II OSK 514/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-04
Skład orzekający: sędzia NSA Jacek Chlebny, sędzia NSA Małgorzata Stahl, sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy cudzoziemiec usiłował przekroczyć granicę na podstawie sfałszowanych dokumentów i nie można ustalić jego tożsamości, organ administracji może wydać decyzję o wydaleniu, czy też powinien udzielić zgody na pobyt tolerowany?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw do uchylenia wyroku WSA. Sąd podkreślił, że stwierdzenie braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany jest materialnoprawną podstawą wydania decyzji o wydaleniu. Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a wnioski o braku podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany są logiczne i umotywowane. Niewykonalność decyzji o wydaleniu może być badana dopiero na etapie wykonania decyzji, a nie na etapie jej wydawania.Stan faktyczny
Cudzoziemiec A. N. został zatrzymany na lotnisku z przerobionym paszportem. Po ustaleniu jego danych osobowych przez sąd, wystąpił o pobyt tolerowany. Wojewoda wszczął postępowanie o wydalenie, a następnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję o wydaleniu, modyfikując jedynie okres zakazu wjazdu. WSA oddalił skargę A. N., a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 września 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny /spr./ sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2071/12 w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia i zakazu wjazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. N. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżony wyrokiem z dnia 22 października 2012 r. sygn. IV SA/Wa 2071/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 16 sierpnia 2010 r. w Porcie Lotniczym Warszawa Okęcie funkcjonariusze Straży Granicznej zatrzymali cudzoziemca posługującego się przerobionym paszportem litewskim wydanym na nazwisko V. S. Jak wynikało z informacji uzyskanych od służb granicznych Litwy, V. S. nie figuruje w rejestrze mieszkańców Litwy, a paszport którym posłużył się cudzoziemiec został wydany na inne dane osobowe i od 2007 r. jest zgłoszony jako nieważny.
Wobec nieustalenia tożsamości przebywającego w areszcie śledczym cudzoziemca postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. [...] ustalono treść aktu urodzenia mężczyzny poprzez ustalenie jego danych osobowych: nazwisko: "N.", imię: "A.", urodzony: "[...] .r w Republice [...]", imię i nazwisko ojca: "W. N.", imię i nazwisko matki: "N. N.". Powyższe dane zostały oparte na wyjaśnieniach cudzoziemca, który wskazał, że zna jedynie swoje imię i urodził się w [...].
Za usiłowanie przekroczenia granicy (na kierunku wjazdowym przy przylocie z Larnaki na Cyprze) na podstawie przerobionego paszportu oraz przygotowania do użycia jako autentycznego podrobionego na wzór oryginalnego litewskiego prawa jazdy (również na nazwisko V. S.) wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. [...] A. N. został skazany na karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd uznał karę za wykonaną w całości, zaliczając cudzoziemcowi na poczet wymierzonej kary okres tymczasowego aresztowania.
Wnioskiem z dnia 23 maja 2011 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zgody na pobyt tolerowany celem, jak wyjaśnił, zalegalizowania swojego pobytu w Polsce. W związku z powyższym wnioskiem Wojewoda [...] w dniu 5 lipca 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydalenia cudzoziemca z terytorium Polski, przyjmując, że składający wniosek niezgodnie z przepisami usiłował przekroczyć granicę, jak też przebywa w Polsce bez ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), dalej: ustawa o cudzoziemcach oraz art. 7 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, orzekł o wydaleniu A. N., nieustalonego obywatelstwa, z terytorium Polski oraz zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Państw Schengen przez okres 3 lat od dnia wykonania decyzji. Z treści orzeczenia wynikało, że cudzoziemiec powinien opuścić terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.
W wyniku rozpoznania odwołania A. N., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zakazu wjazdu na terytorium Państw Schengen i orzekł w tym zakresie o zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski przez okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji, w pozostałym zakresie utrzymując decyzję Wojewody [...] w mocy. Podając powody takiego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do cudzoziemca znajduje zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach, przy jednoczesnym wyłączeniu na obecnym etapie postępowania przesłanki wskazanej w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 ze zm.). Zebrane w toku postępowania administracyjnego informacje pozwoliły organowi na ustalenie, że cudzoziemiec na podstawie sfałszowanych dokumentów posługiwał się w przeszłości różnymi danymi personalnymi (V. S., A. P., S. B.). Według przedstawionych wyjaśnień, cudzoziemiec urodził się w [...], obecnie używane przez niego dane personalne są przybrane, gdyż jako sierota i porzucony przez wuja był pomiędzy 5 a 9 rokiem życia wychowywany przez obce osoby, które nie znały jego danych personalnych. Po ich śmierci nie trafił do domu dziecka, podróżując i pracując w różnych republikach byłego ZSRR, a następnie zamieszkał we Francji, a później na Cyprze. Według Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, cudzoziemiec celowo zataił dane na swój temat, aby utrudnić identyfikację i wydalenie do kraju pochodzenia. Uznając za prawdziwe wyjaśnienia strony, iż był on wychowywany w [...] przez osoby z nim niespokrewnione, które zmarły, gdy był dzieckiem, trudno uwierzyć, by opiekunowie nie znali jego danych. Trudno również uwierzyć, by w latach siedemdziesiątych XX w., w byłym ZSRR nie dokonano urzędowej rejestracji narodzin cudzoziemca. Organ zauważył, że zachodzi podejrzenie, że cudzoziemiec może być szwagrem siostry żony obywatela Niemiec W. B., na co wskazują wyniki identyfikacji odcisków linii papilarnych dokonanej przez władze niemieckie podczas zatrzymania cudzoziemca posługującego się na terytorium Niemiec paszportem na nazwisko S. B. Organ zaznaczył jednocześnie, że udzielenie zgody na pobyt tolerowany z uwagi na niewykonalność decyzji o wydaleniu nie jest możliwe na obecnym etapie postępowania, gdy Straż Graniczna nie podjęła czynności zmierzających do spowodowania opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Polski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę A. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. za niezasadną.
Sąd I instancji podał, że stwierdzenie braku przesłanek do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany jest jedną z materialnoprawnych podstaw wydania decyzji o wydaleniu. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, obejmującego zeznania skarżącego oraz analizę panującej na terenie Kirgistanu sytuacji polityczno-ekonomicznej. Wnioski wyprowadzone z tych dowodów, a sprowadzające się do przyjęcia, że brak jest w sytuacji skarżącego podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany są logiczne i należycie umotywowane, wobec uznania, iż wydalenie cudzoziemca do Kirgistanu, z którego pochodzi, nie będzie się wiązało z zagrożeniem dla jego życia, wolności, czy też bezpieczeństwa osobistego. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły twierdzenia skarżącego odnośnie do jego pochodzenia z Kirgistanu i zasadnie przyjęły je za niewiarygodne w odniesieniu do rzekomego braku wiedzy na temat rodziców cudzoziemca, jego krewnych, jak też innych informacji o jego tożsamości. Odnosząc się do kwestii niewykonalności decyzji o wydaleniu, Sąd I instancji wskazał na różnicę pomiędzy niewykonalnością aktu a trudnościami powstałymi przy jego wykonywaniu. W świetle art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. o niewykonalności decyzji można mówić jedynie wówczas, gdy stan ten nie tyle istnieje w dniu jej wydawania, ale trwa także później, a więc gdy decyzji nie da się wykonać także w przyszłości. Zebrany przez organ materiał dowodowy wskazuje, że nie można ustalić prawdziwej tożsamości skarżącego na skutek działania jego samego. Okoliczność ta nie prowadzi jednak do wniosku, że skoro cudzoziemiec nic nie wie na swój temat powinien być chroniony przez państwo, w którym został zatrzymany. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE wskazuje w art. 6 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3, że państwo członkowskie ma obowiązek wydania decyzji nakazującej powrót każdemu obywatelowi państwa trzeciego, który przebywa na terytorium tego państwa nielegalnie. W pierwszej kolejności wydalenie następuje do kraju pochodzenia. Tym krajem pochodzenia jest w wypadku skarżącego Kirgistan, gdzie się urodził. Odwołując się do treści § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu postępowania organów w postępowaniu w sprawie wydalenia cudzoziemca oraz sposobu odnotowywania w dokumencie podróży wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub decyzji o wydaleniu (Dz. U. Nr 146, poz. 1427), Sąd wskazął, że przepisy prawa krajowego przewidują sytuację, w której cudzoziemiec, który ma być wydalony, nie posiada ważnego dokumentu podróży, albowiem w takim przypadku właściwy komendant wojewódzki Policji, Komendant Główny Straży Granicznej, komendant oddziału Straży Granicznej lub placówki granicznej lub wojewoda, który wydał decyzję o wydaleniu występuje na piśmie z wnioskiem do właściwego obcego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego o wydanie dokumentu podróży. Na obecnym etapie postępowania, w opinii Sądu I instancji, nie sposób uznać za przesądzone, że Republika Kirgistanu nie przyjmie skarżącego, a tylko w takiej sytuacji uzasadnione byłoby twierdzenie o trwałej niewykonalności decyzji o wydaleniu. Okoliczności te będą badane dopiero na etapie wydalania.
Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył A. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że przepis ten daje podstawę do wydania decyzji o wydaleniu, pomimo iż zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, a także poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na błędnym przyjęciu uprzedniego uprawomocnienia się decyzji o wydaleniu jako warunku do rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany,
b) art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędna wykładnię powołanego przepisu polegającą na niezasadnym przyjęciu, że jego treść nie zobowiązuje organu administracji do wydania zgody na pobyt tolerowany, a także poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na błędnym przyjęciu, że zasadnym było zaniechanie przez organ administracji wykonania czynności wydania zgody na pobyt tolerowany, pomimo iż powyższe przepisy nakładają obowiązek działania z urzędu w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek,
c) 133 p.p.s.a. polegające na niezasadnym przyjęciu, że na podstawie akt sprawy można przyjąć, że nie zachodzi naruszenie przez organ administracji:
- art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezpodstawne przyjęcie jakoby wydalenie A. N. mogło nastąpić, gdyż w kraju, do którego wydalenie miałoby być dokonane, nie byłoby naruszone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego i nie byłby ukarany bez podstawy prawnej,
- art. 7, 8, 11 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony, a materiał dowodowy zebrany w sposób pełny i wyczerpujący do wydania decyzji, - spełnienie przesłanek nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., gdyż jej wykonanie zgodnie z prawem jest niemożliwe, a ewentualne wykonanie faktyczne stanowiłoby czyn zagrożony karą.
d) art. 133 p.p.s.a. polegające na stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niepopartym znajdującymi się w aktach sprawy dowodami, iż decyzja o wydaleniu jest wykonalna, a w szczególności, że A. N. może być wydalony do Republiki Kirgiskiej,
e) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów naruszenia:
- art. 107 k.p.a. poprzez konsekwentne przemilczanie i pomijanie w treści dyspozytywnej, jak i w uzasadnieniu zagadnień związanych z wnioskiem strony i podstawą prawną wniosku o wydanie zgody na pobyt tolerowany, jak i zarzutów niestosowania przez organ administracji przepisów prawa, mimo ich jednoznacznego brzmienia,
- art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie, iż stan faktyczny polegający na wykonalności decyzji jest zgodny ze stanem rzeczywistym, w konsekwencji czego nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w piśmie z dnia 9 maja 2014 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Podstawę prawną decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., poddanej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stanowił art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach. W myśl powołanego przepisu, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli przebywa on na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest ona wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium lub też jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę. Podejmowane przez organ rozstrzygnięcie oparte było jednocześnie o normę zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Należy przyznać rację skarżącemu w zakresie, w jakim wskazuje on w złożonej skardze kasacyjnej, że prawidłowa wykładnia ww. przepisów każe przyjąć, iż zaistnienie w sprawie przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany stanowi o niedopuszczalności wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca. Podzielając powyższe stanowisko, nie można jednocześnie zgodzić się z twierdzeniem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji w odmienny sposób dokonał wykładni wskazanych przepisów ustawy o cudzoziemcach. Z przedstawionego przez Sąd stanowiska wynika, że odstąpienie od wydania decyzji o wydaleniu uzasadnia stwierdzenie przez organ wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Przesłanka wskazana w art. 97 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, tj. stan niewykonalności decyzji o wydaleniu z przyczyn niezależnych od organu wykonującego tę decyzję i od cudzoziemca, z racji swojego charakteru, nie może zostać wzięta pod uwagę w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji o wydaleniu, lecz dopiero w trakcie czynności zmierzającego do wyegzekwowania zobowiązania dotyczącego opuszczenia terytorium Polski przez cudzoziemca. Z takim rozumieniem art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jest w pełni zharmonizowana treść powołanego tak w uzasadnieniu wyroku, jak w skardze kasacyjnej art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten przywołane wyżej dwie grupy przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany czyni bowiem w sposób rozłączny podstawami dwu rodzajów decyzji wydawanej z urzędu przez wojewodę. Pierwszą jest "decyzja o odmowie wydalenia i udzieleniu zgody na pobyt tolerowany" (art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy), drugą zaś "decyzja o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany" (art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy), której wydanie uzasadnia stwierdzenie, że decyzja o wydaleniu okazała się niewykonalna. Tak przyjęty przez Sąd I instancji wynik wykładni przepisów ustawy o