II OSK 2633/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-07-05

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwalenie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które przeznacza teren rolny objęty studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził nieważność części uchwały zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie terenu rolnego pod zabudowę mieszkaniową, wbrew zapisom studium, które chronią ten teren przed zainwestowaniem i wskazują na rozwój rolnictwa lub rekreacji, stanowi naruszenie art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalenia studium są wiążące dla gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Chełmiec zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec VI". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność części uchwały, uznając, że przeznaczenie terenu rolnego pod zabudowę mieszkaniową narusza ustalenia studium. Rada Gminy Chełmiec wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rady Gminy Chełmiec.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy Chełmiec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 96/20 w sprawie ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Chełmiec z dnia 20 grudnia 2016 r. nr XXV/487/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec VI" w Gminie Chełmiec 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy Chełmiec na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 96/20 w sprawie ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Chełmiec z 20 grudnia 2016 r. nr XXV/487/2016 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec VI" w gminie Chełmiec, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej w zakresie § 7 ust. 1 pkt 6 i § 7 ust. 5 w zakresie słów: "i Trzetrzewinie" oraz "i 6", § 7 ust. 7 pkt 6 oraz w części graficznej, tj. załączniku nr 6 – Plan nr 6 – w odniesieniu do działki nr [...] (po podziale działka nr [...]) położonej w Trzetrzewinie. W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalone w kwestionowanym miejscowym planie przeznaczenie działki nr [...] (po podziale nr [...]) położonej w Trzetrzewinie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (teren oznaczony w planie symbolem MN) narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Chełmiec (przyjętego uchwałą Rady Gminy Chełmiec z dnia 23 kwietnia 1998 r. nr LX/223/98), z których wynika rolnicze przeznaczenie tego terenu (teren rolny oznaczony w studium symbolem R). Skargę kasacyjną złożyła Rada Gminy Chełmiec, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Podniesiono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.) poprzez przyjęcie, że przeznaczenie terenu części działki nr [...] w Trzetrzewinie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną narusza ustalenia studium. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." w wyniku niewzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w dokumentach sprawy, co doprowadziło do przyjęcia, że doszło do naruszenia zgodności zapisów studium z miejscowym planem w zakresie części działki nr [...], które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie ze studium przedmiotowa działka leży w całości w strefie "2" Pogórza o urozmaiconej rzeźbie terenu i dominacji rolnictwa i osadnictwa, gdzie wskazany jest rozwój rekreacji, a także na terenach rolno-leśno-zadrzewionych, gdzie ustala się ewentualne zagospodarowanie podporządkowane ochronie krajobrazu na ściśle określonych warunkach. Podkreślono, że działka nie znajduje się w otwartej przestrzeni rolniczej, lecz przylega bezpośrednio do istniejącej zabudowy oraz drogi publicznej. Ponadto w okresie minionych 4 lat powstał na niej budynek mieszkalny jednorodzinny. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zdaniem organu zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 9 ust. 4 powołanej ustawy ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W myśl art. 15 ust. 1 ww. ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że zapisy miejscowego planu odnoszące się do terenu działki nr [...] w Trzetrzewinie nie są zgodne ze studium. Część działki nr [...] (po podziale działka nr [...]) została przeznaczona w miejscowym planie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (teren oznaczony symbolem MN). Jak wskazuje w skardze kasacyjnej gmina, w studium działka jest położona w granicach strefy ekologicznej chronionej przed zainwestowaniem, tj. w strefie rolno-leśno-zadrzewionej o wysokich wartościach ekologicznych i krajobrazowych, chronionej przed zainwestowaniem, gdzie jedynie ewentualnie dopuszczono zagospodarowanie - na ściśle określonych warunkach (podporządkowane ochronione krajobrazu), na obszarze Pogórza – o urozmaiconej rzeźbie i warunkach przyrodniczych (dominacja rolnictwa i osadnictwa – wskazany rozwój rekreacji) – por. 3.1. i 3.2. studium, s. 14. Wbrew twierdzeniom gminy, z treści tych zapisów studium nie można wyczytać możliwości przeznaczenia obszarów w granicach ww. strefy pod zabudowę mieszkaniową. Wyraźnie wskazano bowiem na ochronę tych terenów przed zainwestowaniem. Jako dopuszczalne w drodze wyjątku, na ściśle określonych warunkach, podano zagospodarowanie związane z rolnictwem czy rekreacją, jednak nie z zabudową mieszkaniową. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zostały uregulowane odrębnie, w ramach obszarów zainwestowanych i wskazanych do zainwestowania (pkt 3.4. studium, s. 15). Poza sporem jest, że przedmiotowa działka nie jest położona na takim terenie. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, z rysunku studium wynika, że jest położona na obszarze rolnym (teren oznaczony kolorem jasnożółtym, cyfrą "2"). W świetle powyższego, dla oceny zgodności zapisów miejscowego planu ze studium nie mają znaczenia okoliczności podane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, związane z położeniem działki przy drodze publicznej czy w sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Zapisy studium nie dopuszczają na tym terenie zabudowy mieszkaniowej – niezależnie od tego, czy działka znajduje się "w otwartej przestrzeni rolniczej", czy też nie. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy również kwestia podjęcia przez Radę Gminy Chełmiec w dniu 20 stycznia 2020 r. uchwały nr XV/294/2020, którą przyjęto nowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W niniejszym postępowania badaniu podlegała zgodność zapisów planu ze studium obowiązującym w dacie jego uchwalania, późniejsza zmiana studium nie jest istotna z punktu widzenia spełnienia wymogów, o których mowa w cytowanych wyżej przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma także znaczenia dla oceny legalności zapisów miejscowego planu sposób zagospodarowania danego terenu już po jego uchwaleniu, dlatego nie mogą zostać wzięte pod uwagę twierdzenia skarżącej kasacyjnie dotyczące posadowienia na działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że jest to budynek nowy, powstały po podjęciu uchwały w sprawie planu. W tym stanie rzeczy niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 146 § 1 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło