II OSK 366/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Po 53/15 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Po 53/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. adwokat M. M., działając w imieniu M. G. i A. G., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Wezwaniem z dnia 2 lutego 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej został zobowiązany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 6 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, a także przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej M. G. Pełnomocnik został pouczony, że nieusunięcie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 3 lutego 2015 r., lecz wskazany w nim termin upłynął bezskutecznie. Odrzucając skargę Sąd podniósł, iż stosownie do art. 57 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest określony w art. 47 § 1 powołanej ustawy obowiązek dołączenia do pisma odpowiedniej liczby jego odpisów, celem doręczenia wszystkim stronom (również uczestnikom postępowania, z uwagi na brzmienie art. 33 § 1 ustawy). Innym wymogiem jest z kolei wymieniony w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek dołączenia przez pełnomocnika przy pierwszej czynności procesowej do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa. Niedołączenie pełnomocnictwa powinno być traktowane jako brak formalny, powodujący konieczność wezwania pełnomocnika strony do jego usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. Na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy traktować wymogi z art. 47 tej ustawy. Brak wymaganej liczby odpisów skargi ( w sprawie poza skarżącym i organem występuje jeszcze 6 uczestników postępowania), jak i brak pełnomocnictwa do reprezentowania M. G., stanowią braki formalne skargi, które mogą być usunięte w wyniku wezwania sądu. W związku z powyższym, skoro strona działająca przez pełnomocnika nie uzupełniła braków formalnych skargi w ustawowym terminie, który upłynął w dniu 10 lutego 2015 r., należało skargę odrzucić, co Sąd uczynił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie w imieniu M. G. oraz A. G. wniósł adwokat M. M., zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania - art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne przyjęcie, że brak dołączenia odpisu pełnomocnictwa stanowi brak formalny w niniejszej sprawie, skoro odpis ten został załączony do odwołania do organu II instancji i z jego treści wynikało umocowanie do działania także przed sądami administracyjnymi, a ponadto przez błędne uznanie, że niezałączenie pełnomocnictwa stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi, podczas gdy taka sytuacja obliguje sąd do zwrócenia się bezpośrednio do skarżących o wskazanie, czy podtrzymują skargę, 2) naruszenie przepisów postępowania - art. 47 § 1 w zw. z art. 33 § 1 i art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżący ma obowiązek złożyć odpisy skargi także dla uczestników postępowania, o których mowa w art. 33 § 1 w/w ustawy. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., domagając się jej oddalenia, ewentualnie odrzucenia. Ustosunkowując się do pisma organu, strona skarżąca podtrzymała wszystkie twierdzenia i zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M. G., w związku z wyjaśnieniami adwokata M. M., iż nie posiada pełnomocnictwa do reprezentowania M. G. i występuje jedynie w imieniu A. G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z treści art. 57 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wynika, że skarga powinna odpowiadać wszelkim wymaganiom, jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem powinna spełniać wszelkie warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący art. 46 tej ustawy. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, przepis art. 47 § 1 powołanej ustawy przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym opisie każdego załącznika do akt sądowych. Należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13 przyjęto, iż niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 tej ustawy, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Nie zawiera usprawiedliwionych podstaw argumentacja pełnomocnika skarżącej, iż wykładnia art. 47 § 1 prowadzi do wniosku, iż skarżący nie jest zobowiązany do złożenia odpisów skargi dla uczestników postępowania sądowoadministracyjnego. Założeniu takiemu sprzeciwia się treść art. 12 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis konstytuuje generalną regułę - jeżeli w przepisach szczególnych ustawy określone zostały prawa i obowiązki strony, to takie same prawa i obowiązki przysługują również uczestnikom postępowania na prawach strony oraz uczestnikom postępowania. Wymóg złożenia odpisu skargi wiąże się z prawem drugiej strony oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego do zaznajomienia się z pismem i z prawem do udzielenia na nie odpowiedzi, a więc umożliwieniem pozostałym podmiotom uczestniczącym w postępowaniu zajęcia własnego stanowiska odnośnie twierdzeń, wniosków oraz żądań, wynikających ze złożonej skargi, np. w postaci odpowiedzi na skargę. W istocie bowiem w judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że w związku ze specyfiką postępowania sądowoadministracyjnego, tj. wnoszeniem skargi za pośrednictwem organu, jedynie w przypadku, gdy organ zapoznał się z treścią skargi, nadesłał odpowiedź na skargę, a w sprawie, co istotne, nie występują, poza organem i skarżącym, inni uczestnicy postępowania, to wówczas brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2583/04, publ. ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 42 oraz wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 117/05, Lex nr 195035). W przedmiotowej sprawie wniesiona skarga obarczona była zatem brakiem formalnym w postaci niezałączenia odpisów dla uczestników postępowania. Pismem z dnia 2 lutego 2015 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do nadesłania 6 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Pełnomocnik odebrał wezwanie w dniu 3 lutego 2015 r., nie nadesłał jednak wymaganych odpisów skargi. Dlatego prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że w tym zakresie przedmiotowe wezwanie nie zostało wykonane w zakreślonym terminie. Wymaga również podkreślenia, iż skarga z dnia 23 grudnia 2014 r. została podpisana przez adwokata M. M., który stwierdził, iż wnosi ją w imieniu M. G. oraz A. G. W aktach sprawy znajduje się jednak jedynie pełnomocnictwo do reprezentowania przez M. M. przed sądami administracyjnymi A. G. Przedmiotowym wezwaniem z dnia 2 lutego 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika do przedstawienia pełnomocnictwa uprawniającego go do reprezentowania M. G. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym zakresie przedmiotowe wezwanie również nie zostało wykonane, wobec czego, Sąd odrzucając skargę, jako przyczynę tego rozstrzygnięcia, powołał również art. 37 § 1 i art. 46 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wniesioną skargę kasacyjną, w której pełnomocnik stwierdził, iż występuje w imieniu skarżących M. G. oraz A. G., Sąd pismem z dnia 26 marca 2015 r. wezwał go do przedstawienia oryginału bądź uwierzytelnionego pełnomocnictwa do działania w imieniu M. G. przed sądami administracyjnymi. Ustosunkowując się do wezwania, pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r. pełnomocnik oświadczył, iż w toku sprawy jako skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika - obok A. G. - omyłkowo wskazano również M. G. Tymczasem pełnomocnik posiada umocowanie jedynie do reprezentowania A. G., stąd też koryguje treść złożonych dotychczas pism procesowych w ten sposób, iż jako skarżącą, w imieniu której działa, określa jedynie A. G. Z tego też względu nie ma możliwości, aby przedstawić pełnomocnictwo do działania także w imieniu M. G. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M. G. Istotne jest jednak, iż nawet przyjmując, że powyższa sytuacja procesowa oznacza, że pełnomocnik nie był zobowiązany do przedstawienia na wezwanie Sądu z dnia 2 lutego 2015 r. pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania M. G. przed sądami administracyjnymi, nie wpływa to na prawidłowość zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, wobec nieuzupełnienia przez pełnomocnika w zakreślonym terminie braku formalnego w postaci niezałączenia odpowiedniej ilości odpisów skargi dla uczestników postępowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.