II OSK 3181/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-05
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, podczas gdy przedmiotem skargi było postanowienie organu I instancji, a nie decyzja?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie odrzucił skargę. Skarga powinna być rozpatrywana jako środek zaskarżenia na postanowienie organu, a nie decyzję. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy zgodnie z pismem inicjującym postępowanie, co stanowiło podstawę do uchylenia jego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona od decyzji organu pierwszej instancji bez wcześniejszego wyczerpania środków odwoławczych. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i twierdząc, że przedmiotem skargi było postanowienie organu, a nie decyzja.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 755/14 odrzucającego skargę [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 755/14 odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania pomieszczeń oraz nałożenia obowiązku dostarczenia określonych dokumentów.
Decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. nakazał [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. – użytkownikowi wieczystemu budynku handlowo-usługowego, usytuowanego na terenie dz. o nr ewid. [...] przy ulicy G. w B., przywrócenie pomieszczeniom znajdującym się na drugiej kondygnacji budynku (I piętro), aktualnie użytkowanym w charakterze lokalu dyskontowego funkcji lokalu restauracyjnego. Decyzja ta zawierała pouczenie, że od niniejszej decyzji służy stronom prawo wniesienia odwołania do K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Natomiast strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Sąd I instancji zaznaczył, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. Czyniąc natomiast zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania, która wynika wprost z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwanej dalej kpa), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy zgodnie z treścią art. 127 § 1 kpa odwołanie. Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść od decyzji wydanej przez organ II instancji po rozpatrzeniu środka odwoławczego od decyzji wydanej przez organ I instancji. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Pomimo takiego pouczenia strona skarżąca wniosła jednak skargę na decyzję wydaną przez organ I instancji, a od takiej decyzji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Wobec powyższego złożenie niniejszej skargi do Sądu nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest, bowiem uprawniony do kontroli legalności decyzji organu administracji pierwszej instancji. Mając na względzie powyższe Sąd I instancji stwierdził, że wniesienie skargi na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalne, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący i zaskarżając postanowienie w całości zarzucił:
1. naruszenie art. 58 § 1 P.p.s.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie,
2. naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie.
Powołując się na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotem skargi do WSA było i jest postanowienie PINB z [...] marca 2014 r. a nie decyzja PINB z [...] lipca 2014 r. Sprawa powinna wrócić do ponownego rozpoznania, aby WSA mógł rozpatrzyć skargę na skarżone postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 ppsa. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 58 § 1 P.p.s.a. i art. 134 § 1, art. 135 P.p.s.a., kwestionujące prawidłowość wydanego orzeczenia znajdują usprawiedliwione podstawy.
W niniejszej sprawie wbrew ustaleniom sądu I instancji stwierdzić należało, że skarga została złożona na postanowienie PINB z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] Na taką okoliczność wskazuje treść skargi, sprecyzowanej pismem skarżącego z dnia 8 lipca 2014 r., które złożono w ślad za skargą (k.-4 akt sądowych).
W tej sytuacji wobec nierozpoznania przez sąd I instancji sprawy zgodnie z pismem inicjującym postępowanie sądowe należało postanowienie WSA z dnia 20 sierpnia 2014 r. uchylić, nie przesądzając jednocześnie zasadności skargi na postanowienie PINB z dnia [...] marca 2014 r., znak [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, ponownie rozpoznając sprawę winien przedmiotem kontroli uczynić kwestionowane postanowienie organu nadzoru budowlanego I instancji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło