II OSK 2617/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 285/14 odrzucającego skargę P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 285/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący został wezwany zarządzeniem z dnia 5 maja 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu jej egzemplarza, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe skarżący odebrał w dniu 14 maja 2014 r., zatem termin do wykonania obowiązku upłynął z dniem 21 maja 2014 r. Do dnia wydania postanowienia przez Sąd pierwszej instancji skarżący braku nie uzupełnił. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Sąd odrzucił wniesioną skargę, zaś na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy zwrócił skarżącemu kwotę 500 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiódł skarżący, zaskarżając zakwestionowane orzeczenie w całości. Orzeczeniu temu zarzucono: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a/ art. 184 Konstytucja RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa do kontroli przez sąd działalności administracji publicznej, b/ art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sądu; 2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a/ art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne wezwanie do przedłożenia odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, b/ art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że stwierdzone braki formalne uniemożliwiały nadanie skardze prawidłowego biegu, c/ art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, które skutkowało odrzuceniem skargi na decyzję organu poprzez uznanie, że złożona skarga zawierała brak formalny oraz wezwanie skarżącego do jego uzupełnienia. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanego postanowienia i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że wezwanie skarżącego do przedłożenia odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem było wadliwe, bowiem organ zna treść skargi, skoro została ona złożona za jego pośrednictwem. Z tego względu brak skargi polegający na niezłożeniu jej odpisu nie może uzasadniać wezwania do jego złożenia. Ponadto wskazano, że skarżący został wprowadzony w błąd, albowiem złożona przez niego skarga opatrzona jest datą 7 kwietnia 2014 r., a skarżący został wezwany do nadesłania odpisu skargi z dnia 29 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Z treści art. 57 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać wszystkie warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, przepis art. 47 § 1 P.p.s.a przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma o których mowa w art. 46 P.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 P.p.s.a. (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 236-237). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że na mocy zarządzenia z dnia 30 kwietnia 2014 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Niekwestionowane jest również, że skarżący wezwania tego nie wykonał. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, odpisu skargi, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co uzasadnia jej odrzucenie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową skargę kasacyjną stanowisko to w pełni podziela. Odnosząc się zaś do argumentów skargi kasacyjnej podnieść należy, że w sprawie skarżący nie kwestionował, iż do oryginału skargi nie załączył jej odpisów. Wskazał także, że przedmiotowa skarga została złożona za pośrednictwem organu, zatem organ ten miał możliwość zapoznania się z jej treścią. Jednakże w niniejszej sprawie oprócz skarżącego i organu, który wydał zaskarżoną decyzję udział bierze także podmiot na rzecz którego zakwestionowana decyzja została wydana, tj. [...]. Zatem dla celowości wezwania do złożenia odpisu skargi nie ma znaczenia fakt, iż organ miał możliwość zapoznania się z treścią złożonego przez skarżącego pisma. Liczba odpisów pisma procesowego zależna jest bowiem od liczby stron uczestniczących w postępowaniu. Dodatkowo podnieść należy, że sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. W przypadku odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków stronie skarżącej przysługuje środek zaskarżenia (skarga kasacyjna). Ponadto strona może wnosić o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. O ile bowiem zakreślony przez przewodniczącego wydziału termin do uzupełnienia braków, jako termin ustawowy, nie może być ani skracany, ani przedłużany, o tyle w razie uchybienia temu terminowi przez skarżącego, jako terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, służy mu wniosek o przywrócenie terminu. Nie może być zatem mowy o zamknięciu drogi do sądu. Takie stanowisko wyrażono w przytoczonej wyżej uchwale NSA, co Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w pełni podziela. Tym samym, w tym konkretnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie może być także mowy o naruszeniu wskazanych przez autora skargi kasacyjnej norm konstytucyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można także podzielić stanowiska autora skargi kasacyjnej, iż treść wezwania skierowanego do skarżącego wprowadziła go w błąd co do tego "jakiego wezwania de facto dotyczy" (cyt. skarga kasacyjna – str. 2). Przyznać należy, że w wezwaniu do usunięcia braków formalnych omyłkowo wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi "z dnia 29.04.2014 r.", a nie z dnia 7 kwietnia 2014 r. (taką datą skarżący opatrzył wniesioną skargę), jednakże jednocześnie wskazano, że skarga ta została wniesiona "na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. nr [...] z dnia [...] marca 2014 r.", a zatem mimo omyłkowego wskazania daty wniesionej skargi, po przedmiocie zaskarżenia – ww. decyzji SKO w G., skarżący mógł z łatwością zorientować się jakiego pisma dotyczy wezwanie. Ponadto w tej samej przesyłce skarżący otrzymał także odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, co wykonał w terminie, i odpis odpowiedzi na skargę (k. 14), co dodatkowo ułatwiało zorientowanie się jakiej sprawy wezwanie dotyczy – na każdym z pism wskazana była także tożsama sygnatura. Końcowo dodać należy, że w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż odpis pisma powinien być zawsze potwierdzony za zgodność z oryginałem. Za takim poglądem przemawia bowiem treść art. 47 § 2 P.p.s.a. (patrz: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, str. 152; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. CH Beck Warszawa 2011, str. 248-249; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. red. T. Woś, LexisNexis Warszawa 2011, str. 302). Mając na uwadze powyższe uznać należy, że podniesione przez stronę skarżącą zarzuty jako niezasadne nie zasługiwały na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.