II OSK 3342/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-10-06

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Roman Ciąglewicz, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowa mobilna stacja bazowa o wysokości 28 m i złożonej konstrukcji, wymagająca mocnego związania z gruntem dla bezpiecznego użytkowania, może być zrealizowana na podstawie zgłoszenia robót budowlanych, czy też wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Tymczasowa mobilna stacja bazowa o wysokości 28 m i złożonej konstrukcji, wymagająca mocnego związania z gruntem dla bezpiecznego użytkowania, nie jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz obiektem wymagającym pozwolenia na budowę. Wielkość obiektu, jego konstrukcja i względy bezpieczeństwa decydują o trwałym związaniu z gruntem, a nie sposób jego połączenia. W związku z tym zgłoszony sprzeciw organu był prawidłowy, a skarga kasacyjna bezzasadna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki [...] S.A. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody o sprzeciwie w sprawie zgłoszenia robót budowlanych. Spółka zgłosiła zamiar wykonania tymczasowej mobilnej stacji bazowej (masztu antenowego o wysokości 28 m). Organy administracji i WSA uznały, że obiekt ten wymaga pozwolenia na budowę, a nie może być realizowany na podstawie zgłoszenia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 287/19 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 24 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 287/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych dotyczących budowy tymczasowej mobilnej stacji bazowej zlokalizowanej w L. przy ul. [...], oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] S.A. z siedzibą w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, mając na względzie, że uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku, mając na względzie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez naruszenie: – art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że przedmiotowa tymczasowa stacja bazowa telefonia komórkowej stanowi obiekt wymagający trwałego połączenia z gruntem, które powinno być weryfikowane w ramach pozwolenia na budowę, – art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, – przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez zaakceptowanie stanowiska organów administracji publicznej, że w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym trwale związany z gruntem. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że zamiar inwestora wypełnia wszystkie elementy zawarte w definicji tymczasowego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego). Tymczasowa mobilna stacja ma zostać posadowiona na gruncie bez trwałego z nim łączenia i zostać przeniesiona w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu. Z tego powodu w tej sprawie organ pierwszej instancji powinien zastosować art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej jako: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Chybiony jest postawiony sądowi I instancji zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a., polegający na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu "w zw. z art. 141 § 4 i art. 151p.p.s.a." Po pierwsze sąd wojewódzki tej normy prawnej nie stosował, a więc nie mógł jej naruszyć, po drugie artykuł 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W zarzutach skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnieniu nie wskazano jaka w sprawie zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Ponadto, uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku zawierają również wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn oddalenia skargi, a więc zastosowania art. 151 p.p.s.a. To, że skarżąca kasacyjnie spółka nie zgadza się z "konstrukcją uzasadnienia" nie świadczy o naruszeniu tego przepisu. Istotą kontrolowanego rozstrzygnięcia jest ocena, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy zgłoszenie może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, jak twierdzi skarżąca spółka, czy też koniecznym jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. WSA w Gliwicach wyraził pogląd, z którym należy się zgodzić, że w przypadku takiej inwestycji konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. To stanowisko przesądza o bezzasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej (zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. i art. 77 k.p.a.) organy architektoniczno-budowlane prawidłowo ustaliły jaki obiekt budowlany został zgłoszony i dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Przypomnieć należy, że [...] września 2017 r. do Starostwa Powiatowego w W. wpłynęło zgłoszenie [...] S.A. z siedzibą w W., dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na posadowieniu tymczasowego masztu mobilnego niepołączonego trwale z gruntem. Maszt antenowy ma mieć całkowitą wysokość 28 m i składać się z 4 segmentów kratowych o przekroju trójkąta. Na nim mają być umieszczone anteny sektorowe, radioliniowe oraz posadowione na ramie urządzenia techniczne wraz z okablowaniem. Mają rację Starosta W., Wojewoda [...] i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że zgłoszony, wyżej opisany maszt antenowy nie jest tymczasowym obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, (brzmienie z daty wydawania decyzji i wyroku sądu) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tymczasowy obiekt budowlany został zdefiniowany w art. 3 pkt 5 prawa budowalnego – należy przez niego rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W sprawie kluczową kwestią dla klasyfikacji obiektu budowlanego jako obiektu tymczasowego jest "niepołączenie trwale z gruntem". Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wypowiadało się na ten temat – wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Sposób połączenia z gruntem, technika czy technologia z tym związane nie mogą świadczyć o tym czy jest to w rozumieniu ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane trwałe czy też nie trwałe połączenie z gruntem (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06, z 12 października 2011r., sygn. akt II OSK 1433/10, z 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11, z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, z 3 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1261/15, z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1273/19). W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy, opis masztu mobilnego i załączone do zgłoszenia szkice obrazują wielkość planowanego obiektu jak i sposób osadzenia go na gruncie. Ma zatem racje sąd I instancji, że parametry techniczne tego obiektu budowlanego, a zwłaszcza wysokość (28 m), a także złożona konstrukcja masztu oraz jego gabaryty wymagają dla jego bezpiecznego użytkowania mocnego związania z gruntem. Wynika z tego, że zgłoszone przez skarżącą kasacyjnie spółkę roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem zgłoszony przez Starostę W. sprzeciw w decyzji z [...] października 2017 r. był prawidłowy. Z tych względów niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego - art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 3 pkt. 5, art. 3 pkt 3 i art. 30 ust.6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Na zakończenie już tylko należy zauważyć, że 25 października 2019 r. nastąpiła nowelizacja prawa budowlanego (ustawa z 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw). Od tej daty w art. 3 pkt 5 zaliczono mobilne maszty antenowe do tymczasowych obiektów budowlanych. Nowelizacja ta nie ma jednak wpływu dla spraw rozstrzygniętych przed tą datą. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło