II OSK 72/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3244/17 w sprawie ze skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1954/16 w sprawie ze skargi P. S. na uchwałę Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora instytucji kultury postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 listopada 2019 r., II OSK 3244/17, w sprawie ze skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Warszawie z 28 czerwca 2017 r., II SA/Wa 1954/16, w sprawie ze skargi P. S. na uchwałę Zarządu Województwa Mazowieckiego z [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora instytucji kultury, w pkt 1. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, w pkt 2. zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie. P. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w sprawie II OSK 3244/17, w dniu 9 stycznia 2023 r. (data nadania pisma) wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego w/w wyrokiem NSA, wskazując jako podstawę art. 273 § 2 i 3 "p.p.s.a.". Wprawdzie autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił użytego skrótu, przyjdzie jednak uznać, że chodzi o odpowiednie przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (uwzględniając datę wniesienia skargi o wznowienie – Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa). W skardze o wznowienie wniesiono o: zmianę przedmiotowego wyroku i oddalenie skargi kasacyjnej organu, ewentualnie uchylenie wyroku sądu II instancji oraz wyroku sądu pierwszej instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu "nieważności decyzji organu" z powodu naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz art. 16 Europejskiego kodeksu dobrej praktyki administracyjnej polegającej na braku "uzasadniania uchwały i niemożności uczestniczenia przez stronę w postępowaniu w celu ustosunkowania się do zarzutów". Powodem wznowienia ma być wydanie wyroku z naruszeniem w/w przepisów prawa i tym samym usankcjonowanie funkcjonowania w obrocie prawnym nieważnej uchwały naruszającej podstawowe zasady praworządności, co podważa zasady państwa prawnego i art. 7 "kpa". Przedmiotowy wyrok NSA miał zostać wydany z naruszeniem podstawowych zasad procedury administracyjnej w szczególności poprzez naruszenie art. 16 Europejskiego kodeksu dobrych praktyk oraz art. 2 Konstytucji. W skardze o wznowienie wyłuszczono, że skarżący dowiedział się o swoich uprawnieniach przysługujących mu wobec nieprawidłowo wydanego wyroku przez NSA "po zapoznaniu się z orzecznictwem i stanowiskiem doktryny w zakresie praw jednostki w postępowaniu". Skarżący podniósł, że organ przedłożył przed NSA nowe rzekome dowody, które miały potwierdzać rzekome nieprawidłowości przy odwołaniu dyrektora. Nie przekazano jednocześnie dowodów z których by wynikało, że kiedykolwiek skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w trakcie postępowania na etapie przedsądowym. Skarżący podnosi, że tym samym został pozbawiony możliwości polemiki z przedstawionym materiałem dowodowym na rozprawie, który został dołączony już na etapie postępowania przed NSA. Dalej skarżący stwierdził, że NSA – zamiast dokonać oceny wyroku sądu pierwszej instancji – dokonał całkowitej zmiany wyroku, dopatrując się uzasadnienia uchwały w pismach procesowych organu kierowanych do strony po odwołaniu. W ocenie strony skarżącej działań takich nie można uznać za zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 270 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259) w przypadkach przewidzianych w dziale VII cyt. ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie następuje wskutek wniesienia skargi przez podmiot uprawniony i na podstawach określonych w art. 271, art. 272 lub art. 273 Ppsa. W niniejszej sprawie P. S. powołał się na podstawę wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 273 § 2 Ppsa, tj. późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Za takie okoliczności skarżący uznaje dowody jakie organ miał przedłożyć przed NSA, które miały potwierdzać rzekome nieprawidłowości przy odwołaniu dyrektora. Podkreślić należy, że zarówno nowe okoliczności, jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby ich powołanie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem na te okoliczności lub dowody, trzeba równocześnie określić, w jakim zakresie ich uwzględnienie mogło zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść samego rozstrzygnięcia. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 Ppsa, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym, przy czym podane w skardze okoliczności winny istnieć przed wydaniem orzeczenia, nie mogły być znane sądowi i strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do podstawy skargi o wznowienie postępowania z art. 273 § 2 Ppsa zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 277 tej ustawy skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pomimo tego, iż skarżący twierdzi, że został pozbawiony możliwości polemiki z przedstawionym materiałem dowodowym na rozprawie, który został dołączony dopiero na etapie postępowania przed NSA, to przede wszystkim dostrzec trzeba tę okoliczność sprawy, iż w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który także – jak wynika z protokołu rozprawy z 13 listopada 2019 r. – obecny był na tym posiedzeniu. Z protokołu posiedzenia w sprawie II OSK 3244/17 wynika, że w jego trakcie strona skarżąca kasacyjnie do akt sprawy przedłożyła jedynie odpis pisma z 11 maja 2017 r. o rozwiązaniu ze skarżącym stosunku pracy wraz z uchwałą Zarządu Województwa Mazowieckiego z [...] maja 2017 r. Wobec braku jakiejkolwiek argumentacji skargi o wznowienie postępowania w zakresie zachowania terminu, co do rozpoznawanej przesłanki wznowienia z art. 273 § 2 Ppsa nie można było w żaden sposób przyjąć, że skarżący zachował trzymiesięczny termin, składając ją w dniu 9 stycznia 2023 r. W żadnym razie nowymi dowodami nie mogą być te okoliczności, które mają mieć swe źródło w orzecznictwie i stanowisku doktryny. W skardze o wznowienie powołano się także na art. 273 § 3 Ppsa, nie podano jednak w niej jakie to prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy, co zakończonej wyrokiem II OSK 3244/17, zostało później wykryte przez skarżącego, aby mogło stanowić podstawę wznowienia. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W takiej sytuacji skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy w odniesieniu do podniesionych w skardze o wznowienie podstaw. W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 Ppsa.