II OSK 742/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-05-11

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Bujko, Marek Gorski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i bez ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, może zostać zalegalizowany na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że samowolnie wybudowany obiekt budowlany, na terenie bez planu zagospodarowania przestrzennego i bez decyzji o warunkach zabudowy, nie może zostać zalegalizowany. Sąd podkreślił, że możliwość legalizacji, przewidziana w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wymaga spełnienia warunków zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (budynku letniskowego) wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Teren, na którym obiekt został posadowiony, nie posiadał planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie legitymował się ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując możliwość legalizacji obiektu oraz zakres nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Jerzy Bujko Marek Gorski /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 293/05 w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargą kasacyjną II OSK 742/06 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] nakazującą Z. Z. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego tj. budynku letniskowego konstrukcji drewnianej, o wymiarach zewnętrznych 6,0 x 7,3 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr 69/1 w miejscowości R. stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym przez Z. S.A. w S. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd meriti wskazał, iż przedmiotowy obiekt jest budynkiem wybudowanym po 1995 r. bez pozwolenia na budowę. Dla terenu na którym posadowiony obiekt (działka nr 69/1 w miejscowości R.), co jednoznacznie wynika z pisma Urzędu Gminy S. z siedzibą w P. z dnia 14 lipca 2004 r. nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Jest również bezsporne, że w dacie wszczęcia postępowania inwestor nie legitymował się ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Te ustalenia zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wskazują, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.). Od zasady wynikającej z art. 48 ust. 1 ustawodawca przewidział wyjątek sformułowany w ust. 2 art. 48 dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis ten obowiązywał w brzmieniu ustalonym ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 93 poz. 888). Zgodnie z tym przepisem legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu możliwa jest po spełnieniu warunków, a to: 1. gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności: a) ustanowieniem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniem ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Prawidłowe było też zastosowanie tych przepisów z uwzględnieniem zmian wprowadzonych cytowaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. Zgodnie z jej przepisem przejściowym art. 2 ust. 1 do spraw niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy z wyjątkiem dotyczącym kwestii zmiany sposobu użytkowania obiektu, kar, opłat legalizacyjnych do których to spraw stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte 5 maja 2004 r. natomiast ustawa nowelizująca z 16 kwietnia 2004 r. weszła w życie 31 maja 2004 r. a więc w czasie którym postępowanie już się toczyło a nie zostało zakończone. Sąd meriti nie podzielił stanowiska skarżącej dotyczącego naruszenia art. 29 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie Spółki N. do której należał kontener podkopalniany wykorzystywany następnie przez skarżącego jako element domku letniskowego bowiem skarżący nie kwestionował faktu, iż to on jest właścicielem obiektu letniskowego. Wyrok ten zaskarżył skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego. Wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji organu I i II instancji a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: - naruszeniu prawa materialnego tj. przepisu art.. 48 ust. 1 i 2 ustawy prawo budowlane w wersji obowiązującej na dzień 31 maja 2004 r. przez przyjęcie, że legalizacja obiektu jest dopuszczalna po spełnieniu obu warunków określonych w art. 48 ust. 2, ustawy, - naruszeniu prawa procesowego tj. art. 134 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami oddalił skargę na decyzję obu instancji nakazujących rozbiórkę całego obiektu w sytuacji gdy w rzeczywistości działalność inwestorów obejmowała tylko dobudowę tarasu, pomieszczenia gospodarczego oraz spadzistego dachu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w wyniku bezczynności organów administracji samorządowej przejawiającej się w nieuchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego a także rządowej przejawiającej się w niezaktualizowaniu danych w ewidencji gruntów, nierozwiązanie z Z. S.A. wieczystego użytkowania gruntów uniemożliwiono stronie zalegalizowania samowoli budowlanej. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił nadto, iż nakazem rozbiórki może być objęta tylko nielegalna działalność inwestycyjna a nie obiekt przenośny jakim jest barakowóz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż skarżący nie wykazał, iż dysponuje nieruchomością na cele budowlane. Z umowy dzierżawy zawartej w dniu 28 lipca 1997 r. pomiędzy skarżącym a Z. Spółka Akcyjna (§ 4) wynika jednoznacznie, iż dzierżawca nie może bez zgody wydzierżawiającego wznosić na wydzierżawionej nieruchomości żadnych obiektów i urządzeń. Dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach sprawy a także szkic sytuacyjny stanowiący załącznik Nr 1 do protokołu oględzin z dnia 5 maja 2004 r. oddaje rzeczywisty kształt domku letniskowego. Jest bez znaczenia z jakich elementów został pobudowany przedmiotowy obiekt i czy w istocie jego część stanowi zabudowany barakowóz, który po zabudowaniu stracił charakter obiektu przenośnego. Słusznie Sąd meriti rozpoznając sprawę na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Obiekt, którego dotyczy zaskarżona decyzja jest budynkiem wybudowanym po 1995 roku bez pozwolenia na budowę a nadto dla terenu na którym został posadowiony nie ma planu zagospodarowania przestrzennego a skarżący nie dysponuje decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Starania o zapis w przyszłym planie miejscowym przestrzennym przedmiotowego terenu na cele rekreacyjne z możliwością zabudowy nie czynią zadość wymogom z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Mające powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżony wyrok nie narusza prawa na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło