II OSK 3478/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1010/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Starosty [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...] w przedmiocie skargi na bezczynność organu prowadzącego egzekucję w zakresie usunięcia odpadów w ramach wykonania zastępczego postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z 14 września 2018 r., II SA/Kr 1010/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił skargę Starosty [...] (dalej skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej Kolegium) z [...] czerwca 2018 r., znak [...] wydane w przedmiocie skargi na bezczynność organu prowadzącego egzekucję w zakresie usunięcia odpadów w ramach wykonania zastępczego, zwracając jednocześnie stronie skarżącej 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że obowiązująca regulacja postępowania sądowoadministracyjnego nie pozwala na to, aby skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego wnosił organ I instancji. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, w której to skarżący działając na podstawie art. 54 § 2 i 5 w zw. z art. 20 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) oddalił skargę mieszkańców osady [...] na bezczynność w zakresie usunięcia odpadów z oznaczonego terenu. Postanowienie to zostało następnie uchylone zaskarżonym do WSA rozstrzygnięciem Kolegium, wydanym dnia [...] czerwca 2018 r. Jak podkreślił sąd I instancji, postępowanie sądowoadministracyjne zostało ukształtowane jako spór dwóch podmiotów: skarżącego oraz organu administracji, którego działanie lub zaniechanie było przyczyną wniesienia skargi. Taka struktura postępowania determinuje krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi. Nie należy do nich organ administracji, który wydał w danej sprawie rozstrzygnięcie. Przyjęcie odmiennego stanowiska nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia: władcze w zakresie rozstrzygania sprawy administracyjnej i uprawnienia strony, która kwestionuje zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Skarżący działał w niniejszej sprawie na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. W skardze kasacyjnej Starosta [...] reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył w całości postanowienie z [...] września 2018 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), mające istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., wobec braku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, ograniczony był do sformułowanej we wniesionym środku odwoławczym podstawy naruszenia przepisów postępowania, która nie okazała się zasadna. Sąd I instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucając skargę z uwagi na brak legitymacji procesowej Starosty do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, podmioty reprezentujące w sprawie interes publiczny oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa, którą można wskazać jako jego podstawę, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że organ orzekający w sprawie, niezależnie od tego, w której instancji orzekał, nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu administracyjnym – co do zasady – nie dotyczy bowiem jego interesu prawnego. Organ nie działa bowiem jako “nosiciel interesu w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 50 § 1 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje" (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015 r., s. 303 i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie pozostawało bezsporne, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podjęte zostało przez Starostę, który następnie podjął próbę zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego w stosunku do postanowienia Kolegium, w którym uchylono jego orzeczenie. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia występowanie przez Starostę w postępowaniu egzekucyjnym w podwójnej roli organu egzekucyjnego i wierzyciela. Nieuprawnionym pozostaje przyjęcie, że wówczas podmiot ten za jednym razem reprezentuje interesy wierzyciela, a w dalszej kolejności organu egzekucyjnego. W takim przypadku kompenetencje obu podmiotów postępowania egzekucyjnego ulegają połączeniu. Nie sposób przyjąć, jakoby podwójna rola Starosty w ramach postępowania egzekucyjnego modyfikowała jasną zasadę podporządkowania w ramach instancji administracyjnych, zgodnie z którą obowiązkiem organu instancji niższej pozostaje zastosowanie się do rozstrzygnięcia wydanego na wyższym szczeblu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Zarządzenie Odpis postanowienia z dnia 19 grudnia 2018 r. wraz z uzasadnieniem przesłać: 1) r.pr. O. Siedlarskiej (k. 73 akt sądowych), 2) SKO (k. 53 akt sądowych), 3) uczestnikowi postępowania (k. 1 akt sądowych). Warszawa, dnia 19 grudnia 2018 r. Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Roman Hauser