II OSK 383/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-25

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Gliniecki, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy słupowa stacja transformatorowa, będąca elementem sieci energetycznej, stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę, czy też urządzenie budowlane, którego budowa może być realizowana na podstawie zgłoszenia lub w trybie art. 29a Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że słupowa stacja transformatorowa, będąca elementem sieci energetycznej, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, lecz urządzeniem technicznym związanym z obiektem liniowym (siecią energetyczną). W związku z tym, jej budowa nie wymagała pozwolenia na budowę, a zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki samowoli budowlanej) było nieuzasadnione. Sąd uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki słupowej stacji transformatorowej wybudowanej przez P. S.A. na działce J. i A. L.. Organy nadzoru budowlanego uznały stację za obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, stosując art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podtrzymując stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną kwalifikację prawną stacji jako obiektu budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz zaskarżoną decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Zasądził od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. S.A. kwotę 1.300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 lipca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Teresa Zyglewska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. A. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 533/12 w sprawie ze skargi P. S. A. z siedzibą w L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji transformatorowej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; 2. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz P. S. A. z siedzibą w L. kwotę 1.300 (tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. S.A. w L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji transformatorowej. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Na skutek zawiadomienia J. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził czynności kontrolne na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości B., stanowiącej własność J. i A. L.. W toku oględzin stwierdzono, że na działce zlokalizowana jest słupowa stacja transformatorowa z opisem [...]. Zgodnie z oświadczeniem A. L. z uwagi na małą moc poprzedniej stacji transformatorowej, z której zasilany był zakład D., zaszła konieczność przyłączenia do sieci energetycznej na nowych warunkach. W tym celu w dniu 3 września 2009 r. wystąpił z wnioskiem do Rejonowego Zakładu Energetycznego w P. o zapewnienie dostaw energii. W oparciu o umowę nr [...] wykonał i przedłożył dokumentację techniczną, na podstawie której Rejonowy Zakład Energetyczny w P. wykonał przyłącze, w skład którego wchodzi słupowa stacja transformatorowa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r., znak: [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia i nakazał inwestorowi tj. P. S.A. Oddział Z. przedłożenie w terminie do 30 stycznia 2012 r. dokumentów wymienionych w tym postanowieniu. Wobec niewywiązania się przez inwestora z nałożonego obowiązku decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 P.b. nakazał wyżej wymienionej Spółce rozbiórkę stacji transformatorowej [...], wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości B., gmina B.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że słupowe stacje transformatorowe stanowią element sieci elektroenergetycznej i stanowią jej całość techniczno – użytkową, w związku z czym na ich postawienie wymagane jest, zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. uzyskanie pozwolenia na budowę. Przypadek ten nie mieści się w katalogu zwolnień z tego obowiązku zawartych w art. 29 P.b. Wobec tego, że budowa słupowej stacji transformatorowej nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b. Organ podał, że niewywiązanie się przez zobowiązanego z nałożonego obowiązku, stanowiło przesłankę do zastosowania art. 48 ust. 4 P.b. i orzeczenia nakazu rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła P. S.A. z siedzibą w L., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 30 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, uznanie, że dokonane zgłoszenie dotyczące budowy stacji transformatorowej winno być objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji podał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że inwestor (P. Z. Sp. z o.o. – obecnie S.A.), budowę słupowej stacji transformatorowej potraktował jako element przyłącza elektroenergetycznego i zrealizował ją w oparciu o przepisy prawa energetycznego. Tymczasem stacje transformatorowe są częścią sieci elektroenergetycznych, co potwierdza ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo NSA. Organ wskazał, że stosownie do § 