II OSK 79/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-27
Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Robert Sawuła, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy wydana na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten dopuszczał zabudowę jednorodzinną, a decyzja zezwalała na budowę budynku wielorodzinnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione. Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 7, 8 i 11 K.p.a. jest niezasadny, ponieważ skarżący nie wskazał konkretnych przepisów, które zostały naruszone przez organ. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 i art. 40 ust. 1 Uzp w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. również nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał rażącego naruszenia przepisów, a właściwą podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego był art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w powiązaniu z art. 46a ust. 1 pkt 1 Uzp. Zarzut naruszenia art. 42 ust. 5 Uzp w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest formalnie wadliwy z powodu braku takiego przepisu w ustawie.Stan faktyczny
Z.W. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy z 2002 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Skarżący zarzucał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który miał dopuszczać jedynie zabudowę jednorodzinną, oraz naruszeniem interesów osób trzecich. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, a WSA podtrzymał to stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1143/17 w sprawie ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1143/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO lub Kolegium) w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Burmistrz Gminy [...] ustalił, na wniosek J.R., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie Gminy [...] przy ul. [...].
W wyroku przytoczono dalej, że Z.W., wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa w przypadku uznania, że wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wniosek uzasadniano tym, że w wyniku realizacji inwestycji zostały pogwałcone uzasadnione interesy wnioskującego, ponieważ jego budynek na działce sąsiedniej przestał spełniać przewidziane prawem normy w zakresie wentylacji, jak również źródłowa decyzja jest rażąco sprzeczna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego m. st. Warszawy.
SKO w [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., K.p.a.), odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia z dnia [...] października 2002 r. Kolegium uznało, że zamierzenie inwestycyjne nie było sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie można wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę. Zarzuty dotyczące zrealizowania inwestycji w sposób mogący negatywnie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości, nie mają wypływu na ocenę legalności źródłowej decyzji. Kolegium uznało, że brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Burmistrza została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i nie zaistniały inne przesłanki dotyczące sprawy stwierdzenia nieważności decyzji.
Z.W. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że SKO w [...] powołaną na wstępie decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2015 r. Kolegium stwierdziło, że decyzja Burmistrza została wydana na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm., Uzp), której przepisy odmiennie niż obecnie regulowały zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa ustalenia warunków zabudowy mogła nastąpić tylko wówczas, gdy zamiar inwestycyjny był niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym stanowił wprost art. 43 Uzp. Kolegium wskazało na ustalenia Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego m. st. Warszawy, zatwierdzonego Uchwałą Rady Warszawy nr XXXV/199/92 w dniu 28 września 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Warszawskiego Nr 15, poz. 184, MPZP) obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Teren inwestycji znajdował w obszarze oznaczonym symbolem [...] o funkcjach mieszkaniowo-usługowych. Przytaczając ustalenia planistyczne dla tego obszaru SKO w [...] doszło do wniosku, że dopuszczały one zabudowę mieszkaniową, bez rozróżnienia czy chodzi o zabudowę jedno- czy wielorodzinną, co w konsekwencji oznaczało możliwość realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie Gminy [...] przy ul. [...]. MPZP dopuszczał zabudowę mieszkaniową, a także możliwość realizację obiektów kubaturowych wyższych niż obiekty otaczające. Kolegium wskazało ponadto, że kwestie dopuszczalności tzw. zabudowy w ostrej granicy nie były przedmiotem rozważań na etapie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Usytuowanie budynków oraz ich rozmieszczenie na działce stanowiącej teren inwestycji stanowiły przedmiot postępowania pozostającego we właściwości organu wydającego pozwolenie na budowę. W konkluzji stwierdzono, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Burmistrza Gminy [...] jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Z.W., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] października 2015 r., zasądzenie od tego organu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędną ocenę, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. pomimo, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 33 Uzp, art. 40 ust. 1 Uzp, art. 42 ust. 5 Uzp poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej te przepisy. W skardze podniesiono także, iż naruszono przepisy art. 7, 8 oraz art. 11 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że słusznie Kolegium uznało, że wskazane w zaskarżonej decyzji ustalenia MPZP dopuszczały zabudowę mieszkaniową, bez rozróżnienia, czy chodzi o zabudowę jedno- czy wielorodzinną, co w konsekwencji oznaczało możliwość realizacji na działce inwestycyjnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że źródłowa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jednoznacznie przewidywała, że projektowana inwestycja powinna odpowiadać przepisom i warunkom ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (uPb) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46). Wskazano również w niej, że ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo niskiej zabudowy, projektowany obiekt winien spełniać warunki wysokości budynków niskich – do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji włącznie. W pkt. 6 decyzji źródłowej określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, wskazując, że realizacja inwestycji może nastąpić na zasadach przewidzianych w art. 5 uPb. Wskazano tam również, że realizacja inwestycji nie może naruszać istniejącego stanu zainwestowania terenów sąsiednich, projektowana inwestycja i późniejszy sposób użytkowania nie może ograniczać uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zdaniem sądu pierwszej instancji słusznie SKO w [...] uznało, że usytuowanie budynków na działce stanowiącej teren inwestycji stanowiło przedmiot postępowania pozostającego we właściwości organu wydającego pozwolenie na budowę. W konkluzji doprowadziło to sąd wojewódzki do wniosku o niezasadności skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Z.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu w całości orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzuca, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 "p.p.s.a." naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a mianowicie:
I. naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.;
1. art. 33 Uzp w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 "k.p.a." poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej tenże przepis, albowiem "skoro ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, to decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. zezwalająca na posadowienie bloku mieszkalnego w obszarze dopuszczalnej zabudowy jednorodzinnej w sposób rażący narusza sposób wykonywania prawa własności, wynikający z ustaleń MPZP";
2. art. 40 ust. 1 Uzp w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 "k.p.a." poprzez "utrzymanie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej tenże przepis, albowiem skoro w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. zezwalająca na posadowienie bloku mieszkalnego w obszarze dopuszczalnej zabudowy jednorodzinnej j.w. sposób rażący narusza charakter dopuszczalnej zabudowy, wynikający z ustaleń MPZP";
3. "art. 42 ust. 5" Uzp w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 "k.p.a." poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej tenże przepis, "albowiem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania powinna uwzględniać wymagania dotyczące interesów osób trzecich, to decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. zezwalająca na posadowienie bloku mieszkalnego w obszarze dopuszczalnej zabudowy jednorodzinnej bez koniecznych ograniczeń co do odległości budynku od granicy w sposób rażący narusza interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich";
II. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c "p.p.s.a." w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 "k.p.a." - poprzez przyjęcie przez WSA w Warszawie, iż Kolegium trafnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, 8 oraz art. 11 "k.p.a." poprzez "niewyjaśnienie zgodnie z zasadą prawdy tego, dlaczego w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej doszło do wydania decyzji, ustalającej warunki zabudowy wbrew ustaleniom wynikającym z planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie poczyniono przy ustalaniu warunków zabudowy ograniczeń, który nakazywałyby szanować interesy osób trzecich, wyłączając możliwość budowy na działce wysokiego bloku w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią, co doprowadziło do wybudowania budynku zakłócającego funkcjonowania wentylacji w sąsiednim domu jednorodzinnym, powstania niebezpieczeństwa dla zdrowia, a w rezultacie skutkowało wydaniem decyzji nie do zaakceptowania w demokratycznym i praworządnym państwie, chroniącej władzę samorządową kosztem usprawiedliwionych interesów obywateli, przy całkowitym pogwałceniu prawa własności i innych praw skarżącego, co nie służy pogłębianiu zaufania obywateli do działań władzy publicznej oraz zasadzie przekonywania".
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazuje przede wszystkim na to, że MPZP bezspornie nakazywał utrzymanie charakteru istniejących osiedli zabudowy jednorodzinnej w zieleni. Tymczasem kwestionowana decyzja, ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zezwalała na wybudowanie budynku wielorodzinnego: 3,5 kondygnacyjnego bloku z podziemnymi garażami. Decyzja zezwalająca na budowę wielorodzinnego bloku mieszkalnego, nawet w niskiej zabudowie, z pewnością nie służy utrzymaniu charakteru zabudowy jednorodzinnej. Z tego względu źródłowa decyzja ma być – w jego ocenie – ewidentnie, w sposób oczywisty sprzeczna z MPZP.
W trakcie postępowania administracyjnego przed Kolegium skarżący kasacyjnie wskazywał ponadto, jak dotkliwe skutki na nieruchomości zamieszkałej przez niego spowodowało wydanie źródłowej decyzji i wybudowanie na jej podstawie wielokondygnacyjnego budynku. Pomimo tego – jego zdaniem – WSA w Warszawie nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa w decyzji, której skutkiem jest powstanie poważnego zagrożenia dla zdrowia skarżącego oraz zniszczenie ładu architektonicznego tej części dzielnicy [...].
W odpowiedzi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w [...] na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzecz tego uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska uczestnika podniesiono, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do konkretnej nieruchomości nie musiała zawierać usytuowania planowanej zabudowy względem nieruchomości sąsiednich, a jej wydanie nie było tożsame z wydaniem pozwolenia na budowę.
W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej. Oświadczył ponadto, że użyte w skardze kasacyjnej skróty "p.p.s.a." oraz "k.p.a." oznaczają odpowiednio – ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej kasacji, koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować. Trzeba zatem w skardze kasacyjnej wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego kasację został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Autor wniesionej skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez ten sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy czy to prawa materialnego, czy też procesowego. W odniesieniu przy tym do prawa materialnego winien był wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia, bądź niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu. Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji, przedstawić, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu Naczelnego skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
A. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 8 i 11 K.p.a. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd drugiej instancji, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego nie dostrzec miał sąd wojewódzki. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
B. Nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, jakoby SKO w [...] miało naruszyć zasady ogólne wymienione w przepisach art. 7, 8 i 11 K.p.a., w tym aspekcie zasadne jest stanowisko sądu wojewódzkiego, że w postępowaniu "nieważnościowym" dokonano niezbędnych w sprawie czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego i rozpoznania tej sprawy, dokonano wszechstronnej oceny i przedstawiono logiczną argumentację wyjaśniającą wyrażone w sprawie stanowisko. Wypadnie przy tym sprecyzować, że nie czyniły tego "organy", jak to literalnie wynika z motywów wyroku IV SA/Wa 1143/17, a jeden organ – SKO w [...]. Organ ten rozpoznając wniosek Z.W. o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej w 2002 r. przez Burmistrza Gminy [...] odmówił stwierdzenia nieważności tej źródłowej decyzji, a działając w innym składzie orzekającym zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy w tym nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej SKO w [...] poczyniło niezbędne ustalenia faktyczne oraz zgromadziło źródłowe akta, co pozwoliło na wydanie w postępowaniu nieważnościowym decyzji rozstrzygającej co do wniosku Z.W. Z samego faktu, że nie uwzględniono go, nie da się przyjąć, iż organ ten naruszył chociażby zasadę ogólną prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z tych samych względów nie jest skuteczny zarzut naruszenia przez SKO w [...] art. 11 K.p.a. – zaskarżona decyzja zawiera stosowne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, to że było ono niekorzystne z punktu widzenia skarżącego kasacyjnie jeszcze nie stanowi dowodu uchybienia powyższego przepisu Kodeksu. Z tych przyczyn stanowisko sądu pierwszej instancji, który nie dopatrzył się naruszenia powyższych zasad ogólnych K.p.a. w postępowaniu przed Kolegium jest prawidłowe. W konsekwencji nie jest skuteczny zarzut naruszenia przez sąd wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.
C. Zarzuty naruszenia przepisów art. 33 i art. 40 ust. 1 Uzp w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podlegają łącznemu rozpoznaniu, albowiem pozostają ze sobą w związku. Z przywołanych przepisów Uzp obowiązujących w dacie podejmowania źródłowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynikało odpowiednio, że: "Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości" oraz "W sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych". Z treści podstaw kasacyjnych ujętych w pkt I.1. i I.2. jak i z ich rozwinięcia w uzasadnieniu środka zaskarżenia wynika, że skarżący kasacyjnie wadliwości źródłowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu upatruje w jej sprzeczności z ustaleniami MPZP, w szczególności z tym, gdzie "zaleca się utrzymanie charakteru istniejących osiedli zabudowy jednorodzinnej w zieleni na terenach [...] i [...]". Z tych względów wyrokowi WSA w Warszawie oddalającemu skargę na decyzję Kolegium w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności źródłowej decyzji stawia się zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Ten ostatni przepis z kolei daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z "rażącym naruszeniem prawa". Lektura skargi kasacyjnej daje asumpt, że Z.W. na tę ostatnią przesłankę naprowadza w aspekcie "rażącego, w oczywisty sposób i widoczny już na pierwszy rzut oka" naruszenia w źródłowej decyzji ustaleń MPZP. Tak rozumianych zarzutów kasacyjnych Sąd w tym składzie nie podziela.
Podnosząc w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 33 i art. 40 ust. 1 Uzp, nie można jednak objąć kontrolą zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej merytorycznych stwierdzeń w aspekcie nietrafnego nieuwzględnienia w postępowaniu nieważnościowym kontrolowanej w nim źródłowej decyzji w odniesieniu do jej sprzeczności z ustaleniami MPZP. Umknęło uwadze skarżącemu kasacyjnie, że w Uzp zamieszczono szczególny przepis przewidujący skutek stwierdzenia nieważności, w razie sprzeczności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a taki właśnie przypadek w przedmiotowej sprawie był rozpatrywany w postępowaniu nieważnościowym. W myśl obowiązującego w dacie podejmowania źródłowej decyzji przez Burmistrza Gminy [...] art. 46a ust. 1 pkt 1 Uzp – "Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Z kolei art. 46a ust. 2 cyt. ustawy określał, że "Stwierdzenie nieważności decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego". Przypadek ujęty w art. 46a ust. 1 pkt 1 Uzp należało zatem kwalifikować jako sytuację, w której oznaczonego rodzaju "decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa", co zatem wyczerpywało podstawę do stwierdzenia nieważności, ale określoną w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Zdaniem Sądu uchylenie samej Uzp nie stanowiło przy tym przeszkody do rozstrzygania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu podjętych na podstawie cyt. ustawy. Jeśli więc w dacie podejmowania źródłowej decyzji obowiązywał przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 Uzp kwalifikujący oznaczoną wadliwość decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania, z powodu jej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu, jako powodującą jej nieważność z mocy prawa, to uchylenie z porządku prawnego całej Uzp, nie usuwało dopuszczalności stosowania tego właśnie przepisu jako kryterium wadliwości źródłowej decyzji. W konsekwencji, skoro wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w sposób ujęty w przepisie art. 46a ust. 1 pkt 1 Uzp w okresie obowiązywania przepisów samej Uzp kwalifikowane musiało być jako dające podstawę do stwierdzania nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., to taka kwalifikacja winna nadal być stosowana (por. motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2019 r., II OSK 1127/17, opublik. w bazie orzecznictwa CBOSA.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach prawidłową podstawę do prowadzenia i orzekania w przedmiocie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu powinien stanowić przepis art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. jako przepis prawa materialnego w powiązaniu z art. 46a ust. 1 pkt 1 Uzp. Na te uwarunkowania wskazywano w wyroku IV SA/Wa 1143/17 (por. s. 14 uzasadnienia cyt. wyroku). W skardze kasacyjnej nie podniesiono wszak zarzutów naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego, przeto – jak wskazano uprzednio – argumentacja odnośnie sprzeczności źródłowej decyzji z ustaleniami MPZP, w aspekcie ziszczenia się przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i podnoszenia niewłaściwego zastosowania przez sąd a quo przepisów art. 33 i art. 40 ust. 1 Uzp, jest nieskuteczna.
Niezależnie od tego, stwierdzenie iż dla skarżącego kasacyjnie naruszenie ustaleń MPZP w źródłowej decyzji Burmistrza Gminy [...] ma być oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka pozostaje w rozziewie chociażby z zaniechaniem przez Z.W. zaskarżenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie zwykłym w drodze odwołania.
D. Nie mógł odnieść także skutku zarzut naruszenia "art. 42 ust. 5" Uzp w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Tak skonstruowana podstawa kasacyjna obarczona jest błędem formalnym, skoro jednostki redakcyjnej ujętej jako "art. 42 ust. 5" w Uzp w tej ustawie nie było. Gwoli ścisłości, wypadnie dostrzec, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji także wadliwie traktuje o "art. 42 ust. 5" Uzp (s. 14 uzasadnienia wyroku IV SA/Wa 1143/17) odnosząc się do identycznie sformułowanego zarzutu w skardze.
Art. 42 Uzp dzielił się na dwa ustępy, z których pierwszy dzielił się na punkty. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej da się wyprowadzić wniosek, że jej autorowi zapewne chodziło o naruszenie art. 42 ust. 1 pkt 5 Uzp, z którego wynikało, że decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określa m. in. "wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich". Trafnie w tym aspekcie sąd wojewódzki stwierdził, że źródłowa decyzja Burmistrza [...] w pkt 6 zawierała takie ustalenie, z którego wynikało, że realizacja inwestycji może nastąpić na zasadach przewidzianych w art. 5 uPb poprzez zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibrację, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. W wyroku przytoczono także to ustalenie zawarte w źródłowej decyzji, z którego wynikało, że realizacja inwestycji może nastąpić na zasadach przewidzianych w art. 5 uPb i nie może naruszać istniejącego stanu zainwestowania terenów sąsiednich, projektowana inwestycja i późniejszy sposób użytkowania nie może ograniczać uzasadnionych interesów osób trzecich. Trafnie także wskazywano w wyroku IV SA/Wa 1143/17, że skutki zrealizowania samej inwestycji, są związane z jej parametrami szczegółowo określonymi w projekcie budowlanym, zaakceptowanym w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, gdzie rozstrzygano o formie budynku jak i kwestii jego usytuowania. Trafna jest także i ta uwaga sądu pierwszej instancji, z której wynika, że usytuowanie budynków na działce stanowiącej teren inwestycji stanowiło przedmiot postępowania pozostającego we właściwości organu wydającego pozwolenie na budowę. Zarzutu naruszenia art. 42 ust. 1 pkt 5 Uzp także w aspekcie następczo – po zrealizowaniu inwestycji – wystąpienia problemów ze sprawnością systemu wentylacji w sąsiadującym z inwestycją budynku skarżącego kasacyjnie, nie sposób podzielić. Niesporne jest, że źródłowa decyzja zawierała obligatoryjny element, wskazany w cyt. przepisie, przeto w trybie nieważnościowym skutki wynikające ze zrealizowania inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, nie mogły prowadzić do wniosku, że rażąco naruszono art. 42 ust. 1 pkt 5 uPb.
E. Odnosząc się do wniosku uczestnika postępowania zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz w wystąpieniu podczas rozprawy pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] w aspekcie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, skonstatować wypadnie, że nie znajduje on podstawy prawnej. Zasady zwrotu kosztów postępowania między stronami w razie oddalenia skargi kasacyjnej uregulowano w art. 204 Ppsa, żaden z przypadków tam określonych nie dotyczy realiów przedmiotowej sprawy, a to powoduje, że żądanie Wspólnoty zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajduje uzasadnienia. Zastosowanie ma tu reguła ogólna z art. 199 Ppsa, wedle której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, reguła ta ma zastosowanie także do uczestnika (art. 12 Ppsa).
F. Z powyższych powodów i działając na podstawie art. 184 Ppsa orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło