II OSK 403/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 778/21 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 29 października 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 778/21 uwzględnił skargę B. K. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K. z [...] marca 2021 r. nr [...] o ustaleniu dla skarżącej jednorazowej opłaty w wysokości 9 150,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0,1743 ha położonej w miejscowości K., obręb K. ([...]), w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zasądził zwrot kosztów postepowania. 2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w części, tj. w zakresie w punktu 1. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 i 12 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, dalej upzp) oraz art. 4 pkt 16 i pkt 17, art. 149, art. 150 ust. 2, art. 151 ust. 1, art. 152 ust. 1, art. 155 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, dalej ugn) poprzez błędne uznanie, iż jedynym sposobem ustalenia wysokości opłaty planistycznej jest uwzględnienie procentowego udziału w prawie przysługującym skarżącej, podczas gdy w myśl wskazanych wyżej przepisów należy ustalić wartość opłaty z tytułu wzrostu wartości przysługującego skarżącej udziału we współwłasności, a nie wartości całego prawa własności i w tym zakresie uwzględnić to, że wartości udziału we współwłasności (a w konsekwencji również ewentualnego wzrostu wartości tego udziału) nie można ustalić poprzez proste zestawienie wartości całej nieruchomości i wysokości ułamka udziału we współwłasności nieruchomości i Sąd winien uchylić zaskarżoną decyzję również wobec trafności zarzutu skargi z tym związanego, czego nie uczynił i wobec czego uzasadnienie wyroku w kształcie przyjętym przez Sąd mimo korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia, narusza obowiązujące przepisy i skutkuje błędnym ukierunkowaniem przyszłego postępowania administracyjnego w tym zakresie co ma istotny wpływ na wynik sprawy; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku powodów nie uwzględnienia przez Sąd zarzutu dotyczącego sposobu ustalenia wartości udziału we współwłasności nieruchomości, skutkującym brakiem możliwości zweryfikowania stanowiska Sądu w tym zakresie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 3.2. Wobec faktu, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 Ppsa, skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. 3.3. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 upzp w zw. z powołanymi przepisami ugn. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja ulepszenia planistycznego opiera się na kumulatywnym spełnieniu następujących przesłanek: uchwaleniu planu miejscowego lub jego zmianą, wzroście wartości nieruchomości oraz zbyciu nieruchomości. Przy tym w świetle utrwalonego orzecznictwa art. 36 ust. 4 upzp ma zastosowanie nie tylko gdy dochodzi do zbycia nieruchomości, ale również wówczas, gdy dochodzi do zbycia wydzielonej części nieruchomości lub idealnej części określonej jej ułamkiem (por. wyroki NSA z: 10 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 505/09, 14 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2216/12). 3.4. Niemniej jednak dopuszczalność ustalenia opłaty w przypadku zbycia części nieruchomości bądź idealnego udziału nie ma jakiegokolwiek wpływu na zasady ustalania wzrostu wartości nieruchomości określone w art. 37 ust. 1 upzp. Przesłanką dopuszczalności ustalenia opłaty jest bowiem wzrost wartości nieruchomości, a współwłasność skutkuje tym, że każdy ze współwłaścicieli jest zobowiązany uiścić opłatę odpowiadającą wysokości jego udziału. Ustalenia planistyczne dotyczą bowiem nieruchomości i kształtują dopuszczalny sposób jej zagospodarowania (np. powierzchnia zabudowy, wskaźnik intensywności zabudowy czy procent powierzchni biologicznie czynnej), a nie zagospodarowania udziałem. W świetle treści art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 upzp ustalenie wzrostu wartości musi zatem dotyczyć nieruchomości, a nie udziału, który po wejściu w życie planu był przedmiotem obrotu. Z powołanych w zarzucie naruszenia prawa materialnego przepisów tak upzp jak i ugn nie wynika dopuszczalność odrębnego sposobu wyceny zbytego udziału. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wycena w podejściu porównawczym udziału na podstawie transakcji podobnych zbycia udziałów, zamiast określenia wartości nieruchomości byłaby sprzeczna z treścią art. 37 ust. 1 upzp. 3.5. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak podania powodów nieuwzględnienia przez Sąd Wojewódzki zarzutu dotyczącego sposobu ustalenia wartości udziału we współwłasności nieruchomości. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że w sytuacji zbycia udziału, nie istnieje inny sposób określenia opłaty jak wycena całej nieruchomości i uwzględnienie procentowego udziału w przysługującym prawie. Zdaniem Sądu I instancji jest to jedyna obiektywna metoda ustalenia wysokości opłaty w przypadku zbycia udziału we współwłasności. Tym samym Sąd I instancji wyjaśnił dlaczego takie podejście do określenia wartości nieruchomości (udziału) uznaje za prawidłowe. 3.6. Reasumując, zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. 3.7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa orzekł, jak w sentencji.