II OSK 3220/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-02-24

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jolanta Sikorska, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej powinna precyzyjnie określać zakres tych obowiązków oraz właściwego adresata, gdy budynek jest dzierżawiony, a instalacje wodociągowe wymagają naprawy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja nakładająca obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej musi jednoznacznie określać zakres tych obowiązków oraz właściwego adresata. W sytuacji, gdy budynek jest dzierżawiony i brak jest umowy ustanawiającej zarząd lub użytkowanie, obowiązki te spoczywają na właścicielu nieruchomości. Ponadto organ II instancji, uchylając decyzję w części, powinien rozstrzygnąć także o pozostałej części decyzji, aby nie pozostawiać jej bez rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący – Skarb Państwa - Prezydent m.st. Warszawy – zaskarżył decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nakazującą wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej dotyczących budynku akademickiego na Osiedlu A. Budynek ten jest dzierżawiony przez podmiot A., który zobowiązany jest do utrzymania budynków i urządzeń na nieruchomości. Decyzja nakładała obowiązek doprowadzenia instalacji wodociągowej przeciwpożarowej do pełnej sprawności, jednak nie precyzowała zakresu tych obowiązków ani właściwego adresata.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP oraz decyzję Komendanta Miejskiego PSP i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania; zasądził od Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy kwotę 1140 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 3063/18 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy kwotę 1140 (jeden tysiąc sto czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2019 r. oddalił skargę Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy (dalej "skarżący") na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej KW PSP) z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zaskarżoną decyzją KW PSP, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej k.p.a.), w zw. z art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1313 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Zarządu Mienia Skarbu Państwa od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy (dalej KM PSP) z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej budynku akademickiego nr [...], zlokalizowanego na terenie Osiedla A.: 1. uchylił ww. decyzję KM PSP w części dotyczącej terminu realizacji obowiązku; 2. ustalił nowy termin realizacji obowiązku, nałożonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. KM PSP, wskazując, że obowiązek należy wykonać do dnia [...] czerwca 2019 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarb Państwa - Prezydent m.st. Warszawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że wbrew stanowisku skarżącego, w kontrolowanym postępowaniu organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przeprowadzając wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Oba organy rzetelnie uzasadniły zajęte w sprawie stanowisko stosownie do wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Istotą problemu wymagającą oceny Sądu było wskazanie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy faktycznie władającym terenem nie jest jego właściciel, zaś właściciela wiąże z faktycznie władającym umowa dzierżawy. Skarżący stoi na stanowisku, że zobowiązanym jest dzierżawca, zaś w ocenie organu, adresatem tych obowiązków jest Skarb Państwa – Prezydent m.st. Warszawy. Zdaniem Sądu, rację w tym sporze ma organ. Sąd wskazał, że pomiędzy skarżącym a A., nie została zawarta umowa cywilnoprawna ustanawiająca zarząd lub użytkowanie. Podmioty te wiąże umowa dzierżawy z [...] grudnia 2013 r., a zatem zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz.1204 ze zm.; dalej "ustawa ppoż."), obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej co do zasady obciążają A. jako faktycznie władającego gruntem. Jak wynika z treści § 10 pkt 6 ww. umowy, dzierżawca – A., zobowiązany jest do utrzymania w należytym stanie budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości oraz dokonywania własnym kosztem remontów niezbędnych do zachowania ich w stanie niepogorszonym. Na wzniesienie na nieruchomości jakichkolwiek budynków, budowli i innych urządzeń, również o charakterze tymczasowym, dzierżawca winien uzyskać pisemną zgodę wydzierżawiającego (§ 10 pkt 8 umowy). Z kolei z § 11 pkt 1 umowy wynika, że wydzierżawiający zobowiązuje dzierżawcę do udostępnienia terenu w razie konieczności wykonywania prac konserwacyjnych, remontów oraz w przypadku awarii sieci komunalnych urządzeń podziemnych przebiegających przez dzierżawiony teren. Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika, że stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku (art. 4 ust. 1a ustawy ppoż.), dzierżawca nie jest upoważniony do wykonywania prac konserwacyjnych, remontów, a zwłaszcza urządzeń podziemnych przebiegających przez dzierżawiony teren w przypadku awarii sieci komunalnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji KW PSP wskazał, że hydranty 25 zastosowane w obiekcie powinny spełniać wymagania dotyczące wydajności oraz ciśnienia, tj. w myśl § 22 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, minimalna wydajność poboru wody mierzona na wylocie prądownicy powinna wynosić dla hydrantu 25 - 1,0 dm³/s. Natomiast ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego powinno zapewniać wydajność określoną wyżej jak dla danego rodzaju hydrantu wewnętrznego, z uwzględnieniem zastosowanej średnicy dyszy prądownicy i być nie mniejsze niż 0,2 MPa. Uprawniony podmiot, dokonujący przeglądu, wskazał, iż brak wydajności i ciśnienia tych hydrantów jest spowodowany występującymi przewężeniami na sieci wodociągowej. Sąd podkreślił, że nałożony obowiązek wiąże się z koniecznością przeprowadzenia prac inwestycyjnych polegających na wymianie instalacji wodociągowej, doprowadzającej wodę do przeciwpożarowych hydrantów wewnętrznych, czyli wymianą podziemnych instalacji wodociągowych, które nie są przedmiotem umowy dzierżawy i stanowią mienie Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo więc uznały, że podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu wynikającego z decyzji winien być wydzierżawiający - Skarb Państwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarb Państwa - Prezydent m.st. Warszawy, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję KW PSP z dnia [...] października 2018 r., a w konsekwencji uznanie tej decyzji za prawidłową, w sytuacji, gdy KW PSP jako organ II instancji ograniczył ponowne rozpoznanie sprawy jedynie do uchylonej części decyzji i nie dokonał rozstrzygnięcia sprawy co do jej pozostałej części, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję KW PSP z dnia [...] października 2018 r., a w konsekwencji uznanie tej decyzji za prawidłową, w sytuacji, gdy KW PSP nie uchylił decyzji KM PSP z dnia [...] sierpnia 2018 r., mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. i art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1313 ze zm.), bowiem nie zawiera ona precyzyjnie określonego zakresu nałożonych na Skarb Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy obowiązków tak, aby możliwe było dobrowolne wykonanie decyzji przez stronę bądź wykonanie decyzji przy zastosowaniu środków egzekucyjnych, c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi na decyzję KW PSP z dnia [...] października 2018 r., a w konsekwencji uznanie tej decyzji za prawidłową, w sytuacji, gdy KW PSP nie uchylił decyzji KM PSP z dnia [...] sierpnia 2018 r., mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie rozbieżności treści protokołu kontroli z decyzjami organów I i II instancji polegających na nakazaniu Skarbowi Państwa - Prezydentowi m.st. Warszawy wykonania obowiązku polegającego na doprowadzeniu instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w budynku nr [...] Osiedla A. jako podmiotowi zobowiązanemu do wykonania tego obowiązku i dysponującego tytułem prawnym do ww. sieci, gdy z protokołu kontroli wynika, że przedmiotowy budynek został wyposażony w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantem przez dzierżawcę A., d) art. 134 p.p.s.a., poprzez pominięcie przez Sąd okoliczności i dowodów wskazanych przez stronę jako mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie wynikającego z § 10 pkt 6 umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Prezydentem m.st. Warszawy jako Wydzierżawiającym i A. jako Dzierżawcy obowiązku dzierżawcy utrzymania w należytym stanie budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości oraz dokonywania własnym kosztem remontów niezbędnych do zachowania ich w stanie niepogorszonym, 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 lit. "a" ustawy ppoż. oraz § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarb Państwa - Prezydent m.st. Warszawy jako właściciel gruntu, na którym położony jest budynek nr [...] Osiedla A. jest zobowiązany na postawie art. 4 ust.1 pkt 3 ww. ustawy w zakresie nakazów nałożonych decyzją KM PSP z dnia [...] sierpnia 2018 r., pomimo że do wykonania nakazów winna być zobowiązana A. na podstawie art. 4 ust. 1 lit. "a" ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W skardze kasacyjnej zarzucono nieprawidłowe określenie adresata decyzji nakazującej wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, brak precyzyjnie określonego zakresu tych obowiązków oraz ograniczenie się przez organ II instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jedynie do uchylonej części decyzji i nie dokonanie rozstrzygnięcia sprawy co do jej pozostałej części. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy ppoż., zasadą jest, że obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywają na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Wyjątki od tej zasady określone zostały w ust. 1a tego artykułu, zgodnie z którym odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. W rozpatrywanej sprawie budynkiem, w odniesieniu do którego nałożono obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, faktycznie włada A.. Pomiędzy nią – jako dzierżawcą – a Skarbem Państwa - Prezydentem m.st. Warszawy – jako właścicielem nieruchomości i wydzierżawiającym – została zawarta w dniu [...] grudnia 2013 r. umowa dzierżawy nr [...]. W umowie tej podano w szczególności, że dzierżawca zobowiązany jest do utrzymania w należytym stanie budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości oraz dokonywania własnym kosztem remontów niezbędnych do zachowania ich w stanie niepogorszonym (§ 10 pkt 6), ale także do uzyskania pisemnej zgody wydzierżawiającego na wzniesienie na nieruchomości jakichkolwiek budynków, budowli i innych urządzeń, również o charakterze tymczasowym (§ 10 pkt 8). Ponadto w § 11 ust. 1 umowy podano, ze wydzierżawiający zobowiązuje dzierżawcę do udostępnienia terenu w razie konieczności wykonywania prac konserwacyjnych, remontów oraz w przypadku awarii sieci komunalnych urządzeń podziemnych przebiegających przez dzierżawiony teren, wyjaśniając przy tym, że przez sieci komunalne urządzeń podziemnych należy rozumieć sieci, które nie stanowią części składowych nieruchomości. Przedmiotem powyższej umowy jest dzierżawa nieruchomości, a jej konsekwencją jest użytkowanie przez dzierżawcę tej nieruchomości i faktyczne zarządzanie nią. W kwestionowanej przez stronę skarżącą kasacyjnie decyzji nakazano właścicielowi doprowadzić instalację wodociągową przeciwpożarową w budynku nr [...] Osiedla A. przy ul. K. w W., do stanu pełnej sprawności technicznej, w sposób zapewniający minimalne parametry pracy hydrantu wynoszące: 0,2 MPa – ciśnienie, 1 dm³/s – wydajność. "Sprawność hydrantu należy potwierdzić stosownym protokołem z przeprowadzonego badania". Powyższy obowiązek nałożono z uwagi na fakt, że uprawniony podmiot, dokonujący przeglądu, wskazał, iż brak wydajności i ciśnienia tych hydrantów jest spowodowany występującymi przewężeniami na sieci wodociągowej. Tak sformułowany nakaz nie określa w sposób jednoznaczny, jakie konkretnie czynności mają być podjęte przez adresata decyzji, a także nie pozwala na ustalenie, czy "przewężenia", mające być przyczyną niepełnej sprawności technicznej hydrantów, występują w sieci wodociągowej wewnątrz budynku, czy poza tym budynkiem, czy też zarówno w budynku, jak i poza nim, a jeżeli poza budynkiem, to czy na terenie nieruchomości objętej umową dzierżawy nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Prezydentem m.st. Warszawy jako wydzierżawiającym i A. jako dzierżawcą. Wyjaśnienie powyższej okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem zależy od tego ustalenie, czy przedmiotowy obowiązek należało nałożyć na właściciela obiektu, czy na faktycznie władającego budynkiem. Zauważyć wypada, że skoro stosownie do § 10 pkt 6 ww. umowy, dzierżawca zobowiązany jest do utrzymania w należytym stanie budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości oraz dokonywania własnym kosztem remontów niezbędnych do zachowania ich w stanie niepogorszonym, to brak byłoby podstaw do nakładania na Skarb Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy przedmiotowego obowiązku, gdyby wspomniane "przewężenia" występowały na terenie dzierżawionej nieruchomości, chyba, że byłyby usytuowane w sieci niestanowiącej części składowych nieruchomości (§ 11 ust. 1 umowy). Ponadto, ogólnikowe stwierdzenie "doprowadzić instalację wodociągową przeciwpożarową w budynku (...) do pełnej sprawności technicznej w sposób zapewniający minimalne parametry pracy hydrantu" oraz określenie tych wartości, jest niewystarczające do prawidłowego sprecyzowania nakładanego obowiązku i to nie tylko z uwagi na brak wskazania, gdzie występuje przewężenie (występują przewężenia) mające być przyczyną niepełnej sprawności technicznej hydrantu. Należało bowiem wyraźnie określić czynności, które powinien wykonać adresat decyzji i w sytuacji, gdy uznano, że występujące nieprawidłowości w działaniu hydrantu są spowodowane występującymi przewężeniami na sieci wodociągowej konieczne było wskazanie, gdzie konkretnie te wadliwości występują i jak powinny być usunięte (np. przez wymianę dotkniętej tą wadliwością instalacji wodociągowej, doprowadzającej wodę dla celów przeciwpożarowych). W tym stanie rzeczy usprawiedliwione podstawy mają zarzuty naruszenia zarówno art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz w powiązaniu z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Możliwość zaś prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego uzależniona jest od prawidłowego ustalenia i wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy. Zastosowanie zatem art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy ppoż. zamiast art. 4 ust. 1a tej ustawy było w tej sytuacji przedwczesne, jeśli nie wadliwe. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. zauważyć wypada, że w zakresie tego, czy organ odwoławczy uchylając decyzję pierwszoinstancyjną i orzekając merytorycznie w uchylanym zakresie powinien również orzec o utrzymaniu w mocy decyzji w części nieuchylonej, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowały się dwie linie orzecznicze. W pierwszej z nich uznano, że chociaż w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ustawodawca nie zawarł bezpośredniego wskazania, co stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jeżeli wydana przez organ odwoławczy decyzja uchyla decyzję organu I instancji jedynie w części i w tym zakresie orzeka ponownie co do istoty, to organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji w części i w tym zakresie orzekając ponownie merytorycznie, jest uprawniony w pozostałej części do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, jednak nie ma takiego obowiązku. Jeżeli organ odwoławczy nie skorzysta z tego uprawnienia, to sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy (por. np. wyroki NSA z 17.09.2019 r., I GSK 1226/19, LEX nr 2740638; z 12.01.2017 r., I OSK 2270/16, LEX nr 2227108; z 22.01.2016 r., II FSK 3265/13, LEX nr 2033622). W drugiej linii orzeczniczej przyjmowano, że organ II instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie w części, powinien wydać nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym, jak również co do pozostałej, nieuchylonej części orzeczenia, ponieważ tylko wówczas sprawa dotycząca wniesionego środka odwoławczego będzie odnosiła się do całego rozstrzygnięcia organu I instancji (np. wyroki NSA z 18.02.2016 r., II OSK 1496/14, LEX nr 2037388; z 27.11.2015 r., I OSK 1482/14, LEX nr 2002058; z 27.04.2006 r., I OSK 1317/05, LEX nr 209489). Podzielając to stanowisko wskazywano w piśmiennictwie, że jest to uchybienie mające wpływ na wynik sprawy (B. Adamiak/J. Borkowski, Komentarz do KPA z 2019 r., C.H.BECK str. 782). Dostrzegając, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozważana kwestia nie jest jednoznacznie rozstrzygana, zgodzić się trzeba ze stanowiskiem, że w sytuacji, gdy organ II instancji uchyla decyzję pierwszoinstancyjną jedynie w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, to winien on jednocześnie wypowiedzieć się co do pozostałej, nieuchylonej części orzeczenia, bowiem nie można domniemywać rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie. Z uwagi na powyższe zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. również ma usprawiedliwione podstawy. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności rozpatrywanej sprawy należy dojść do wniosku, że jej istota jest dostatecznie wyjaśniona. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U. poz. 1842) orzeczono jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zobowiązany jest uwzględnić powyższe uwagi i zastosować się do nich.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło