II OSK 42/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2375/12 o odrzuceniu skargi S. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 roku odrzucił skargę S. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego odpisu skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, celem doręczenia uczestnikowi postępowania, odpis skargi wysłał za pośrednictwem organu, który przekazał tenże odpis sądowi po upływie terminu, co z kolei uzasadniało odrzucenie skargi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienie wniósł S. R. zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powodu nieusunięcia braków w postaci niezłożenia odpisu skargi w ciągu 7 dni od wezwania, podczas, gdy skarżący złożył skargę w ustawowym terminie w dwóch egzemplarzach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podstawę odrzucenia skargi z uwagi na nieusunięci braków formalnych stanowi natomiast przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie skargi w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jednakże wyraźnego podkreślenia wymaga, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 powołanej ustawy, polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie powoduje natomiast automatycznie odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Odmienna interpretacja – taka jak zastosowana przez Sąd I instancji – jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Braku jednego odpisu skargi nie można, w ocenie Sądu odwoławczego, zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ Sąd jest władny wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie skarżącego do nadesłania odpisu skargi było uzasadnione, jednakże niewykonanie – lub wykonanie niewłaściwe, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie – wezwania w terminie nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady zapisanej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazujących zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie. Jedynie na marginesie wskazać należy, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było to, że skarżący, odebrał wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w dniu 22 października 2012 r. i już w następnym dniu wysłał drogą pocztową odpis skargi, wadliwie kierując go na adres organu, czyli w sposób w jaki składał skargę. Pismo to wpłynęło do organu w dniu 25 października 2012 r. i tylko z uwagi na opieszałość organu, który niezwłocznie odpisu skargi nie przekazał do sądu, nie dochowano 7 dniowego terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie w całości.