II OSK 3071/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-23
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Zdzisław Kostka, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, w tym kwestie zanieczyszczenia powietrza, hałasu oraz oddziaływań skumulowanych, a także czy Sąd I instancji prawidłowo skontrolował tę ocenę?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie jest zasadna, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie w sposób zgodny z przepisami, a odstąpienie od dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko było uzasadnione. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się niezasadne, a Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, uwzględniając vacatio legis.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ul. [...] w W. wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym oraz przebudowie części innych ulic. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę materiału dowodowego odnośnie do poziomu zanieczyszczenia powietrza i hałasu oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2496/16 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 24 marca 2017 r., sygn. IV SA/Wa 2496/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. (dalej: Stowarzyszenie, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO w W.) z [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oddalił skargę.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że Prezydent [...] W. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ul. [...] w W. wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym oraz przebudowie części ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...] W., w ramach którego nastąpi realizacja przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. realizacja budowli przeciwpowodziowej oraz przebudowa i rozbudowa parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha, a także rozbudowa i przebudowa dróg o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km i rozbudowa obiektu mostowego w ciągu drogi o nawierzchni twardej. Według Sądu I instancji, umieszczenie przedsięwzięcia w wykazie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko nie pociąga za sobą automatycznej konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej przeprowadzone zostało w sposób zgodny z przepisami, a stanowiąca przedmiot sporu prawidłowość odstąpienia od dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie budzi wątpliwości. Sąd I instancji stwierdził, że w decyzji przeanalizowano i w efekcie podano szczegółową argumentację odnoszącą się do treści art. 63 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej: u.u.i.ś.). Wbrew twierdzeniom skargi, organy szczegółowo odniosły się do kwestii obszaru Natura 2000. Według Sądu I instancji, SKO w W. ustosunkowało się do zarzutów odwołania i powołało się na stanowisko zawarte w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że inwestycja dotyczy istniejącej już drogi i ma na celu poprawę płynności ruchu, dzięki czemu zmniejszy się liczba hamowań i ruszania pojazdów – czynności, podczas których silniki spalinowe powodują największą uciążliwość.
W skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając naruszenie:
a) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego odnośnie do poziomu zanieczyszczenia powietrza i poziomu hałasu, wynikającą z zaniechania przez SKO w W. dokonania własnych ustaleń faktycznych, a co za tym idzie, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
b) prawa materialnego: art. 84 ust. 1 u.u.i.ś., art. 71 ust. 1 u.u.i.ś., art. 62 ust. 2 u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., art. 63 ust. 2 u.u.i.ś. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE), art. 23 ust. 1 dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dalej: dyrektywa 92/43) i art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43 i w zw. z art. 1 pkt 26 lit. b, u.u.i.ś., art. 1 pkt 28 lit. a tiret pierwsze, podtiret pierwsze ustawy o zmianie u.u.i.ś. i art. 14 ustawy o zmianie u.u.i.ś. "i przypisu pierwszego" do tytułu ustawy o zmianie u.u.i.ś. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania za prawidłowe wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pomimo bezprawnego zaniechania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w szczególności w zakresie oddziaływań skumulowanych.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że najistotniejsze uchybienia dotyczą ustaleń faktycznych związanych z określeniem prawdziwego poziomu zanieczyszczenia powietrza i oddziaływania hałasu. Według skarżącego kasacyjnie, dowody obejmujące kartę informacyjną i dokumenty przedłożone przez Stowarzyszenie nie zostały poddane należytej ocenie. Postępowanie dowodowe prowadzone przez SKO w W. ograniczyło się do potwierdzenia prawidłowości ustaleń dokonanych przez Prezydenta [...] W. Takie prowadzenie postępowania administracyjnego zaprzecza zasadzie dwuinstancyjności. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, SKO w W. błędnie przyjęło, a Sąd I instancji niezasadnie podzielił pogląd, że zwiększenie przepustowości drogi w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia (a taki cel mu niewątpliwie przyświeca) nie doprowadzi do zwiększenia natężenia ruchu. W ocenie skarżącego kasacyjnie, pogląd ten jest fałszywy – jego fałszywość została naukowo udowodniona i jest znana jako Prawo Lewisa-Mogridge’a. Błędne są także ustalenia odnoszące się do środowiskowych skutków zwężenia nurtu Wisły.
Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie wskazał, że w niniejszej sprawie nie można przyjąć ograniczenia dotyczącego zakazu bezpośredniego stosowania niewdrożonych lub źle wdrożonych dyrektyw w stosunku do podmiotów trzecich. Wynika to z tego, że wnioskodawcą – inwestorem jest [...] W. Skarżący kasacyjnie uważa, że Sąd I instancji powinien zignorować vacatio legis wynikające z art. 14 ustawy o zmianie u.u.i.ś. i uchylić decyzję SKO w W., wskazując, że w sprawie powinna zostać przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, uwzględniająca w szczególności oddziaływania skumulowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne, z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie przez wnoszącego ten środek prawny naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatni wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do oceny o charakterze prawnomaterialnym.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte zostały zarzuty przedstawione w pkt III lit. a skargi kasacyjnej.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Artykuł 3 § 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy, ogólny, o charakterze tylko kompetencyjnym i nie zawiera samodzielnej treści normatywnej. O jego naruszeniu można mówić jedynie w sytuacji wykroczenia poza kompetencje sądu, zastosowania środka nieprzewidzianego w ustawie, względnie w sytuacji, gdy Sąd uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której w przepisie mowa. Przepis nie określa wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. To, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu.
Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie poziomu zanieczyszczeń powietrza i poziomu hałasu. Warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest ustalenie przez Sąd I instancji naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, rozpatrujący daną sprawę, oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało, lub mogło mieć, wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie doszło do stwierdzonego powyżej naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, bowiem Sąd I instancji prawidłowo uznał za niezasadne zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przez SKO w W. przepisów postępowania. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny decyzji SKO w W. z [...] lipca 2016 r., znak [...], w której organ ten dopuścił do udziału Stowarzyszenie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 15 art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1 oraz 80 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności decyzji SKO w W. z [...] lipca 2016 r., trafnie wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej przeprowadzone zostało w sposób zgodny z przepisami, a stanowiąca przedmiot sporu prawidłowość odstąpienia od dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie budzi wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że orzekające w sprawie organy, rozważając potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i biorąc pod uwagę opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia, stwierdziły, że planowane do rozbudowy w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia ulice (ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] ul. [...] i ul. [...]) są drogami istniejącymi i eksploatowanymi. Planowane przedsięwzięcie nie zmieni istniejącego układu drogowego, a prace wchodzące w zakres przedsięwzięcia obejmują przede wszystkim poprawę geometrii ulic, ujednolicenie szerokości pasów jezdni, wymianę konstrukcji jezdni oraz rozbudowę infrastruktury pieszo-rowerowej (budowę nowych ścieżek, wymianę nawierzchni chodników). Istniejące programy sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniach oraz projektowana sygnalizacja świetlna na przejściach dla pieszych zostaną skoordynowane na ciągu komunikacyjnym ul. [...] – ul. [...] w celu poprawy warunków ruchu pojazdów samochodowych. Podkreślenia wymaga, że z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika, że emisja substancji do powietrza pochodząca z ruchu po rozbudowanej drodze nie będzie emisją dodatkową, ale istniejącą dotychczas. Planowane przedsięwzięcie ma na celu m.in. poprawę płynności ruchu. Dzięki temu ograniczeniu ulegnie liczba hamowań i ruszania pojazdów, podczas których silniki spalinowe powodują największą uciążliwość dla środowiska. Upłynnienie ruchu przyczyni się do zmniejszenia emisji produktów spalania paliw do powietrza. Planowane przedsięwzięcie, ze względu na pozostawienie istniejącego układu drogowego, nie wpłynie znacząco na natężenie ruchu pojazdów w stosunku do stanu istniejącego przed jego realizacją. Poprawa parametrów technicznych drogi, w tym zastosowanie cichej nawierzchni, przyczyni się do zmniejszenia hałasu i drgań generowanych przez pojazdy poruszające się po drodze. Prezydent [...] W., na podstawie przedstawionych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia obliczeń stwierdził, że emisja hałasu w fazie eksploatacji nie będzie oddziaływać ponadnormatywnie na tereny, dla których ochrony zostały określone dopuszczalne poziomy hałasu, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 672). Organy prowadzące postępowanie przeanalizowały również lokalizację części przedsięwzięcia na terenach cennych przyrodniczo – w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w granicach obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej Wisły PLB140004. Zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwalał na wydanie przez SKO w W. decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Na marginesie wskazać należy, że skarżący kasacyjnie nie zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowił zasadniczą podstawę prawną wydania decyzji SKO w W. z [...] lipca 2016 r.
W drugiej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Skarżący kasacyjnie nie powiązał tych zarzutów z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Przypomnieć należy, że Sąd I instancji nie stosuje bezpośrednio przepisów prawa materialnego, lecz kontroluje ich stosowanie przez orzekające w sprawie organy.
W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 84 ust. 1 u.u.i.ś. Zgodnie z treścią tego przepisu Prezydent [...] W. w decyzji z [...] czerwca 2016 r. prawidłowo stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który wyjaśnił, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na wadliwość wydanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również poglądu skarżącego kasacyjnie, według którego Sąd I instancji powinien zignorować vacatio legis wynikające z art. 14 ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Dz. U. 2015 r. poz. 1936) i uchylić decyzję SKO w W., wskazując, że w sprawie powinna zostać przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko uwzględniająca w szczególności oddziaływania skumulowane. Zgodnie z art. 14 tego aktu prawnego, ustawa ta weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 34 lit. a-f, pkt 35 lit. a, pkt 38, 45 i 53 oraz art. 7 ust. 1, które weszły w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. W dacie wydania zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji SKO w W. nie obowiązywały zmienione, i wymienione w skardze kasacyjnej, przepisy u.u.i.ś. Przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji była więc prawidłowa.
Przy stosowaniu zasad wykładni przepisów u.u.i.ś. należy mieć również na uwadze to, że zgodnie z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przez zasadę demokratycznego państwa prawnego rozumie się szereg reguł, które nie zostały wprost wyrażone w tekście konstytucji, ale można wyprowadzić je zarówno z samego rozumienia terminu "demokratyczne państwo prawne", jak i z aksjologii konstytucji (por. J. Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Kraków 2000, s. 43; wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. TK U 17/97). Jedną z nich jest zasada przyzwoitej legislacji, która obejmuje swoim zakresem takie kwestie, jak: nakaz poszanowania praw słusznie nabytych, zakaz stanowienia przepisów z mocą wsteczną, nakaz przestrzegania vacatio legis. Nakaz zachowania vacatio legis przy wprowadzaniu nowych unormowań w życie wynika z zasady demokratycznego państwa prawa i jest przejawem zasady pewności prawa i zasady zaufania obywatela do państwa. Zasada pewności prawa uwzględnia m.in. "usprawiedliwione oczekiwanie adresatów norm prawnych, że prawodawca nie zmieni tych norm w sposób nagły i że ewentualną zmianę poprzedzi okresem vacatio legis, którego długość będzie adekwatna do charakteru zmiany". Adresat normy prawnej musi bowiem mieć zapewniony czas na przystosowanie się do zmienionej regulacji i na bezpieczne podjęcie odpowiednich decyzji co do dalszego postępowania. Jest to szczególnie istotne, gdy nowe przepisy dotyczą działalności inwestycyjnej, tak jak w niniejszej sprawie. Bezpośrednie stosowanie przepisów dyrektywy nie może usprawiedliwić naruszenia vacatio legis.
Sądowi I instancji nie można postawić zarzutu braku interpretowania przepisów krajowych w ten sposób, by cele niewdrożonej dyrektywy zostały osiągnięte. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowa była dokonana w sprawie przez Sąd I instancji wykładnia przytoczonych w uzasadnieniu wyroku przepisów u.u.i.ś. Wykładnia ta nie była także sprzeczna z treścią dyrektyw wdrożonych przepisami ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego zaniechania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w szczególności w zakresie oddziaływań skumulowanych, wskazać należy, że w decyzji Prezydenta [...] W. z [...] czerwca 2016 r. na str. 9 stwierdzono, że z uwagi na charakter przedsięwzięcia nie przewiduje się ponadnormatywnej kumulacji zanieczyszczeń na obszarze realizacji przedsięwzięcia. Stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nastąpiło po uwzględnieniu informacji zawartych we wniosku, karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz opinii właściwych organów. Analiza uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., wykazała możliwość realizacji przedsięwzięcia w wariancie zaproponowanym przez inwestora. Nie będzie on powodował oddziaływania na środowisko, które wykluczałoby możliwość jego realizacji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło