II OSK 411/05

Sygn.akt II OSK 411 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski (spr), Małgorzata Stahl, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 7 IV SA 1998/03 w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki boksów garażowych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 1998/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki boksów garażowych. W uzasadnieniu Sąd podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Prezydent Miasta R., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę zespołu 15 boksów garażowych na terenie "..." przy ul. [...] w R. Od tej decyzji zostało złożone odwołanie, w wyniku rozpatrzenia którego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ta ostatnia decyzja została zaskarżona przez M. G. i H. Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie przeprowadzone postępowanie administracyjne doprowadziło do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r., która również została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt IV SA 560/00 NSA uchylił ww. decyzję. W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 stycznia 2002 r. NSA stwierdził, że nie budzi wątpliwości fakt popełnienia przez Spółdzielnię "[...]" samowoli budowlanej, do której mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd podzielił jednocześnie pogląd organu II instancji, że orzeczenie nakazu rozbiórki wymagało ustalenia, że nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z akt wynika bowiem, że działka, na której posadowione są garaże oraz działka H. Z., w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidziane są pod zabudowę. H. Z. podnosi, że istnienie samowolnej zabudowy garaży uniemożliwia jej budowę domu z uwagi na konieczność zachowania 15-metrowej strefy. NSA uznał, że gdyby okazało się, że zarzuty skarżącej co do utraty budowlanego charakteru działki były zasadne, to wówczas wystąpiłaby przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Po wydaniu tego wyroku Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzył ponownie odwołanie od decyzji nakazującą rozbiórkę, po czym decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił stwierdzając, że organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w zakresie wpływu samowolnie wybudowanych garaży na działkę skarżącej, a zwłaszcza możliwości jej zabudowy, stosownie do wskazań wiążącego w sprawie wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2002 r. Z akt wynika stwierdza Sąd, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., z którego wynika, że właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sam fakt samowolnego wybudowania obiektu budowlanego w świetle powyższej regulacji nie skutkuje natomiast obowiązkiem nakazania jego rozbiórki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła H. Z. Wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie w całości decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zarzuciła, że Sąd I instancji naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane nakazującego dokonanie przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, jeżeli powodują one niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. W sprawie ustalono, co podkreśla skarżąca, że odległość wybudowanych samowolnie garaży od granicy działki skarżącej wynosi 3 m 40 cm, przy szerokości wynoszącej zaledwie 22 m. Jednoznacznie i bezspornie zatem stwierdzono pogorszenie warunków użytkowych działki – konkluduje skarżąca. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) poprzez nieuwzględnienie interpretacji prawnej wyrażonej w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 9 września 1997 r., w którym stwierdzono, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 1995 r., w tym również przepisy techniczno-budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do regulacji art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę okoliczności, które przesądzają o nieważności postępowania. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie miały miejsca Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Usprawiedliwionych podstaw nie ma zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Wbrew bowiem twierdzeniom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolował zaskarżoną decyzję pod kątem wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia 17 stycznia 2002 r., oceniając to czy orzekające w sprawie organy administracji wyjaśniły w jakim stopniu przedmiotowe garaże wpływają na korzystanie z nieruchomości skarżącej i zasadnie doszedł do przekonania, że tak się stało. Usprawiedliwionych podstaw nie ma też drugi zarzut skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2, mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli oceny stosowania tego przepisu przez organy administracji orzekające w sprawie właściwie zinterpretował przywołaną normę prawną. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. winien być interpretowany w nawiązaniu do stanu sprawy, skutkując żądanym przez skarżącą nakazem rozbiórki przedmiotowych garaży dopiero wówczas, gdy obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Istniejące zagospodarowanie działki skarżącej (budynek mieszkalny, gospodarczy), wybudowanie przedmiotowych garaży tyłem do działki skarżącej, wydłużony kształt działek, a nadto warunki miasta mającego problemy z wolną przestrzenią to okoliczności, które nie pozostają i pozostać nie mogą bez wpływu na wykładnię przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo budowlane. Mając to wszystko na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.