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego przez przyłącze należy rozumieć odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo energetyczne sieć to instalacje połączone we współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. PWINB w Rzeszowie zgodził się ze stroną odwołującą, że przedmiotowa stacja stanowiła element konieczny do wykonania przyłącza, przez który miał nastąpić przesył energii do Zakładu D. J. i A. L.. Sieć elektroenergetyczna stanowi zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych oraz urządzeń i instalacji, które zostały połączone w celu realizacji określonego zadania. Bezspornym jest, że zadaniem stacji transformatorowej jest (w uproszczeniu) przetwarzanie i rozdział energii elektrycznej. W przypadku odłączenia tracą swój charakter i przeznaczenie, dlatego też stanowią część sieci elektroenergetycznej, stanowiąc całość techniczno-użytkową. Stacja należy do przedsiębiorstwa energetycznego (o czym świadczą kopie umów cywilnoprawnych zawartych pomiędzy P. Z. Sp. z o.o. a J. i A. L. z dnia [...].11.2009 r., nr [...] oraz z Gminą B. z dnia [...].11.2009 r., nr [...] o udostępnienie odpowiednio działki nr [...] i nr [...] pod projektowanymi urządzeniami) i stanowi urządzenie bez którego nie byłaby możliwa dystrybucja energii do podmiotu – Zakładu D., a przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń. Organ podał, że stosownie do art. 3 pkt 3 P.b. każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury jest budowlą. Wyliczenie rodzajów budowli jest przykładowe, jakkolwiek w wyliczeniach tych umieszczone zostały sieci uzbrojenia terenu, do których zalicza się sieci elektroenergetyczne. Słupowe stacje transformatorowe są elementem sieci stanowiącej całość techniczno-użytkową. Zasadą jest, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki określone są w art. 29 i art. 30 P.b. Przepisy te, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowej stacji transformatorowej nie wymieniają sieci elektroenergetycznych. PWINB w Rzeszowie podkreślił, że budowa stacji transformatorowej, jako urządzenia sieci elektroenergetycznej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W okolicznościach sprawy inwestor takiego nie posiada. W takiej sytuacji, do samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego zastosowanie znajduje art. 48 P.b. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła P. S.A. z siedzibą w L. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego wg norm przepisanych, a także wstrzymanie jej wykonania. Skarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 20 oraz art. 29a ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. oraz § 12 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa stacja trafo nie jest elementem przyłącza energetycznego oraz na jej budowę wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Naruszenie art. 48 P.b. poprzez nieuzasadnione uznanie, że przedmiotowa stacja została wykonana w ramach samowoli budowlanej, a w konsekwencji nakazanie jej rozbiórki. 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji i nałożenie obowiązku na podmiot o nazwie P. S.A. Oddział Z., który to nie funkcjonuje w obrocie prawnym i ze względu na brak osobowości prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków, tym samym nie jest stroną postępowania. Powyższe powoduje, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wszechstronnej analizy materiału dowodowego, wyjaśnienia lokalizacji i charakteru stacji, jako elementu przyłącza. W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd I instancji wywodził, że zasadą przewidzianą w art. 48 ust. 1 ustawy, zastosowanym wobec strony skarżącej, jest nakazanie przez właściwy organ, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże przepis ten może być stosowany dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w ust. 2 (część końcowa) i ust. 3, nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę istnieje, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Sąd I instancji wywodził, że stwierdzając możliwość legalizacji właściwy organ jest obowiązany wydać postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych i nałożyć tym postanowieniem na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy (legalizacji samowoli budowlanej) dokumentów, tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy. Dopiero niespełnienie obowiązków nałożonych takim postanowieniem skutkuje wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki, określonej w art. 48 ust. 1 ustawy. Jako niespełnienie obowiązków nałożonych postanowieniem traktuje się niedostarczenie żadnych dokumentów właściwemu organowi, jak też niedotrzymanie wyznaczonego terminu na ich złożenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wydany nakaz przymusowej rozbiórki, z powołaniem się na przepis art. 48 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niespełnienia przez stronę skarżącą obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r.). Zatem za prawidłowe uznać należy wydanie decyzji, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy, nakazującej rozbiórkę stacji transformatorowej [...] wybudowanej na działce nr [...] w miejscowości B., bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy). W ocenie Sądu I instancji chybione są twierdzenia strony skarżącej, że organy nie wyjaśniły "charakteru przedmiotowej stacji", z kolei wskazywana w odwołaniu "uzasadniona konieczność" dopuszczenia dowodu z opinii biegłego celem wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych "co do charakteru spornego obiektu" nie może zostać oceniona jako żądanie strony skarżącej dotyczące przeprowadzenia dowodu (art. 78 § 1 k.p.a.), a jednocześnie nie przedstawiła ona żadnych dowodów wspierających zarzut naruszenia przez organy nadzoru budowlanego obowiązków proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że istotne rozbieżności w stanowisku stron polegają na tym, że według skarżącej realizacja przedmiotowej stacji transformatorowej stanowiącej element składowy przyłącza energetycznego (§ 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego) nie wymagała pozwolenia na budowę (art. 29a P.b.), natomiast według organów nadzoru budowlanego budowa stacji transformatorowej jako urządzenia wchodzącego w skład sieci elektroenergetycznych wymaga pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.). Sąd I instancji wywodził, że dokumentacja techniczno – prawna przedłożona inwestorowi P. Z. Sp. z o.o. (obecnie S.A.) przez A. L. obejmowała m.in. projekt budowlany zatytułowany: "[...], zlokalizowanego na działce [...], [...], zasilającego budynek zakładu D. na działce nr [...] przy ul. M. [...] w B., gmina B.". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sporną stację transformatorową, wymienioną w powołanym wyżej projekcie budowlanym, słusznie w postępowaniu administracyjnym sklasyfikowano jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, którego wykonanie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, skoro przepisy art. 29 i art. 30 ustawy – w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy – nie zwalniają jej od obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. W ocenie Sądu I instancji trafnie przy tym organy nadzoru budowlanego uznały, przytaczając zarówno definicję sieci (art. 3 pkt 11 Prawa energetycznego), jak też przyłącza (§ 2 pkt 15 rozporządzenia MG z dnia 4.05.2007 r.), że słupowe stacje transformatorowe są częścią sieci elektroenergetycznej, z którą stanowią całość techniczno – użytkową. Służąc bowiem przetwarzaniu i rozdziałowi energii elektrycznej, w razie ich odłączenia od sieci, tracą swój charakter i przeznaczenie. Sieć – według definicji ustawowej – to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego, natomiast przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Nie jest kwestionowane, że przedmiotowa stacja transformatorowa należy do przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego usługę przesyłania energii elektrycznej do Zakładu D. J. i A. L. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest trafny zarzut naruszenia art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie funkcjonuje w obrocie prawnym (P. S.A. Oddział Z.) i w związku z tym obarczanie zaskarżonej decyzji wadliwością określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy niewątpliwie wynika, że postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. (P. S.A. z/s w L.), natomiast użycie w zaskarżonej decyzji – zresztą za odwołaniem – nie tylko nazwy strony wnoszącej odwołanie, ale również "adresu do korespondencji" zawierającego w swej treści dodatkowe jej określenie (Oddział w Z.) nie może zostać sklasyfikowane jako podstawa przewidziana w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła P. S.A. Oddział Z. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest: - art. 29 ust. 1 pkt 20 oraz art. 29a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne oraz § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż przedmiotowa stacja transformatorowa nie jest elementem przyłącza energetycznego, a w przypadku jej budowy wymagane jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę; - art. 48 Prawa budowalnego poprzez niewłaściwe zastosowanie na tle stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, iż przedmiotowa stacja została wykonana w ramach samowoli budowalnej, a w konsekwencji uznanie za zasadne nakazanie jej rozbiórki. Skarżąca kasacyjne zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 28 w zw. z art. 30 k.p.a. poprzez skierowanie skarżonej decyzji, a w konsekwencji nałożenie rozbiórki na podmiot o nazwie P. S.A. Oddział w Z., to jest do podmiotu, który pod taką nazwą nie funkcjonuje w obrocie prawnym, ponadto Oddział Z. ze względu na brak osobowości prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków, tym samym nie jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu przepisów kodeksu postepowania administracyjnego; - art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, to jest nie wzięcie pod uwagę usytuowania przedmiotowej stacji jako elementu składowego przyłącza, jej charakteru w tym konkretnym przypadku, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji przedmiotowej stacji transformatorowej, co w istotny sposób zaważyło na nietrafnym rozstrzygnięciu, nieskorzystanie w tym zakresie przez organ z dowodu w postaci opinii specjalistów z dziedziny budowy urządzeń energetycznych. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie stacja transformatorowa w zależności od jej funkcji i usytuowania w sieci energoelektrycznej może wymagać pozwolenia na budowę, jako składową budowanej sieci dystrybucyjnej lub tylko zgłoszenia bądź naniesienia na mapę w trybie art. 29 a Prawa budowalnego w przypadku, gdy stanowi element budowanego odrębnie przyłącza. Autorka skargi kasacyjnej wywodził, że od wejście w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane, to jest od dnia 26 września 2005 r. w przypadku budowy przyłączy energetycznych inwestor miał prawo ich realizacji bez zgłoszenia, po wykonaniu na odpowiedniej mapie planu sytuacyjnego przyłącza. Zdaniem skarżącej kasacyjnie P. Oddział w Z. nie posiada osobowości prawnej, a więc nie może być podmiotem prawa i obowiązków, a co za tym idzie strona postępowania administracyjnego, skierowana więc do niej decyzja jest nieważna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania. W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem istnieją formalne podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 20 oraz art. 29a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy7 z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne oraz § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż przedmiotowa stacja transformatorowa nie jest elementem przyłącza energetycznego, a w przypadku jej budowy wymagane jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, stwierdzić należy, że jest on zasadny. Zgodzić się należy bowiem ze skarżącą kasacyjnie, że budowa przedmiotowej stacji transformatorowej nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozważyć więc należy, czy powyższa stacja transformatorowa jest obiektem budowlanym, czy też nie mieści się w tej kategorii pojęciowej. Definicję obiektu zawiera art. 3 pkt 1 Prawa budowalnego zgodnie, z którym przez obiekt budowalny należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami urządzeniami, obiekt małej architektury. Nie można więc dopatrzeć się odpowiedniego zastosowania tej definicji do stacji transformatorowej będącej przedmiotem postępowania i uznać ją za obiekt budowalny. Stacja transformatorowa o tych gabarytach jak w rozpoznawanej sprawie, należy natomiast do kategorii urządzeń budowalnych, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowalnego. Z przepisu tego wynika, że przez urządzenie budowalne należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowalnym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu i gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Stacja transformatorowa będąca przedmiotem postępowania jest więc urządzeniem techniczym w rozumieniu powyższego przepisu, przy czym związana jest ona z obiektem liniowym jakim jest sieć energetyczna (art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego). Powyższa stacja transformatorowa zapewnia możliwość użytkowania obiektu liniowego zgodnie z jego przeznaczeniem. Przy czym zauważyć należy, że stacja transformatorowa będąca przedmiotem postępowania została zbudowana później niż obiekt liniowy – sieć. Urządzenie to związane w sposób funkcjonalny z siecią powstało później, niż obiekt liniowy, a co za tym idzie na jej budowę nie było wymagane pozwolenie na budowę ( patrz Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Lexis Nexis, Wydanie 1 2012 r. s. 37 -38). Zgodzić należy się ze skarżącą kasacyjnie, że w sprawie doszło do naruszenia dyspozycji art. 29 a ust. 2 Prawa budowlanego. Powyższe rozważania czynią jednocześnie usprawiedliwionym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 48 Prawa budowlanego, albowiem przedmiotem postępowania nie był obiekt budowalny, a urządzenie techniczne w odniesieniu do którego nie było wymagane wydanie pozwolenia na budowę. W konsekwencji zasadny staje się także zarzut odnoszący się do naruszenia art. 7, 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy, który doprowadził do błędnych wniosków, że przedmiotowa stacja transformatorowa jest obiektem budowalnym wymagającym pozwolenia na budowę. Zasadnie również kasatorka zakwestionowała sposób, w jaki określono podmiot, na którego został nałożony nakaz rozbiórki. Z akt sprawy wynika, że podmiot ten wpisany jest do KRS jako P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L.. Do niej też prawidłowo winna być skierowana decyzja. Tymczasem organy określiły podmiot zobowiązany, jako P. S.A. Oddział w Z., a więc niezgodnie ze wpisem do KRS. Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 1012 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 c i 2 b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło