II OSK 322/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 2/06 w sprawie ze skargi W. D. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdził, że zażalenie W. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak: [...] odmawiające wstrzymania prowadzonych prac przy utwardzaniu nawierzchni drogi na działce [...] w D. T. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...]. Zostało one doręczone E. D., pełnomocnikowi W. D. 30 kwietnia 2005 r., co wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonego postanowienia. W. D. złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. w dniu 9 maja 2005 r. W świetle powyższego stwierdzono, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia, który upłynął 7 maja 2005 r. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Do zażaleń na mocy art. 144 k.p.a. stosuje się przepisy odnoszące się do odwołań. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 września 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 2/06, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca jako współwłaścicielka działki nr [...] była stroną postępowania w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych przy utwardzaniu nawierzchni drogi na sąsiedniej działce nr [...] w D. T. i organ I instancji powinien doręczyć jej swoje postanowienie. Jednakże nie można podzielić poglądu wyrażonego w skardze, że niedoręczenie rozstrzygnięcia stronie ma ten skutek, że dla tej strony nie rozpoczyna biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla strony, która nie otrzymała rozstrzygnięcia organu administracji termin do jego zaskarżenia biegnie od daty doręczenia pozostałym stronom. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej z [...] kwietnia 2005 r. znak: [...] zostało doręczone E. D. dnia 30 kwietnia 2005 r. Siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia na to postanowienie upłynął dla strony skarżącej w dniu 7 maja 2005 r. Środek odwoławczy złożony po tym terminie nie może zostać rozpoznany, a organ II instancji winien w takiej sytuacji wydać postanowienie stwierdzające złożenie zażalenia na uchybienie terminu. W rozpatrywanej sprawie taka właśnie decyzja procesowa została wydana. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie prawidłowo zastosował przepisy art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Niedoręczenie W. D. postanowienia I instancji stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które jednakże nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd skargę W. D. oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W. D. wniosła od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzucie naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.: 1) art. 40 § 1 k.p.a, przez niedoręczenie stronie – W. D. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia [...] kwietnia 2005 roku, znak [...] efektem czego organ pozbawił stronę udziału w toku niniejszego postępowania, a termin do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie nie rozpoczął wobec strony biegu, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wydanie orzeczenia oddalającego skargę mimo zaistnienia przesłanek uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na tej podstawie wnosiła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodziła, że postanowienie zostało doręczone jej synowi E. D., który nie był jej pełnomocnikiem. Takie doręczenie stanowiło efekt omyłki organu. Doprowadziło to do naruszenia praw strony i pozbawiło ją udziału w toku postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych. Przedmiotem rozpoznania Sądu była sprawa zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia zażalenia. Sąd wskazał, zgodnie z przepisami prawa procesowego, na obowiązek organu rozpoznającego wniesione zażalenie, ustalenia zachowania terminu do wniesienia zażalenia. W razie gdy organ stwierdzi naruszenie terminu do wniesienia zażalenia, stwierdza uchybienie terminu. Jeżeli uchybienie terminu było spowodowane wadliwym doręczeniem postanowienia, strona może bronić się wnosząc o przywrócenie terminu. W razie gdy postanowienie nie zostało doręczone stronie, wówczas może bronić się wnosząc o wznowienie postępowania. W zaskarżonym wyroku Sąd zgodnie z prawem wywiódł, że uchybienie terminu prowadzi do jednej konsekwencji prawnej – stwierdzenia uchybienia terminu. Nie ma przy tym znaczenia prawnego rozwiązanie prawne regulujące sposób doręczenia. Art. 40 § 1 k.p.a. może mieć znaczenie dla wyprowadzenia podstaw prośby o przywrócenie terminu, lub gdy postanowienie jest ostateczne do żądania wznowienia postępowania. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to z tego względu, że nie można wyprowadzić braku udziału skarżącej w wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.