cudzoziemcach Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje, nieznajdując podstaw do wykazania jego wadliwości. W złożonej skardze kasacyjnej skarżący, podnosząc zarzut błędnej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach, przypisał Sądowi I instancji rozumienie ww. przepisów, które Sąd w istocie nie wyraził, co powoduje, że formułowane w tym zakresie przez skarżącego stanowisko nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Podobnie ocenić należy pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Nie może budzić wątpliwości, że art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony należy odczytywać w sposób zakładający, że kształt ustaleń prowadzących do stwierdzenia braku zagrożeń uzasadniających udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany jest wyznaczony miejscem przebywania cudzoziemca po upuszczeniu terytorium Polski, którym jest kraj, do którego ma nastąpić wydalenie. Wydanie decyzji o wydaleniu wynikało w rozpatrywanej sprawie z uznania, iż okoliczności sprawy nie potwierdzają, by którąkolwiek z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony można było odnosić do osoby skarżącego. Niepodważone ustalenia dotyczące sytuacji w państwie, do którego miałoby nastąpić wydalenie na podstawie zaskarżonej decyzji, wskazują, że po powrocie do Republiki Kirgistanu nie byłoby zagrożone prawo skarżącego do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, nie zostałby też w tym państwie cudzoziemiec poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu EKPC. W tym zakresie przyjęta w postępowaniu ocena oparta została na pełnym i wyczerpującym odniesieniu się do ewentualnych zagrożeń, z którymi mogłoby się wiązać opuszczenie przez skarżącego terytorium Polski i powrót do państwa uznanego za kraj jego pochodzenia. Jej podstawę stanowiły prawidłowo rozważone względy odnoszące się do sytuacji osobistej skarżącego, wiązane z jego pochodzeniem i powodami opuszczenia w wieku dziecięcym Kirgizji, jak też aktualną sytuacją społeczno-polityczną w tym kraju.
Za istotny z punktu widzenia prawidłowości wydanego przez Sąd I instancji wyroku nie może zostać uznany zarzut łączony z naruszeniem w sprawie art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, można mówić wówczas, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Przeszkoda musi mieć naturę obiektywną, jak też nie być możliwa do usunięcia trwale w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1365/07). Podstawę nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. odnosić zaś należy do sytuacji, gdy przystąpienie do realizacji rozstrzygnięcia wynikającego z wydanej decyzji w świetle prawa stanowi czyn zagrożony karą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie określił, w czym upatruje trwałej przeszkody w wykonaniu decyzji o wydaleniu, jak też z czego miałaby wynikać w takim przypadku odpowiedzialność karna. W całości należy podzielić pogląd Sądu I instancji, który w tym zakresie wskazał, że faktyczna możliwość doprowadzenia do wykonania decyzji o wydaleniu, wynika z różnych przyczyn i co do zasady nie można ich łączyć z przesłanką nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak prawidłowo przyjął Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w piśmie z dnia 9 maja 2014 r., ocena wykonalności decyzji o wydaleniu ma charakter następczy i może być w sposób uprawniony formułowana dopiero w momencie, gdy właściwe podmioty będą mogły przystąpić do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, a ona sama, z punktu widzenia prawa, będzie zdolna do wywołania właściwych jej skutków prawnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że akcentowane przez skarżącego okoliczności faktyczne, sprowadzane do braku dokumentu podróży i prawnej niemożności wystawienia takiego dokumentu dla cudzoziemca przez właściwe władze Republiki Kirgistanu, niestanowiąc elementu wpływającego na prawidłowość wydania decyzji o wydaleniu, będą mogły być brane pod uwagę jedynie w takim zakresie, w jakimi ich znaczenie dla ustalenia prawa pobytu skarżącego na terytorium Polski i niedopuszczalności jego wydalenia, wynika z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego - Sąd I instancji nie przesądził, czy wydalenie strony do Republiki Kirgistanu jest możliwe, trafnie uznając, że kwestia ta, odnosząc się do przyszłych działań zmierzających do wystawienia cudzoziemcowi dokumentu podróży i uzyskania zgody państwa przyjmującego, nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy. Ocenę tę potwierdza art. 9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L. z 2008 r., nr 348, s. 98), który względy techniczne mające uniemożliwiać doprowadzenie do wykonania decyzji o wydaleniu (wstrzymanie wydalenia), dotyczące m.in. problemów z ustaleniem prawdziwej tożsamości cudzoziemca, odróżnia od okoliczności, których zaistnienie stanowi o przesłankach wydania ważnej decyzji nakazującej powrót.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia, uwzględniając, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie elementy, od których uzależniona jest ocena jego poprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie koniecznym do merytorycznego odniesienia się do zarzutów postawionych zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawarł w uzasadnieniu wyroku właściwą analizę stanu prawnego i prawidłowo odniósł ją do stanu faktycznego sprawy,
Biorąc pod uwagę powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło