II OSK 395/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1331/24 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.1924.2024/IKS w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 września 2024 r., IV SA/Wa 1331/24 oddalił skargę M.J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 10 kwietnia 2024 r., nr DL.WIIPO.4100.1924.2024/IKS, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 4 stycznia 2024 r., nr SOV.6151.5290.2023, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z 15 lipca 2022 r. orzekł o odmowie udzielenia ww. cudzoziemcowi, obywatelowi Gruzji zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. M.J. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie naruszenia przez organy i Sąd I instancji art. 7 i art. 77 k.p.a. wskutek nieuwzględnienia w przedmiotowym postępowaniu zasad opisanych w powyższych przepisach prawa, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej, poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza niezbadania spełniania przez cudzoziemca przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe działanie organu spowodowało powstanie naruszenia art. 77 k.p.a., gdyż podjęcie przez organy postępowania decyzji o niebadaniu przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy i pracę spowodowało powstanie luki w materiale dowodowym, sprawiającej, iż jest on niekompletny, a co za tym idzie nie może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy i pracę; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie naruszenia przez organy i Sąd I instancji art. 114 u.c. poprzez celowe i zamierzone przez organ niezbadanie widocznych w nim przesłanek udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza w sytuacji, kiedy cudzoziemiec między innymi posiada wymagane ubezpieczenie zdrowotne, źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie oraz ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stałe miejsce zamieszkania; 3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza niezbadania spełniania przez cudzoziemca przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt czasowy i pracę. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego kasacyjnie na usprawiedliwionych podstawach. Nie są trafne te zarzuty skargi kasacyjnej, które są nakierowane na podważenie podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd I instancji, dokonując oceny prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego i SUdSC postępowania wyjaśniającego, zasadnie nie dopatrzył się bowiem uchybień w zakresie dotyczącym wymogu zebrania w sprawie materiału dowodowego, jak i dokonania jego właściwej oceny pod kątem wystąpienia przesłanek nakazujących odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wbrew przyjętemu w skardze kasacyjnej założeniu, uwarunkowania faktyczne rozpoznawanej sprawy nie pozwalają mówić o zaistnieniu w postępowaniu poddanym kontroli Sądu "luki w materiale dowodowym", czyniącej tenże materiał niekompletnym. Stawiając Sądowi taki zarzut skarżący kasacyjnie poddał bowiem niewłaściwej ocenie znaczenie normatywne art. 100 ust. 1 pkt 2 u.c. Zastosowanie normy zamieszczonej w ww. przepisie wiążącej odmowę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi w obowiązywaniem wpisu jego danych w wykazie cudzoziemców, których pobyt jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niepożądany, miało związek w niniejszej sprawie ze stwierdzeniem, że dane skarżącego figurują w ww. wykazie z terminem obowiązywania wpisu do dnia 10 kwietnia 2025 r. Okoliczność ta ma charakter bezsporny. W postępowaniu w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowym wojewoda, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma obowiązku badania pozytywnych przesłanek udzielenia zezwolenia, jeżeli na wstępnym etapie postępowania ustali istnienie przesłanki negatywnej, która samoistnie wyłącza możliwość wydania decyzji pozytywnej. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której cudzoziemiec figuruje w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany (art. 100 ust. 1 pkt 2 u.c.). Wpis do wymienionego wykazu stanowi ustawową przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt, niezależnie od spełnienia przez cudzoziemca warunków o charakterze pozytywnym wymienionych w art. 114 ust. 1 u.c., do których odwołał się skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zauważając, że posiada m.in. wymagane ubezpieczenie zdrowotne, czy też otrzymywane przez niego wynagrodzenie stanowi źródło stabilnego i wystarczającego dochodu. Zasada ta wynika z konstrukcji normy materialnoprawnej, w której przesłanki negatywne mają charakter bezwzględny. Działają one jako tzw. negatywne warunki uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę postępowania (wnioskodawcę). Ich stwierdzenie czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie przesłanek pozytywnych, ponieważ nawet ich pełne spełnienie nie mogłoby doprowadzić do wydania decyzji uwzględniającej wniosek cudzoziemca. Wbrew ocenie przyjętej przez skarżącego kasacyjnie, takie działanie organu jest zgodne z zasadą ekonomiki procesowej, a także odpowiada zasadzie legalizmu, zgodnie z którą organ administracji działa na podstawie i w granicach prawa. Jeżeli ustawodawca przewidział, że wpis cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych obliguje organ do odmowy udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, organ nie jest upoważniony do dokonywania ustaleń, które przedmiotowo mieszczą się w zakresie okoliczności nie mających wpływu na wynik sprawy. Czynione w skardze kasacyjnej uwagi, że odstąpienie przez Wojewodę Śląskiego od weryfikacji przesłanek wymienionych w art. 114 ust. 1 u.c. miało w sprawie charakter "celowy i zamierzony", w tych warunkach nie pozwala wskazanego zachowania organu podważyć poprzez uznanie go za wadliwe. Kierując się powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.