II OSK 86/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 627/13 oddalającego skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Wyrokiem z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 627/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku dnia 21 listopada 2013 r. wywiódł T. G. (dalej skarżący). Pismem z 5 lutego 2014 r. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] 2013 r. znak [...] (decyzja z [...] 2013 r.). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wstrzymanie niniejszej decyzji jest uzasadnione niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, a także trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że otrzymał tytuł wykonawczy, wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], który dotyczy egzekucji decyzji, o wstrzymanie wykonania której wniósł skarżący. Dnia 12 grudnia 2013 r. otrzymał zawiadomienie o wpisie hipoteki przymusowej na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [..]. Hipoteka została wpisana w związku z decyzją z [...] 2013 r. Wskazuje to na możliwość dokonania przez organ egzekucyjny sprzedaży nieruchomości w toku licytacji publicznej w związku z prowadzoną egzekucją. Sprzedaż nieruchomości uniemożliwi pobieranie pożytków, a w przypadku uchylenia decyzji z [...] 2013 r., będzie mógł wystąpić jedynie o zwrot wyegzekwowanej należności. Nie będzie możliwe wystąpienie o zwrot nieruchomości, sprzedanej w toku licytacji publicznej. Skarżący obawia się sprzedaży nieruchomości w toku licytacji publicznej za cenę poniżej jej wartości. Zajęcie rachunku bankowego może doprowadzić do narażenia skarżącego na poniesienie wysokiej szkody. Znaczna kwota egzekwowanej należności pozbawia skarżącego możliwości dysponowania znacznymi środkami pieniężnymi znajdującymi się na rachunku bankowym, a także środkami pieniężnymi, które wpłyną na rachunek bankowy. Do wniosku skarżący dołączył, potwierdzone za zgodność przez radcę pr. D. B., kserokopie: tytułu wykonawczego z dnia [...] 2013 r. nr [...]; zawiadomienia z 12 grudnia 2013 r. o wpisie hipoteki przymusowej na sumę 613.876,39 zł dla zabezpieczenia administracyjnej kary pieniężnej wg decyzji SKO znak [...] wraz z odsetkami; zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] 2013 r. nr [...] (k. 107-108, 111-115 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak po przekazaniu sądowi skargi Sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 ppsa. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia Sąd nie bada zasadności samej skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie art. 61 § 3 ppsa w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwe jest wykonanie decyzji, mimo że wyrok oddalający skargę jest nieprawomocny i została wniesiona skarga kasacyjna (uchwała 7 Sędziów NSA z 16.4.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 231, uw. 18; postanowienie NSA z: 13.11.2013 r., I OSK 2546/13; 13.11.2013 r., II OSK 2158/12; 13.11.2013 r., II OSK 2159/12; 7.11.2013 r., II OSK 2656/13; 7.11.2013 r., II OSK 2672/13, cbosa). Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, a sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W swym wniosku skarżący podniósł, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione z uwagi na to, że jej wykonanie wiąże się z koniecznością zapłaty kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia w kwocie 378.894,15 zł (decyzja z [...] 2013 r.; k. 221-207 cz. IV akt administracyjnych). Niniejsza kara spowodowała wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, której właścicielem jest skarżący i zajęcie rachunku bankowego skarżącego do kwoty 429.387,53 zł (k. 111-115 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. II OSK 86/14, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie II OSK 86/14, do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. SK 6/12 (k. 101-102 akt sądowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę wysokość kary, uznać należy, że skarżący w dostateczny sposób uprawdopodobnił przesłanki określone w art. 61 § 3 ppsa. Wykonanie decyzji z [...] 2013 r. rodzi niebezpieczeństwo spowodowania niepowetowanej szkody, a powstałych skutków nie wynagrodziłby późniejszy ewentualny zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu (postanowienie z 25.10.2013 r., II OSK 2619/13; 24.9.2013 r., II OSK 2064/13; 22.11.2012 r., II OSK 2628/12; cbosa). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względzie treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa postanowił jak w sentencji postanowienia.