II OSK 609/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2006r. sygn. akt II SA/Gd 854/05 w zakresie odrzucenia skargi G. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r.Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2006r., sygn. akt II SA/Gd 854/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę G. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r., Nr [...]. W uzasadnieniu Sąd podał, że zarządzeniem z dnia 17 października 2005r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 października 2005r., ale skarżący nie uiścił wpisu. W związku z powyższym Sąd odrzucił skargę jako nieopłaconą, na zasadzie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Od powyższego postanowienia G. P., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył od powyższego postanowienia skargę kasacyjną. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 w zw. z art. 243 i n. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na braku pouczenia skarżącego o możliwości wystąpienia o udzielenie prawa pomocy przy wezwaniu o uiszczenie wpisu od skargi na decyzję administracyjną, co w efekcie uniemożliwiło skarżącemu skuteczne wniesienie skargi i pozbawiło go możliwości obrony swoich praw i poddania sprawy merytorycznemu rozstrzygnięciu. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uniemożliwieniu skarżącemu poddania jego sprawy pod rozstrzygnięcie niezawisłemu sądowi, przez brak pouczenia o przysługującym skarżącemu prawie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego z uwagi na swoją ówczesną trudną sytuację majątkową, nie był w stanie zebrać wtedy tej sumy i zmuszony był pozostawić wezwanie bez realizacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Bezsporne jest, iż powyższa regulacja miała zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W skardze kasacyjnej zarzuca się jednak niepoinformowanie skarżącego o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, co w jego ocenie stanowi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Należy stwierdzić, iż zarzuty te są o tyle nieusprawiedliwione, że strona skarżąca nie wykazała żadnej inicjatywy, która mogłaby prowadzić do zmaterializowania się obowiązku o takim pouczeniu. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty strona mogła bowiem poinformować Sąd, iż nie jest w stanie tego wpisu uiścić. Wówczas Sąd I instancji pouczyłby o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, bądź też – co stanowi praktykę – potraktowałby taką informację jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W takiej sytuacji – stosownie do wymogu § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245) – strona otrzymałaby formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia. Brak jakiejkolwiek aktywności skarżącego w tej mierze uniemożliwił Sądowi realizację określonej w art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady informowania. Nie znajduje zatem potwierdzenia zarzut kasacji, iż przepis ten został naruszony, jak również nie można przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie doszło do ograniczenia prawa do sądu, zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.