowy orzekł jak na wstępie.
Zaskarżając opisane wyżej postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. M. i L. M. wnieśli o "odrzucenie" obu punktów jego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że żądania zawarte w zaskarżonym postanowieniu zostały przez nich spełnione. Wystąpili oni do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ ten, w oparciu o pismo Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w L. z dnia 19 czerwca 2013 r., decyzją z dnia 27 czerwca 2013 r. umorzył postępowanie w tej sprawie uznając, że planowana przez skarżących na działce nr ... inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem żądanie "opinii" na temat jej oddziaływania na środowisko jest nieuzasadnione, a wniosek o wydanie decyzji środowiskowej bezprzedmiotowy. W ocenie skarżących decyzja ta "rozwiązuje problem" i "kończy postępowanie w tej sprawie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 975/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. M. i L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 19 sierpnia 2014 r. znak ...w punkcie I uchylił zaskarżone postanowienie i w punkcie II zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz S. M. i L. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione, które to przyczyny Sąd miał obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.".
Sąd I instancji podał, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia mającego charakter reformatoryjny w stosunku do poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy S. z dnia 1 lipca 2014 r. jest zawieszenie postępowania wszczętego na skutek wniosku S. i L. M. z dnia 27 lutego 2014 r. o ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ... wydzielonej w wyniku podziału działki nr ... w miejscowości S.. Sąd podkreślił, że uchylając ww. postanowienie pierwszoinstancyjne i orzekając co do istoty sprawy organ II instancji kierował się jedynie koniecznością dokonania korekty zapadłego rozstrzygnięcia, nie kwestionując co do zasady słuszności zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Po dokonaniu analizy akt sprawy również Sąd nie kwestionuje zasadności podjęcia w tej sprawie takiego orzeczenia wpadkowego.
Wskazano, że art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. obliguje organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Ustęp 3 powołanego przepisu stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. pierwszym uzna, że przedsięwzięcie inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska:
1) wniosku o wydanie decyzji;
2) karty informacyjnej przedsięwzięcia;
3) poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
4) w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, prowadzonych w granicach przestrzeni niestanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej, zamiast kopii mapy, o której mowa w pkt 3 - mapę sytuacyjno-wysokościową sporządzoną w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującą obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
5) wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku; nie dotyczy to drogi publicznej, linii kolejowej, przedsięwzięć Euro 2012, przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz bezzbiornikowego magazynowania substancji w górotworze, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących.
Sąd I instancji zauważył, że z przytoczonych regulacji nie wynikają wprost kryteria, jakimi organ powinien się kierować podczas dokonywania oceny co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Kryteria te można wypracować w drodze interpretacji obowiązujących rozwiązań prawnych. Jednym z tych rozwiązań jest mająca swoje źródło w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.), jak również w art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 83/47) zasada przezorności. Przy dokonywaniu przedmiotowej oceny organ każdorazowo winien poddać badaniu wpływ zakładanego przedsięwzięcia na elementy środowiska przyrodniczego, z uwagi na występowanie których zostały wyznaczone obszary Natura 2000. Dopiero to określenie pozwoli na ustalenie, czy przedsięwzięcie to może potencjalnie, a więc hipotetycznie, niekoniecznie rzeczywiście oddziaływać na obszar Natura 2000 i czy istnieje konieczność nałożenia przez organ obowiązku, o którym mowa w przytoczonym wyżej art. 96 ust. 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok NSA z dnia 24 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1383/11, opub. w LEX nr 1282388).
Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że inwestycja objęta wnioskiem skarżących z dnia 27 lutego 2014 r. – w świetle regulacji rozporządzenia – nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z niekwestionowanych ustaleń organów administracji wynika jednak również, że nieruchomość w obrębie której przedmiotowa inwestycja ma zastać zrealizowana (działka nr ...), nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zlokalizowana jest w P. Obszarze Chronionego Krajobrazu, a także w Otulinie P. Parku Krajobrazowego oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków "Lasy P." ... sieci Natura 2000. Jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości, że sporne zamierzenie polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie będzie w żaden sposób związane z ochroną obszaru Natura 2000.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wobec powyższych okoliczności Wójt Gminy S. miał wszelkie podstawy by podejrzewać, że planowana przez skarżących inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. To uzasadniało podjęcie przez organ I instancji w dniu 18 czerwca 2014 r. postanowienia nakładającego na inwestorów – w trybie art. 96 ust. 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach – obowiązku przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w L. dokumentów, o których mowa w tym przepisie celem podjęcia przez ten organ postanowienia co do ewentualnego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 1 powołanej ustawy). Postanowienie, jakie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyda w tej kwestii, niewątpliwie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dla postępowania w sprawie wnioskowanego przez skarżących w dniu 27 lutego 2014 r. ustalenia warunków zabudowy, przez co zasadnym jest zawieszenie tego ostatniego postępowania do czasu rozstrzygnięcia owego zagadnienia wstępnego.
Niezależnie od powyższej oceny Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo w stopniu, który uzasadnia jego uchylenie. Formułując treść rozstrzygnięcia Kolegium uzależniło okres zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu zajęcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. Wydział Spraw Terenowych w B. stanowiska w sprawie przeprowadzenia "oceny oddziaływania na środowisko" wnioskowanego przedsięwzięcia, podczas gdy to kwestia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, a nie na środowisko, stanowi przedmiot zagadnienia wstępnego. Zaskarżone postanowienie w swej sentencji narusza art. 107 § 1 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Koniecznym jest wobec tego ponowne jego rozpatrzenie przez organ II instancji, który usunie wskazany błąd. Ubocznie Sąd zaznaczył, że dostrzeżona przez Sąd wada sentencji zaskarżonego postanowienia w zasadniczy sposób wpływała na jego treść oraz skutki prawne, przez co nie mogła zostać usunięta w trybie sprostowania przewidzianego w art. 113 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej wskazujących na bezzasadność nałożenia na nich obowiązku, o którym mowa w art. 96 ust. 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach (a w konsekwencji również na bezzasadność zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy) wobec wydania przez Wójta Gminy S. decyzji z dnia 27 czerwca 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny na środowisko Sąd I instancji stwierdził, że są one niezasadne. Przede wszystkim – jak słusznie wyjaśnił organ II instancji i co znajduje potwierdzenie w załączonej do akt sprawy opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia 19 czerwca 2013 r. – decyzja ta dotyczyła innej inwestycji (wprawdzie również zlokalizowanej na działce nr ... w S., lecz obejmującej budowę trzech domków mieszkalnych jednorodzinnych, wolnostojących, w technologii tradycyjnej), objętej odrębnym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Ponadto nawet gdyby decyzja ta odnosiła się do inwestycji będącej przedmiotem niniejszej sprawy, w żaden sposób nie podważałaby zasadności nałożenia na inwestora w tej sprawie obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem istotą tej decyzji jest przesądzenie o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie zaś oceny jego oddziaływania na obszar Natura 2000.
Sąd I instancji wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę obowiązkiem Kolegium będzie skorygowanie zapadłego rozstrzygnięcia przy uwzględnieniu wniosków przedstawionych w niniejszym wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Zakwestionowanemu wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że zaskarżone postanowienie w swej sentencji narusza art. 107 § 1 K.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w sytuacji gdy w sprawie miała zastosowanie regulacja art. 124 § 1 K.p.a.;
- naruszenie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji pomimo, że zaistniały podstawy do oddalenia skargi bowiem w sprawie administracyjnej wystąpiły przesłanki wynikające z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.;
- naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. polegające na oparciu wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r. na własnych przypuszczeniach - skutkujące błędnym uznaniem, że Kolegium zamieszczając w postanowieniu z 19 sierpnia 2014 r. sformułowanie, że zawiesza z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia S. i L. M. warunków zabudowy do czasu zajęcia stanowiska przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. Wydział Spraw Terenowych w B. w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia dopuściło się błędu, który wpływa w zasadniczy sposób na jego treść oraz skutki prawne, a tym samym nie może być usunięty w trybie sprostowania przewidzianego w art. 113 K.p.a.;
- naruszenie art. 141 § 1 P.p.s.a. polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz pominięciu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu, że Kolegium dopuściło się uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy uchybienie Kolegium było nieistotne, zwłaszcza w świetle motywów przedstawionych w uzasadnieniu postanowienia.
Wskazując na powyższy zarzut podkreślono, że Sąd I instancji kwestionując rozstrzygnięcie Kolegium w oparciu o twierdzenia dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) nie określił precyzyjnie, jakim innym przepisom proceduralnym i w jaki sposób Kolegium uchybiło, nie wykazał także, w jakim zakresie zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi S. i L. M. Kolegium wniosło ponadto o zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowienie Kolegium z dnia 19 sierpnia 2014 r. jest orzeczeniem o charakterze procesowym, stwierdzającym konieczność zawieszenia postępowania głównego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Postępowanie w przedmiocie zawieszenie postępowania, miało charakter incydentalny w stosunku do wyżej wskazanego głównego postępowania administracyjnego.
Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu nie jest samoistna sprawa proceduralna, lecz kwestia proceduralna powstała w toku załatwiania sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 124 K.p.a., a nie jak zarzucił Sąd, art. 107 § 1 K.p.a., postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Wydane przez Kolegium postanowienie w sposób niebudzący wątpliwości spełnia powyższe wymogi a jego poprawność nie budzi wątpliwości bowiem pomiędzy takimi jego elementami, jak podstawa prawna, rozstrzygnięcie czyli osnowa oraz uzasadnienie prawne i faktyczne istniała wewnętrzna spójność.
Podkreślono, że co do zasady Sąd podzielił pogląd w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. bowiem w sprawie o ustalenie warunków zabudowy wystąpiło zagadnienie, którego brak wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Sąd zaakceptował tym stanowisko Kolegium, że w sprawie występuje tzw. prejudykat, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji kończącej postępowanie (w niniejszym przypadku - decyzji o warunkach zabudowy). Bezspornie zaistniały prejudykat miał charakter prawny, a nie faktyczny i wpływał w sposób istotny na rozpatrzenie sprawy głównej.
Użycie w uchylonym przez Sąd I instancji postanowieniu formuły "w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia" zamiast sformułowania "sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" można uznać za uchybienie, ale nie mające wpływu na wynik sprawy. Wyrażona w rozstrzygnięciu postanowienia wola Kolegium została szeroko wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia i nie budzi wątpliwości, także strony skarżącej.
Stanowisko Kolegium zasługuje na podzielenie także w świetle regulacji art. 3 pkt 7 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie wskazano, że "przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 - rozumie się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ograniczoną do badania oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000".
W doktrynie i w poglądach orzecznictwa sądowoadministracyjnego akceptowanych przez Kolegium przyjmuje się, że uchybienia prawa procesowego nie mają wpływu na wynik sprawy, jeżeli w przypadku prawidłowego ich zastosowania treść postanowienia/decyzji byłaby taka sama (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK I305/10).
Uchybienie Kolegium jest nieistotne i nie wpływa na treść postanowienia i skutki prawne (tym bardziej, że Sąd nie wyjaśnił jaki ma ono wpływ) bowiem jednym z podstawowych elementów instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego jest wymóg jej stosowania tylko na czas konieczny do usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania. Ustanie przyczyny zawieszenia postępowania oznacza odpadnięcie celu stosowania tej instytucji, a tym samym wymaga jego podjęcia.
Sąd niezasadnie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa w istotny sposób mającego wpływ na wynik sprawy i uchylił postanowienie w sytuacji gdy stwierdzone uchybienie nie miało, w realiach niniejszej sprawy, istotnego wpływu na jej wynik czyli kwestie zawieszenia postępowania o ustalenie warunków.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. M. i L. M. wnieśli o jej oddalenie.
Skarżący przedstawili przebieg postepowania w sprawie. Podali, że w dniu 18 marca 2013 r. złożyli wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki ... położonej w S. o powierzchni 0,49 ha. W dniu 27 marca 2013 r. Wójt Gminy S. zażądał uzupełnienia wniosku o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgody na realizację przedsięwzięcia w terminie 7 dni. Nie dotrzymanie terminu pozostawiało wniosek bez rozpatrzenia.
Skarżący wycofali swój wniosek i w dniu 12 kwietnia 2013 r. otrzymali jego zwrot. Tym samym jakiekolwiek czynności administracyjne w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy działki ... z tą datą ustały.
W ocenie skarżących organy samorządowe prowadzą przewlekle postępowanie w sprawie, próbują w ich toku powracać do czynności procesowych, które już wcześniej przeprowadziły i które są zbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Pozorują załatwianie sprawy, mnożą czynności dowodowe ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sama istotna sprawy objętą skargą jest dostatecznie wyjaśniona do jej rozpoznania.
Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na wskazaną już zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej powołano podstawę określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionej podstawie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Saorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 19 sierpnia 2015 r. znak ...zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
W tej sprawie istota sporu sprowadza się jedynie do oceny sposobu rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji. Kolegium zawiesiło postępowanie w sprawie ustalenia warunków do czasu zajęcia przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska stanowiska w sprawie przeprowadzenia "oceny oddziaływania na środowisko" wnioskowanego przedsięwzięcia, zaś Sąd pierwszej instancji zarzucił Kolegium istotne uchybienie proceduralne polegające na tym, że należało zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia warunków do czasu zajęcia przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska stanowiska w sprawie przeprowadzenia "oceny oddziaływania na obszar Natura 2000".
Jak wynika z art. 96 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 96 ust. 2 pkt 1 i w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) dalej w skrócie jako "ustawa o środowiskowych uwarunkowaniach" w wersji obowiązującej na datę wydania postanowienia przez organ II instancji, organ właściwy do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i jeżeli taki organ uzna, że to planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 - wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska określonych dokumentów. Wydając takie postanowienie należy zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ jest to zagadnienie wstępne, którego rozstrzygniecie warunkuje dalsze kolejne czynności w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Jak wynika z powołanych przepisów, zwieszenie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy będzie uzależnione od zajęcia stanowiska przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska stanowiska w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W okolicznościach tej sprawy nie stanowiło istotniejszej wady zamieszczenie w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. sformułowania z którego wynikało, że następuje zawieszenie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy do czasu zajęcia przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska stanowiska w sprawie przeprowadzenia "oceny oddziaływania na środowisko" wnioskowanego przez S. M. i L. M. przedsięwzięcia.
Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji tylko wówczas uchyla zaskarżone postanowienie, jeżeli w sprawie wystąpi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy to taki wpływ, który mógł spowodować wydanie innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone do sądu administracyjnego. W przypadku, gdy zaskarżonym aktem jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania innym rozstrzygnięciem w stosunku do postanowienia o zawieszeniu postępowania byłoby postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania lub nawet postanowienie o zawieszeniu postępowania ale z przyczyny całkowicie innej niż wynikałoby to z właściwej podstawy prawnej, czyli w tej sprawie z art. 96 ust. 1 i 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach. Taka jednak sytuacja w tej sprawie nie występuje.
Trafnie podnosi Kolegium w skardze kasacyjnej, że ocenie Sądu pierwszej instancji winno być poddane całe postanowienie Kolegium z dnia 19 sierpnia 2015 r., a więc zarówno rozstrzygniecie, jak i uzasadnienie. Dopiero obie te części aktu administracyjnego pozwalają na ocenę, z jakiego powodu nastąpiło zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Prawidłowa ocena ww. postanowienia z dnia 19 sierpnia 2015 r. powinna doprowadzić Sąd pierwszej instancji do konkluzji, zgodnie z którą w tej sprawie co najwyżej miało miejsce nieistotne naruszenie przepisów postępowania polegające na tym, że wprawdzie w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia ogólnie organ II instancji wskazał na zawieszenie postępowania do czasu zajęcia stanowiska w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak już z uzasadnienia tego postanowienia nie budzi żadnych wątpliwości, że owa ocena oddziaływania na środowisko dotyczy oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.
Tym samym zasadnie podnosi się w skardze kasacyjnej, że stopień naruszenia przepisów postępowania przez Kolegium nie był istotny w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., to znaczy nawet przy precyzyjnym wskazaniu w zaskarżonym rozstrzygnięciu administracyjnym na zawieszenie z powodu dokonania oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, to i tak samo rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia było prawidłowe.
Trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. naruszył również art. 151 P.p.s.a. uchylając zaskarżone postanowienie i to pomimo tego, że w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji podzielono stanowisko organu co do celowości samego zawieszenia postępowania w tej sprawie.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. (omyłkowo wskazanego w skardze kasacyjnej jako art. 141 § 1 P.p.s.a.). Art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wyroku. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Te elementy zawiera zaskarżony kasacyjnie wyrok, a stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można doprowadzić do oceny merytorycznej elementów uzasadnienia.
Przechodząc do oceny legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 19 sierpnia 2015 r. znak ...należy stwierdzić, że postanowienie to nie narusza przepisów postępowania, a skarga skarżący S. M. i L. M. nie jest zasadna.
Badając legalność ww. postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza się jedynie do ustalenia zasadności podstaw zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Taki jest bowiem przedmiot tej sprawy, a tym samym inne okoliczności pozostają poza zakresem rozpoznania Sądu.
Nie mają racji skarżący S. i L. M. zarzucając organowi II instancji błędną wykładnię art. 96 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ustawa o środowiskowych uwarunkowaniach reguluje kilka odrębnych trybów oceny oddziaływania przyszłej inwestycji na chronione obszary środowiska. Jeden z tych trybów uregulowany został w art. 59 ust. 1 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z którym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć:
1) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy.
Ten przepis wyraźnie wskazuje na obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko tylko tych przedsięwzięć, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale wówczas obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tejże ustawy. Planowana przez skarżących inwestycja nie stanowi ani przedsięwzięcia, które może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Ustawodawca wprowadza jeszcze dodatkowe tryby postępowania w stosunku do planowanych inwestycji, które ani nie są zaliczane do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia innego niż wymienione w art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 tejże ustawy, może być nałożony obowiązek poddania ocenie odziaływania na środowisko, jeżeli takie planowane przedsięwzięcie mogłoby znacząco oddziaływać na środowisko i nie jest ono bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony. W takiej sytuacji organ właściwy do ustalenia warunków zabudowy ma obowiązek rozważenia, przed wydaniem takiej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Stosownie do treści art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeśli taki organ uzna, że przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wymaganych dokumentów wymienionych w art. 96 ust. 1 punkty 1-5 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach. Na podstawie tak przedłożonych dokumentów regionalny dyrektor ochrony środowiska na podstawie art. 97 ust. 1 i 2 ww. ustawy dokonuje oceny, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i wówczas postanowieniem nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jeżeli zaś regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdzi, że projektowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to wówczas wydaje postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 5 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach).
W ocenie Sądu skarżący nie rozróżniają tych trybów i niezasadnie podnoszą, że skoro dla uprzednio przez nich zgłaszanej inwestycji właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach w związku z tym, że planowana inwestycja ani nie zaliczała się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani też do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to żadne postępowanie w zakresie oceny oddziaływana na środowisko nie może być wszczęte wobec kolejnego przedsięwzięcia, podobnego do poprzednio zgłaszanego.
Powołany wyżej art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach wyraźnie przyznaje organowi prowadzącemu postępowanie w przedmiocie ustalania warunków zabudowy kompetencje do rozważenia, czy dana inwestycja nie stanowiąca chociażby potencjalnego oddziaływania na obszary chronione, ale która nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Organy w tej sprawie ustaliły, że działka nr ... na której zamierzają skarżący zrealizować zamierzenie inwestycyjne, położona jest w P. Obszarze Chronionego Krajobrazu, a także w Otulinie P. Parku Krajobrazowego oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków "Lasy P." ... sieci Natura 2000. Jak wyjaśnił to zwłaszcza organ I instancji obszar specjalnej ochrony ptaków "Lasy P." ... sieci Natura 2000 ma istotne znaczenie dla ochrony wielu gatunków ptaków w skali co najmniej krajowej. Tym samym istniała podstawa do zwrócenia się do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska o przeprowadzenie oceny, czy planowana przez skarżących inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Trafnie należy także wskazać na stanowisko organu II instancji zawarte w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym wprawdzie art. 96 ust. 1 i 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawiera wskazania kryteriów ustawowych odnośnie kwalifikacji danego przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to jednak wymaga on sięgnięcia do innych rozwiązań prawnych z zakresu ochrony środowiska. Mająca swoje źródło w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519), jak również w art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 83/47) zasada przezorności może stanowić za jedno z takich kryteriów.
Również organ II instancji zasadnie wskazywał na każdorazową konieczność badania wpływu zakładanego przedsięwzięcia na elementy środowiska przyrodniczego, z uwagi na wyznaczone obszary Natury 2000. Dopiero ocena wpływu danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 pozwoli na ustalenie, czy przedsięwzięcie to może potencjalnie, a więc hipotetycznie, niekoniecznie rzeczywiście oddziaływać na obszar Natura 2000 i czy istnieje konieczność nałożenia przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 96 ust. 3 ww. ustawy.
W tym stanie sprawy wobec naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jednocześnie uznanie, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji oraz rozpoznał skargę S. M. i L. M.. Po rozpoznaniu skargi Sąd ją oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 i art. 200 P.p.s.a.
Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji, którym uchylono zaskarżone postanowienie oraz oddalenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 203 pkt 2, art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądził od S. M. i L. M. solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zwrot kosztów postępowania sądowego. Na koszty te złożyły się zwrot kwoty wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie w wysokości 180 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zostało ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło