II OSK 2733/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-03-08
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Tomasz Bąkowski, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez szczegółowego określenia parametrów technicznych anten i czy kwestia kumulacji pól elektromagnetycznych wymaga oceny środowiskowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów niższych instancji. Kluczowym błędem było wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bez szczegółowego określenia parametrów technicznych anten, co ma znaczenie dla identyfikacji przedmiotu sprawy i potencjalnych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd odwołał się do uchwały NSA z dnia 7 listopada 2022 r. (III OPS 1/22), która wiąże składy sądów administracyjnych, i stwierdził, że w świetle tej uchwały zarzuty dotyczące konieczności oceny kumulacji pól elektromagnetycznych i potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej były niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Wójt Gminy O. wydał decyzję ustalającą lokalizację inwestycji, która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, wskazując na brak szczegółowych parametrów technicznych inwestycji i potrzebę analizy środowiskowej. Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące braku oceny kumulacji pól elektromagnetycznych, wpływu na ład przestrzenny i zdrowie. Skarga kasacyjna została wniesiona przez inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 583/18 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr SKO.GP.4000.1014.2017 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 583/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr SKO.GP.4000.1014.2017 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia 18 sierpnia 2017 r., nr PBR.6733.3.2017 (pkt 1) i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego C.P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wójt Gminy O. wskazaną powyżej decyzją, po rozpoznaniu wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w W., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości P., gmina O. Organ I instancji wskazał, że projektowana inwestycja składać się będzie z wieży stalowej oraz anten zawieszonych na wieży. Urządzania nadawczo – odbiorcze i transmisyjne będą umieszczone na ziemi pod wieżą. Określając ustalenia dotyczące warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego wskazano lokalizację elementów projektowanej inwestycji w liniach rozgraniczających teren inwestycji wyznaczonych na załączniku graficznym nr 1 do decyzji; nieprzekraczalną linię zabudowy zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1; powierzchnię zabudowy maks. 144 m2 oraz maksymalną wysokość wieży telekomunikacyjnej na 62 m n.p.t.
W uzasadnieniu wskazano m.in., że przed wydaniem decyzji po przeanalizowaniu wniosku oraz załączonych do niego karty informacyjnej oraz kwalifikacji przedsięwzięcia referat ochrony środowiska pismem z dnia 3 lipca 2017 r., nr SSO.6220.26.2017, stwierdził, że inwestycja nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł C.P., zarzucając organowi I instancji nieustalenie wszystkich okoliczności sprawy, zaniechanie wykonania w toku postępowania wszystkich czynności i sporządzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wyłącznie na podstawie materiałów przedstawionych przez inwestora. Skarżący zarzucił również zakłócenie ładu przestrzennego przez projektowaną stację bazową oraz niewskazanie, na jakich podstawach organ I instancji przyjął, że projektowana stacja nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na Obszar Natura 2000 oraz w jaki sposób są zabezpieczone zostały interesy osób trzecich. Wnoszący odwołanie podniósł, że planowana inwestycja będzie naruszała w stosunku do właścicieli sąsiednich nieruchomości art. 144 i art. 222 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.), a uciążliwości będą dotyczyły nie tylko terenów przyległych do działki objętej wnioskiem, ale również dalszych nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania. Skarżący oświadczył, że jest osobą w podeszłym wieku, a inwestycja narusza prawo do zdrowia strony i jego rodziny (dzieci i wnuków) poprzez ekspozycję na pole elektromagnetyczne. Nadto realizacja inwestycji spowoduje ograniczenie dostępu Skarżącego do światła słonecznego i zacienienie jego działki oraz zmniejszenie walorów krajobrazowych jego działki oraz zakłóci korzystanie z mediów, brak odbioru programów i brak działania sprzętów. Wskazał również na kumulację pól elektromagnetycznych planowanej stacji bazowej oraz stacji bazowej już istniejącej. Zdaniem Skarżącego ustawienie masztu spowoduje także spadek wartości jego nieruchomości i obawę zawalenia się konstrukcji stacji bazowej na dom Skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień w przeprowadzonym postępowaniu oraz w kontrolowanej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił m.in., że promieniowanie negatywne z anten stacji bazowych ma miejsce na wysokości kilkudziesięciu metrów ponad poziomem terenu, na który ani Skarżący, ani nikt z jego rodziny nie ma dostępu, zarówno w ramach posiadanej zabudowy jednorodzinnej jak i poprzez normalne korzystanie z własnej nieruchomości. Po wtóre, kwestie z negatywnym oddziaływaniem zamierzenia, badane są dopiero na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, związanego o udzieleniem pozwolenia na budowę. Dalej wskazano, że kwestia ewentualnego zacieniania inwestycji jak i trwałości wieży należą do materii zastrzeżonej dla organów administracji budowlanej, zaś kwestie dotyczące obniżenia wartości nieruchomości odwołującego się nie mają znaczenia w tym postępowaniu.
C.P. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucił zaniechanie wykonania w toku postępowania wszystkich czynności w zakresie oceny kumulacji pól elektromagnetycznych z sąsiedniej stacji bazowej znajdującej się w odległości 241,99m, co stanowiło – zdaniem Skarżącego – naruszenie art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") i sporządzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wyłącznie na podstawie materiałów przedstawionych przez inwestora (naruszenie art. 8 k.p.a.). Skarżący zarzucił również zakłócenie ładu przestrzennego przez projektowaną stację bazową posadowioną wśród niskich zabudowań domków jednorodzinnych i w odległości 190 m od zabytkowego kościoła pw. [...] w P. oraz niewskazanie na jakich podstawach organ I instancji przyjął, że projektowana stacja nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na Obszar Natura 2000 oraz w jaki sposób zostały zabezpieczone interesy osób trzecich. Zdaniem Skarżącego negatywny wpływ na nieruchomości sąsiednie narusza zasadę ochrony zdrowia wynikającą z art. 141 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm., dalej: "p.o.ś.").
Skarżący podniósł też zarzut nieustalenia wszystkich okoliczności i nienależyte rozpoznania stanu faktycznego, a także zaniechanie wykonania niektórych czynności w toku postępowania, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z:
- art. 53 ust. 3 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") poprzez niezawarcie w decyzji ani uzasadnieniu konkretnie wyszczególnionych parametrów inwestycji, w tym typu anten z jakich składać ma się planowana wieża telekomunikacyjna, ich moc oraz ilość oraz odległości od miejsc przeznaczonych dla ludności co jest rażącym naruszeniem prawa,
- art. 144 ust. 1 i ust 2 p.o.ś. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z dokumentacji wynika, że instalacja nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska, a będzie przekraczać je poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny,
- § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej: "rozporządzenie"), w szczególności poprzez niewskazanie na jakiej podstawie organ stwierdził, że inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko oraz jak dokonał obliczeń,
- art. 76 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzyganie w sprawie na podstawie dokumentu "Kwalifikacja przedsięwzięcia" reprezentanta inwestora, która nie jest dokumentem urzędowym,
- art. 84 k.p.a. poprzez rozstrzyganie na podstawie opinii reprezentanta inwestora, który nie jest biegłym.
Skarżący zarzucił zignorowanie w toku postępowania art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy O. w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 7, 77 § 1 i 2. art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego i zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, co powoduje, iż przebieg i sposób postępowania administracyjnego prowadzonego przez ww. organ może wskazywać, że popełniono przestępstwo polegające na celowym działaniu na niekorzyść mieszkańców i zaniechaniu w całym postępowaniu administracyjnym, niewykonaniu istotnych dla rozstrzygnięć czynności lub ich wykonaniu w sposób niezgodny z prawem.
Skarżący zarzucił również naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. w zw. art. 3 ust. 1 pkt 11 oraz art. 33 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej: "u.i.ś") przez niezawiadomienie skarżących, którym przysługiwał przymiot strony o wszczęciu postępowania poprzez niezawiadomienie w sposób przyjęty np. poprzez wywieszanie ogłoszeń w miejscowym sklepie, na słupach i pniach drzew przy głównych ciągach komunikacyjnych oraz poprzez ogłoszenie przez sołtysa, a także w miejscu planowanej inwestycji ani w lokalnej prasie. Nie powiadomiono mieszkańców, którym mógłby lub powinien przysługiwać status strony, wobec czego decyzja ma wady prawne, gdyż w miejscowości P. nie dokonano skutecznego ogłoszenia w formie obwieszczeń w tej sprawie co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania oraz art. 6 pkt 2 Dyrektywy Rady UE nr 85/337/EWG z dnia 3 marca 1997 r. oraz pkt. 6 Rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 2 kwietnia 2009 r. o stosowaniu Zasady Ostrożności i Przezorności przy projektowaniu, funkcjonowaniu i lokalizacji masztów telefonicznych w którym "Parlament Europejski apeluje do organów odpowiedzialnych za wydawanie pozwoleń na montaż anten telefonii komórkowej o uzgodnienie z operatorami z branży kwestii wspólnego korzystania z infrastruktury w celu ograniczenia liczby anten oraz narażenia ludności na pola elektromagnetyczne".
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji w sprawie o postawienie masztu na działce [...] w P. Gmina O. wydanych przez Wójta Gminy O. z rażącym naruszeniem prawa i zawierających wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa a zwłaszcza decyzji nr 58/2017. Z ostrożności procesowej Skarżący wniósł o uchylenie w całości wszystkich wydanych decyzji ustalających lokalizację inwestycji celu publicznego polegających na postawieniu masztu telefonii komórkowej na działce [...] w P., gmina O.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2019 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego eksperta mgr inż. M.K. na okoliczność, że istnieją przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. Sąd postanowił odmówić przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Sąd podniósł, że wydana w niniejszej sprawie decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie zawiera szczegółowego określenia parametrów planowanej inwestycji. Podkreślił też, że jak słusznie wskazał Skarżący, ani z treści decyzji ani z jej uzasadnienia nie wynika rodzaj anten (typ), moc oraz dane techniczne anten, które będą zawieszone na maszcie. Dopiero z akt sprawy wynika, że elementy planowanej inwestycji stanowić mają anteny skierowane na azymuty 130°, 240°, 320°, każdy z sektorów będzie składał się z jednej anteny rozsiewczej AS25_2 pracującej w paśmie 800 MHz / 2100 MHz.
Według Sądu podanie szczegółowych parametrów planowanej inwestycji dotyczących samej zabudowy jak i danych technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej, w przypadku składania przez inwestora kilku wniosków o wydanie decyzji w przedmiocie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego na tej samej nieruchomości, której charakter jest przedmiotowo zbliżony, ma znacznie również w kontekście podnoszonych w skardze zarzutów odnoszących się do powagi rzeczy osądzonej, a więc oceny zaistnienia ewentualnej podstawy do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. W ocenie Sądu, słusznie wskazał organ odwoławczy przy uwzględnieniu treści art. 52 ust. 2 u.p.z.p., że co do zasady możliwym jest złożenie przez inwestora kilku wniosków o wydanie decyzji w przedmiocie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dla wykluczenia zaistnienia w sprawie przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji, z treści wniosków jak i z samej decyzji winny zatem wynikać dane pozwalające ustalić parametry planowanej inwestycji dotyczące planowanej zabudowy oraz dane techniczne stacji bazowej telefonii komórkowej, które mają m.in. wpływ na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji. W przeciwnym wypadku każde kolejne rozstrzygnięcie mogłoby być oceniane jako wydane w warunkach res iudicata (powagi rzeczy osądzonej).
W ocenie Sądu nie można za uprawnione uznać zawarte w decyzjach organów obu instancji stwierdzenia o braku potrzeby legitymowania się przez inwestora decyzją środowiskową. Organy obydwu instancji wydając decyzje nie dokonały bowiem samodzielnej, rzetelnej analizy i oceny przedłożonej przez inwestora dokumentacji, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, w związku z nieprawidłową oceną, czy projektowane zamierzenie należy do któregoś z przedsięwzięć, określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia oraz czy w związku z tym wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Według Sądu za wystarczające nie może być bowiem uznane powoływanie się na ustalenia zawarte w piśmie referatu ochrony środowiska z dnia 3 lipca 2017 r., znak SSO.6220.26.2017, w którym po przeanalizowaniu przedłożonych przez inwestora dokumentów stwierdzono, że inwestycja nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskania decyzji środowiskowej. W związku z powyższym Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie były obowiązane do przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście przepisów dotyczących konieczności przeprowadzenia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań. Organy orzekające w sprawie nie odniosły się do podnoszonej przez Skarżącego kwestii kumulacji pól elektromagnetycznych z sąsiednią stacją bazową sieci [...]. Sąd podzielił przy tym, dominujące w orzecznictwie stanowisko, że dla dokonania prawidłowej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 oraz art. 33 u.i.ś. Sąd stwierdził, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Skarżącej uszło, że w ramach kontrolowanego postępowania stwierdzono, że inwestycja nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskania decyzji środowiskowej.
W ocenie Sądu nie są zasadne również zarzuty co do wprowadzonego wybudowaniem wysokiej wieży telekomunikacyjnej dysonansu przestrzennego wśród niskich zabudowań domków jednorodzinnych oraz degradacji historycznego układu urbanistyczno-przestrzennego związanego z położonym w odległości 190 m zabytkowym kościołem. Oparcie postulowanej przez Skarżącego decyzji negatywnej na klauzuli generalnej, jaką jest ład przestrzenny, czyniłoby z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego orzeczenie o charakterze zbliżonym do uznaniowego. Z samej technicznej istoty urządzenia, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej, wyposażona w anteny nadawcze i odbiorcze, wynika konieczność wykonania jej na odpowiednio wysokim maszcie, który musi znacząco przewyższać istniejącą zabudowę.
Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie wniosek inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, rozstrzygające w sprawie organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, które wprost wynikają z przedstawionych rozważań, a sprowadzają się przede wszystkim do dokonania pełnych ustaleń faktycznych w zakresie parametrów technicznych i kwalifikacji środowiskowej planowanego przedsięwzięcia, w tym poprzez ustalenie parametrów oddziaływania wszystkich anten, składających się na niniejsze przedsięwzięcia na środowisko oraz rozstrzygnięcia w przedmiocie konieczności ustalenia środowiskowych uwarunkowań jego realizacji. W wypadku wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego organ winien zawrzeć w niej wszystkie niezbędne, wskazane wyżej, elementy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła P. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono, w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w przepisie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr znaku SKO.GP.4000.1014.2017, jak również poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy O. z dnia 18 sierpnia 2017 r., nr PBR.6733.3.2017, podczas gdy zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszały przepisów prawa materialnego i procesowego;
2. przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo istnienia podstaw ku temu, ażeby skargę oddalić, albowiem zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr znaku SKO.GP.4000.1014.2017, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy O. z dnia 18 sierpnia 2017 r., nr PBR.6733.3.2017, nie naruszały przepisów prawa materialnego i procesowego;
3. przepisów art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone rzetelnie i wnikliwie, a organy – wbrew przeciwnym twierdzeniom Sądu I instancji – poczyniły ustalenia odnośnie do wszystkich tych kwestii, które są rzeczywiście istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia;
4. przepisu art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że realizacja wnioskowanej przez Uczestnika postępowania inwestycji, a polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości P., gmina O., może wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przy kwalifikowaniu przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko "należy mieć na względzie kwestię kumulacji pól elektromagnetycznych z sąsiednią stacją bazową sieci [...]", co stoi w jawnej sprzeczności z przepisami § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia.
W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
5. przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że realizacja wnioskowanej przez Uczestnika postępowania inwestycji, a polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości P., gmina O., może wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przy kwalifikowaniu przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko "należy mieć na względzie kwestię kumulacji pól elektromagnetycznych z sąsiednią stacją bazową sieci [...]", co stoi w jawnej sprzeczności z przepisami § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu na podstawie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie przepisu art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o uwzględnienie skargi kasacyjnej wskazując, że po ponownym zapoznaniu się z całością akt sprawy nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 16 kwietnia 2018 r., którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy O.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik Skarżącej kasacyjnie, który wniósł skargę kasacyjną, zrzekł się rozprawy, zaś strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna, mimo że część podniesionych w niej zarzutów jest słuszna.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powodem uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, był dostrzeżony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny brak szczegółowego określenia parametrów planowanej inwestycji. To że z treści decyzji o lokalizacji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej ani z jej uzasadnienia nie wynika rodzaj anten (typ), moc oraz dane techniczne anten, które będą zawieszone na maszcie, sprawia że decyzja ta została wydana, a następnie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, z pominięciem kluczowych elementów treści dla tego rodzaju aktu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez Sąd I instancji, że brak tych elementów identyfikujących przedmiot załatwianej przez organ sprawy administracyjnej ma znacznie również w kontekście oceny zaistnienia ewentualnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 3 k.p.a., zwłaszcza że jak podniesiono to w zaskarżonym wyroku, sytuacja taka mogłaby zaistnieć w przypadku składania przez inwestora kilku wniosków o wydanie decyzji o ustalanie lokalizacji inwestycji celu publicznego na tej samej nieruchomości, której charakter jest przedmiotowo zbliżony.
Natomiast istotne wątpliwości budzą te fragmenty uzasadnienia, które odnoszą się do zarzucanego organom administracji naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w odniesieniu do oceny przedłożonej przez inwestora dokumentacji, polegającego na nieprzeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy pod kątem przepisów określających przypadki, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań. Szczególne znaczenie w tym zakresie Sąd I instancji przypisuje wyjaśnieniu kwestii kumulacji pól elektromagnetycznych.
Wątpliwości te powstały na tle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 7 listopada 2022 r. (sygn. akt III OPS 1/22), podjętej po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 703/21). W uchwale tej stwierdzono, że: "Przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten."
W uzasadnieniu przytoczonej uchwały podniesiono też między innymi i to, że w porządku prawnym, w jakim obowiązywały wskazane powyżej przepisy, wskazane w dokumentacji projektowej parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji.
Według art. 187 § 2 p.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjęta na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., jest w danej sprawie wiążąca. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że uchwała taka ma ponadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio." Przepis ten nie pozwala zaś żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt I FSK 172/07, LEX nr 1014064; wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 254/07, LEX nr 453451; postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 824/10, LEX nr 1274250).
W świetle stanowiska przyjętego w uchwale NSA z dnia 7 listopada 2022 r., należałoby przychylić się do zarzutów zamieszczonych w pkt. I 3 i 4 oraz II 5, w których Skarżąca kasacyjnie wskazuje niezasadność wyjaśniania kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne.
Pozostałe dwa zarzuty (ujęte w pkt. I 1 i I 2), które dotyczyły naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wskazane w tych zarzutach przepisy należą do tak zwanych przepisów wynikowych, co oznacza, że chcąc skutecznie powołać się na zarzut ich naruszenia należało w tym przypadku wykazać, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że doszło do naruszenia przepisów prawa przepisów postępowania bądź prawa materialnego. Mimo że, jak wyżej wskazano, ocenę Sądu dotyczącą przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego można zakwestionować z perspektywy przywołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jednak dostrzeżone przez Sąd I instancji braki w treści decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego przemawiają za prawidłowością zaskarżonego wyroku. Stwierdzone w zaskarżonym wyroku naruszenie prawa, dotyczące niekompletności treści decyzji w zakresie jej przedmiotu, nie zostało skutecznie zakwestionowane przez Skarżącą kasacyjnie, zatem zarzuty naruszenia wskazanych wyżej przepisów wynikowych nie odniosły zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło