II OSK 80/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-17

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Gliniecki, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy, pomimo że wiza została wydana, ale jej okres ważności jeszcze nie rozpoczął się w dniu przekraczania granicy, a funkcjonariusz Straży Granicznej podczas kontroli na pokładzie autokaru umieścił w paszporcie stempel odmowy wjazdu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy w momencie przekraczania granicy. Sąd podkreślił, że obowiązek przewoźnika polega na upewnieniu się, że cudzoziemiec posiada ważny dokument uprawniający do wjazdu, a wiza musi być ważna w dniu przekraczania granicy. Stempel odmowy wjazdu z literą 'C' w paszporcie cudzoziemki potwierdzał brak ważnej wizy i był zgodny z procedurami Schengen, co wykluczało zastosowanie przepisu o braku możliwości stwierdzenia braku ważności dokumentu mimo dołożenia należytej staranności.
Stan faktyczny
Komendant Placówki Straży Granicznej nałożył na przewoźnika karę administracyjną za przywiezienie do granicy cudzoziemki nieposiadającej ważnego zezwolenia na wjazd. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że wiza posiadana przez cudzoziemkę była ważna dopiero od daty następującej po dacie przekroczenia granicy. Przewoźnik zaskarżył decyzję, argumentując, że dołożył należytej staranności, a wiza nosiła znamiona przerobienia, co zostało pominięte przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 802/15 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 września 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 802/15, oddalił skargę P. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w H. nałożył na przewoźnika P. G. – V. z/s w W. karę administracyjną w wysokości 3.000 EUR, za przywiezienie do granicy cudzoziemki nieposiadającej zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium RP. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpoznaniu odwołania P. G., decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 21 czerwca 2014 r. do polskiej granicy państwowej na przejście graniczne w H. przewoźnik przywiózł obywatelkę Ukrainy N. S., która nie posiadała w tym dniu wymaganej, ważnej wizy, ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym dające prawo tranzytu. Wprawdzie w jej paszporcie ukraińskim znajdowała się polska wiza krajowa, wydana w dniu 17 czerwca 2014 r. przez Konsula Rzeczypospolitej we Lwowie, jednakże była ona ważna dopiero od dnia 24 czerwca 2014 r. (do dnia 23 sierpnia 2014 r.). Zdaniem organu przewoźnik (działający w tym przypadku przez pracownika) nie działał z należytą starannością przy wykonywaniu swoich obowiązków kontrolnych. Mimo okazania mu paszportu z wizą nie zauważył on, że wiza nie jest jeszcze ważna. Organ podniósł, że obowiązek kontrolny z art. 459 ust. 1-2 ustawy o cudzoziemcach odnosi się także do sprawdzenia ważności wizy, bowiem w pojęciu "wymagane wizy" mieści się również to, czy w danym momencie uprawnia ona do wjazdu. Ponadto organ uznał, że niestaranność przewoźnika nie może stanowić usprawiedliwienia jego zaniechania, jak też nie może on przerzucać odpowiedzialności w zakresie wykonania swoich obowiązków na Straż Graniczną. W decyzji podkreślono przy tym, że decyzja o nałożeniu kary administracyjnej ma charakter decyzji związanej. Skargą P. G. zaskarżył powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie: art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie dochował należytej staranności w trakcie weryfikowania posiadania przez pasażerów wymaganej wizy, podczas gdy pomimo dołożenia należytej staranności obiektywnie w warunkach przeprowadzania weryfikacji nie było możliwe stwierdzenie, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy w sytuacji, gdy wiza nosiła znamiona przerobienia, czego dowodem jest fakt, iż prowadzący kontrole paszportową funkcjonariusz SG udzielił zgody na wjazd cudzoziemki potwierdzając to stosowną pieczęcią w paszporcie, a dopiero kontrola paszportowa w placówce SG wykazała przerobienie daty ważności wizy, przy czym okoliczność ta została całkowicie pominięta przez organ I instancji, a nadto została zaakceptowana przez organ II instancji; art. 459 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym przewoźnik nie dopełnił obowiązku podjęcia działań w celu upewnienia się czy przewożeni pasażerowie posiadają ważne dokumenty podróży uprawniające ich do przekroczenia granicy, wymagane wizy lub innego rodzaju ważne dokumenty uprawniające do wjazdu i pobytu na terytorium RP, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane; art. 459 i art. 462 ustawy o cudzoziemcach polegającą na uznaniu, że przesłaną zastosowania kary administracyjnej z art. 462 ustawy o cudzoziemcach jest brak skutecznej weryfikacji przez przewoźnika posiadanych przez cudzoziemców dokumentów podróży, w tym wiz, a nie uchybienie obowiązkowi podjęcia w granicach prawem zakreślonych działań mających na celu upewnienie się czy podróżni posiadają dokumenty podróży uprawniające ich do przekroczenia granicy, wymagane wizy lub innego rodzaju ważne dokumenty uprawniające do wjazdu i pobytu na terytorium RP, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane - tak jak to wynika wprost z art. 459 ustawy; art. 462 ustawy o cudzoziemcach w oderwaniu od treści art. 459 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, iż skarżący nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków i nie dochował należytej staranności przy weryfikacji wizy, podczas gdy ustalone w sprawie okoliczności faktyczne wskazują, że przewoźnik wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki ustawowe i standardy należytej staranności, a jego zachowanie nie wykazywało znamion umyślności; art. 7 Konstytucji RP - zasady legalizmu, poprzez wydanie decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej za niezastosowanie przepisów polskiej ustawy na terenie państwa obcego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, art. 459 ustawy zawiera normę, z której wynika uprawnienie przewoźnika do żądania okazania przez pasażera przed podróżą dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy oraz wizy lub innego dokumentu wskazanego w tym przepisie uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Przewoźnik ponosi bowiem odpowiedzialność za brak kontroli dokumentowej w momencie zawierania umowy przewozu. Ponadto przewoźnik ponosi wyłączną odpowiedzialność za przewiezienie za wynagrodzeniem osób, zatem niezasadna jest argumentacja skarżącego wskazująca na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu okoliczności posiadania wizy przez pasażerkę, braku możliwości jej skontrolowania. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące odpowiedzialności przewoźnika zostały wprowadzone do ustawy o cudzoziemcach z konieczności harmonizacji prawa wewnętrznego z dorobkiem Schengen. W świetle postanowień dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. U. L 187 z dnia 10 lipca 2001 r., s. 45) odpowiedzialność przewoźnika ma dwa aspekty. Po pierwsze, przewoźnik jest zobowiązany do odwiezienia – na własny koszt – cudzoziemca, któremu odmówiono wjazdu na terytorium danego państwa. Po drugie, w przypadku, gdy przyczyną odmowy wjazdu jest fakt, iż cudzoziemiec nie ma stosownych dokumentów, na przewoźnika nakładana jest sankcja finansowa. Należy przy tym zauważyć, iż przyjęcie regulacji dotyczących kar finansowych miało na celu zapewnienie większej skuteczności wywiązywania się przez przewoźników ze swych zobowiązań kontrolnych. Mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione rozważania i stan sprawy, nie można zdaniem Sądu uznać za trafny zarzutu skargi, iż organy naruszyły ww. przepisy prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, polegającą na błędnym wymierzeniu kary administracyjnej z art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Obowiązkiem przewoźnika była skuteczna weryfikacja posiadanych przez podróżnych dokumentów podróży. Samo sprawdzanie dokumentów nie zwalnia od odpowiedzialności za przewóz osoby nie posiadającej ważnej wizy. Czynności kontrolne, jakie powinien przeprowadzić przewoźnik, aby nie być obciążonym karą, o której mowa w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, ograniczają się do rzetelnego sprawdzenia, czy cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Przewoźnik powinien zatem posiadać stosowną wiedzę o katalogu dokumentów, uprawniających podróżnego do przemieszczenia się na terytorium RP i podjąć działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP rzeczywiście dysponuje wyżej wymienionymi dokumentami, ważnymi w dacie przekraczania granicy RP. Ciężar przedstawienia dowodu potwierdzającego zgodność postępowania przewoźnika z powołanymi przepisami, spoczywa na przewoźniku. Nałożona zatem na niego kara administracyjna musiała zostać uznana przez Sąd za trafnie i prawidłowo wymierzoną. Skargą kasacyjną P. G. zaskarżył powyższy wyrok zarzucając mu naruszenie: 1) art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie dochował należytej staranności w trakcie weryfikowania posiadania przez pasażerów wymaganej wizy, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i nałożenie kary na przewoźnika (skarżącego), podczas gdy pomimo dołożenia należytej staranności obiektywnie w warunkach przeprowadzania weryfikacji nie było możliwe stwierdzenie, że cudzoziemka N. S. nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, w sytuacji gdy wiza nosiła znamiona przerobienia, czego potwierdzeniem jest fakt, iż prowadzący kontrolę paszportową na pokładzie autokaru funkcjonariusz Straży Granicznej udzielił zgody na wjazd cudzoziemki potwierdzając to stosowną pieczęcią w paszporcie, a dopiero kontrola paszportowa w placówce Straży Granicznej wykazała przerobienie daty ważności wizy - przy czym okoliczność ta została pominięta przez organ I instancji, a nadto została zaakceptowana przez organ II instancji, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; 2) art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na: a) całkowicie błędnym uznaniu, że wiza, w której oznaczony termin uprawniający do wjazdu jeszcze się nie rozpoczął, oznacza nieposiadanie wymaganej wizy w rozumieniu art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach; b) błędnym uznaniu, że na przewoźniku spoczywa obowiązek sprawdzenia posiadania "ważnej wizy", podczas gdy z treści art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wynika obowiązek sprawdzenia posiadania przez cudzoziemca wyłącznie "wymaganej wizy"; 3) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady legalizmu polegające na wydaniu decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej za niezastosowanie przepisów ustawy polskiej na terenie państwa obcego. Z uwagi na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów w pierwszej kolejności wskazać należy, że stanowiący materialnoprawną podstawę orzekania przez organy art. 462 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zgodnie z którym na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro - odpowiada treścią przepisowi art. 138 § 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), stanowiącemu podstawę orzekania przez organy w przedmiocie kar administracyjnych za przywiezienie do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy, przed wejściem w życie obowiązującej obecnie ustawy o cudzoziemcach. W związku z powyższym poglądy orzecznictwa sformułowane na gruncie ww. przepisu obowiązującego poprzednio mają zastosowanie także w odniesieniu do stanów prawnych rozstrzyganych na gruncie regulacji z dnia 12 grudnia 2013 r., z wyłączeniem sytuacji, w których z woli ustawodawcy art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 2013 r. nie stosuje się (zob. art. 462 ust. 3). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zarówno art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jak i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Treścią obowiązku nałożonego na przewoźnika – w świetle 459 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – jest podjęcie wszelkich niezbędnych środków dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument uprawniający do przekroczenia granicy. W zakres obowiązków przewoźnika wchodzi zatem żądanie od pasażera przedstawienia dokumentu podróży uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz wymaganych wiz lub innych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane oraz ustalenie, czy okazane dokumenty są ważne w dacie wjazdu do Polski. Warunek ważności dokumentów wynika z art. 23 ustawy o cudzoziemcach, który uprawnienie cudzoziemca do przekroczenia granicy łączy z posiadaniem przez cudzoziemca: 1) ważnego dokumentu podróży; 2) ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane; 3) zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku przejazdu tranzytem. Z powyższych przepisów wynika zatem, że wymaganą, w rozumieniu art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, jest wiza ważna, bowiem tylko ważna wiza uprawnia do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga ponadto, że zakresem podmiotowym norm ustanowionych w art. 459 oraz art. 462 ustawy o cudzoziemcach nie zostali objęci natomiast wszyscy przewoźnicy prowadzący przewóz osób w ruchu drogowym, tylko ci z nich, którzy prowadzą przewozy regularne w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyłączeniem odpowiedzialności przewoźników w ramach ruchu przygranicznego. Dowodzi to, że odpowiedzialności administracyjnej podlegają jedynie podmioty prowadzące przewozy osób w ruchu drogowym charakteryzujące się wysokim stopniem profesjonalizacji usług, od których można oczekiwać, że sprostają obowiązkom wiążącym się z prowadzeniem tego typu usług. Istotnym jest przy tym fakt, że analizowane przepisy przewidujące możliwość nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej stanowią implementację obowiązku wynikającego z prawa unijnego. Zgodnie z art. 8 Protokołu włączającego dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej dołączonego do Traktatu z Amsterdamu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty - podpisanego 2 października 1997 r. (Dz. U. WE C 340 z dnia 10 listopada 1997 r., s. 1), w negocjacjach dotyczących przystąpienia nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej dorobek Schengen i inne środki podjęte przez instytucje w zakresie jego zastosowania są uznawane za dorobek, który powinien być w pełni przyjęty przez wszystkie państwa kandydujące do przystąpienia. Dorobek Schengen jest zatem częścią unijnego acquis, które Polska obowiązana była zaakceptować w całości na podstawie Traktatu o Przystąpieniu. Na mocy art. 26 ust. 1 lit. b Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., podpisanej w Schengen w dniu 19 czerwca 1990 r. (Dz. U. L 239 z dnia 22 września 2000 r., s. 1), Umawiające się Strony zobowiązały się do wprowadzenia do przepisów krajowych zasady, iż przewoźnik jest zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia, aby cudzoziemiec przewożony drogą lądową posiadał dokumenty podróży, wymagane przy wjeździe na terytoria Umawiających się Stron. Umawiające się Strony zobowiązały się, stosownie do art. 26 ust. 2 Konwencji wykonawczej, do nałożenia kar na przewoźników przewożących drogą lotniczą lub morską z państwa trzeciego na ich terytoria cudzoziemców, którzy nie posiadają niezbędnych dokumentów podróży. Zgodnie z art. 26 ust. 3 Konwencji wykonawczej ustęp 1 litera b) i ustęp 2 stosuje się również do przewoźników międzynarodowych przewożących grupy pasażerów drogą lądową autokarami, z wyjątkiem ruchu granicznego. Wskazane postanowienia Konwencji wykonawczej znalazły rozwinięcie w dyrektywie Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. U. L 187 z dnia 10 lipca 2001 r., s. 45). Obowiązek państw członkowskich przyjęcia wszelkich środków, niezbędnych do wprowadzenia w życie prawnie wiążących aktów Unii w celu zapewniania prawu unijnemu pełnej skuteczności wynika z art. 291 TFUE. Ustanowiony w prawie krajowym mechanizm wymierzania sankcji pieniężnych, jak również ich wysokość zostały przyjęte w wyniku wykonania przez Rzeczpospolitą Polską obowiązku wynikającego z dyrektywy 2001/51/WE, która w art. 4 określa maksymalną i minimalną wysokość kar mających do zastosowania do przewoźników zgodnie z postanowieniami art. 26 ust. 2 i 3 Konwencji z Schengen jako odstraszających, skutecznych i proporcjonalnych. Sankcje przewidziane w art. 462 ustawy o cudzoziemcach odpowiadają wskazaniom zawartym w art. 4 dyrektywy 2001/51/WE i stanowią realną gwarancję zapewnienia efektywności prawa unijnego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że podstawę wymierzenia w niniejszej sprawie sankcji przewoźnikowi stanowiło ustalenie, że przewoźnik w dniu 21 czerwca 2014 r. przywiózł do Polski obywatelkę Ukrainy – N. S., która w dniu wjazdu po Polski nie posiadała zezwolenia uprawniającego do wjazdu, gdyż posiadana przez nią wiza Schengen była ważna dopiero od 24 czerwca 2014 r. W tych okolicznościach, w oparciu o prawidłowo dokonaną wykładnię art. 462 § 1 i art. 459 ustawy o cudzoziemcach, istniały podstawy do uznania, że powołane przepisy zostały w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowane. Słuszne jest przy tym stanowisko, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od obowiązku nałożenia kary administracyjnej w oparciu o art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli przewoźnik mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, fakt postawienia przez funkcjonariusza Straży Granicznej pieczęci w paszporcie ww. cudzoziemki podczas kontroli paszportowej na pokładzie autokaru nie oznaczał udzielenia jej zgody na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie świadczył o tym, że wiza nosiła znamiona przerobienia. Jak wynika z akt sprawy, funkcjonariusz Straży Granicznej podczas omawianej kontroli w autokarze zamieścił w paszporcie cudzoziemki stempel przekreślony na krzyż i napisał po prawej stronie przekreślenia literę C. Powyższe oznaczenia świadczą o odmowie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na brak ważnej wizy a ww. czynności podjęte przez funkcjonariusza Straży Granicznej są zgodne z procedurą odmowy wjazdu na granicy unormowaną w Części A Załącznika V do Rozporządzenia (WE) Nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen, Dz.U.UE L z 2006 r. Nr 105, poz. 1 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią pkt. 1b ww. Załącznika, w przypadku odmowy wjazdu właściwy funkcjonariusz straży granicznej zamieszcza w paszporcie stempel wjazdowy, unieważniony przekreśleniem na krzyż nieusuwalnym czarnym tuszem, i zapisuje naprzeciw przekreślenia po prawej stronie, również nieusuwalnym tuszem, literę odpowiadającą powodowi odmowy wjazdu, których listę zawiera standardowy formularz odmowy wjazdu. Literze C w standardowym formularzu odmowy wjazdu, stanowiącym Część B ww. Załącznika V, odpowiada "nieposiadanie ważnej wizy lub dokumentu pobytowego". W tych okolicznościach podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach uznać należało za nietrafny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło