II OSK 884/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia del. WSA Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za nadzór nad przetwórstwem mleka lub punktami odbioru mleka, obejmująca również wystawianie świadectw zdrowia dla produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych na eksport, została prawidłowo naliczona i czy czynności organu weterynaryjnego wykraczają poza zakres ustawowych kompetencji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zastosowanie przepisów dotyczących opłat za nadzór Inspekcji Weterynaryjnej. Sąd uznał, że działalność polegająca na konfekcjonowaniu mleka w proszku i przygotowaniu go do eksportu podlega nadzorowi weterynaryjnemu, a opłaty naliczone za te czynności, w tym za wystawianie świadectw zdrowia, są zgodne z prawem. Czynności organu, takie jak plombowanie kontenerów i sprawdzanie stanu środków transportu, są uzasadnione wymogami eksportowymi i przepisami prawa żywnościowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nakazującą wniesienie opłaty za nadzór nad przetwórstwem mleka. Spółka kwestionowała zasadność naliczenia opłaty, twierdząc, że jej działalność (konfekcjonowanie mleka w proszku) nie jest objęta zakresem nadzoru weterynaryjnego, a czynności organu wykraczają poza ustawowe kompetencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od G. sp. z o.o. na rzecz Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 771/16 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w [...] na decyzję[...]Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]znak: [...]w przedmiocie nakazu wniesienia opłaty 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. sp. z o.o. w [...]na rzecz [...]Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 771/16, oddalił skargę G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wniesienia opłaty. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podał, iż zaskarżoną decyzją Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...], po rozpatrzeniu odwołania G. sp. z o.o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w zakresie, w jakim organ ten zobowiązał G. sp. z o.o. do wniesienia opłaty stanowiącej należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym w wysokości 2.295,00 zł z tytułu nadzoru nad zorganizowanym poza gospodarstwami punktem przetwórstwa mleka w czerwcu 2016r., natomiast uchylił w części ustalającej 14-dniowy terminu wniesienia opłaty. Kwota została wyliczona zgodnie z wyliczeniem potwierdzonym przez stronę - 34 godz. X 67,50 = 2.295,00 zł. Organ odwoławczy jako podstawę decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt 5 lit d. ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1482 ze zm.) w zw. z § 6 ust. 1 oraz poz. 14 Załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalenia i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2013 r., poz.388), art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 oraz art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Organ II instancji wskazał, że G. sp. z o.o. prowadzi zakład produkcyjny w [...], wpisany do rejestru Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] pod numerem [...] w zakresie prowadzenia konfekcjonowania mleka w proszku. Zgodnie z punktem 12 preambuły Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności. "Żywność" (lub "środek spożywczy") oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać (art. 2 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002). W myśl punktu 7.2 Załącznika 1 do Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, ze zm.) "produkty mleczne" to produkty przetworzone, uzyskane w wyniku przetworzenia surowego mleka lub dalszego przetworzenia takich przetworzonych produktów. Przy wytworzeniu produktów finalnych G. Sp. z o.o. korzysta z odłuszczonego mleka w proszku finalny produkt jest produktem mlecznym (uzyskanym z dalszego przetworzenia przetworzonego już na proszek mleka), co z kolei generuje, stosownie do ww. przepisu Rozporządzenia 178/2002 konieczność sprawowania nadzoru, w tym przez organy Inspekcji Weterynaryjnej. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej Inspekcja Weterynaryjna pobiera opłaty za nadzór nad punktami skupu mleka, przetwórstwem mleka oraz przechowywaniem produktów mlecznych. Organ odwoławczy podkreślił, że opłaty za czynności Inspekcji Weterynaryjnej stanowią należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących tego typu należności, nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Powyższe regulacje dają tym samym organom Inspekcji Weterynaryjnej materialnoprawną podstawę określania opłat za czynności nadzoru weterynaryjnego. Zgodnie z pozycją 14 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. opłata pobierana jest za nadzór nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka lub przetwórstwem mleka. W ocenie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii powyższe regulacje wyraźnie wskazują, że obowiązek nadzoru weterynaryjnego i związanych z tym opłat dotyczy firm przetwarzających mleko bez względu na jego formę. Ponadto prawodawca nie wskazał, że opłata za nadzór dotyczy mleka świeżego (surowego). Interpretacji omawianego przepisu pozycji 14 Załącznika nr 1 Rozporządzenia w sprawie opłat należy dokonywać także z uwzględnieniem art. 30 ust. 1 pkt 5 lit d ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, jako aktem prawnym wyższej rangi. Z tego przepisu ustawy wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie płatnym nadzorem nie tylko mleka, ale też i produktów mlecznych. Zgodnie z § 9 ust 1 rozporządzenia w sprawie opłat, opłata za nadzór, o której mowa m.in. w pozycji 14 Załącznika nr 1 obejmuje także opłatę za wystawienie świadectw zdrowia. Odnosząc się do kwestii wystawiania świadectw zdrowia organ podniósł, iż stosownie do art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2014, poz. 1577 ze zm.), produkty pochodzenia zwierzęcego wywożone z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państw trzecich, w tym takie produkty czasowo przechowywane przed wywozem w innym zakładzie niż zakład produkcji, zaopatruje się w świadectwa zdrowia lub inne dokumenty, jeżeli są one wymagane przez państwo trzecie miejsca przeznaczenia tych produktów. Organ II instancji podkreślił, iż o wystawienie świadectw prosiła strona skarżąca. W związku z eksportem wytwarzanych przez skarżącego produktów mlecznych do państw trzecich istnieje wynikająca z ww. regulacji konieczność wystawienia świadectw weterynaryjnych. Stosownie do § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie opłat, opłaty za nadzór lub badania, o których mowa w poz. 14 załącznika nr 1 do rozporządzenia, obejmują także opłatę za nadzór nad przechowywaniem produktów i wystawienie wymaganych świadectw zdrowia. Powyższe oznacza, że Inspekcja pobiera opłaty za nadzór oraz za wystawianie świadectw zdrowia. Powiatowy Lekarz Weterynarii wystawiając świadectwo zdrowia wystawia je w oparciu o dane, które zostały ustalone przez inspektora weterynaryjnego w trakcie jego czynności na terenie Zakładu Produkcyjnego Skarżącego w [...]. Skoro wystawienie świadectwa zdrowia wymaga poczynienia przez Inspekcję Weterynaryjną określonych czynności nadzorczych albowiem poświadcza dane, co do których "wystawiający świadectwo" posiada wiedzę i które mogą być przez niego ustalone, a opłata o której mowa w pozycji 14 Załącznika nr 1 obejmuje także opłatę za wystawienie świadectw zdrowia (§ 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłata opłaty za nadzór) Powiatowy Lekarz Weterynarii prawidłowo określił wysokość opłaty za weterynaryjny nadzór nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka lub przetwórstwem mleka jako iloczyn przepracowanych godzin i kwoty 67,50 zł (34 godz. X 67,50 = 2 295,00 złotych). Błędem było natomiast określenie w decyzji terminu płatności opłat, gdyż w decyzjach deklaratoryjnych nie określa się terminu płatności. Stają się one bowiem wykonalne z chwilą, gdy staną się ostateczne. W skardze na powyższą decyzję G. sp. z.o.o. w [...] zarzuciła naruszenie: art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej wydanej decyzji, polegające na niewskazaniu przez organ konkretnych czynności (w ramach przepracowanych godzin), za które została wymierzona skarżącej opłata oraz niewyjaśnieniu czy wymierzona opłata dotyczyła nadzoru nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka czy przetwórstwem mleka; art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania uczestnika do władzy publicznej, polegające na zobowiązywaniu skarżącej do wnoszenia z tego samego tytułu opłat w różnych wysokościach w krótkich odstępach czasu, pomimo braku zmiany okoliczności faktycznych; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie wadliwej decyzji organu I instancji w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia w całości; art. 30 ust. 1 pkt 5 lit. d) ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w zw. z § 6 ust. 1 oraz poz. 14 Załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na przyjęciu, że skarżąca powinna zostać zobowiązana do wniesienia opłaty za nadzór nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka lub przetwórstwem mleka pomimo tego, że ustalony stan faktyczny nie uzasadniał zastosowania tych przepisów i zobowiązania skarżącej do wniesienia opłaty. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Sąd wskazał, że opłaty za czynności inspekcji weterynaryjnej stanowią należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, co oznacza, iż charakter omawianych opłat przesądza o szczególnym trybie ich ustalania, bądź też określania, regulowanym art. 67 ustawy o finansach publicznych. W związku z tym przepisem, do spraw dotyczących tego typu należności, nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Powyższe regulacje dają tym samym organom inspekcji weterynaryjnej materialnoprawną podstawę ustalenia opłat za czynności nadzoru weterynaryjnego w formie decyzji administracyjnej. Podstawę wymierzenia spornej opłaty w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej i wskazanych w decyzji przepisów wykonawczych. Przepis art. 30 ust. 1 pkt 5 lit. d tej ustawy stanowi, że inspekcja weterynaryjna pobiera opłaty za nadzór nad punktami odbioru mleka, przetwórstwem mleka oraz przechowywaniem produktów mlecznych. Opisane wyżej czynności wykonywane przez organ I instancji w Spółce wypełniają powyższą normę. W poz. 14 Załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. określono, że opłata za nadzór nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru lub przetwórstwem mleka wynosi 67,50 zł/h. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że obciążenie strony skarżącej opłatami za czynności nadzoru zostało dokonane zgodnie z obowiązującym prawem i co do zasady i co do wysokości. Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 107 § k.p.a. wskazując, że w uzasadnieniu decyzji organ w sposób lakoniczny, ale wystarczający ustalił kwotę zobowiązania. Organ powołał również przepisy, które legły u podstaw wymierzenia spornej opłaty i zastosował prawidłową ich wykładnię. W ocenie Sądu nie ma racji strona skarżąca, że jej działalność (konfekcjonowanie mleka) nie podlega nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej, gdyż mleko przetworzone nie przestaje być produktem mlecznym, zaś tworzenie nowej jakości z komponentów jest przetwarzaniem produktu. Wbrew stanowisku skarżącej nie ma znaczenia, jakiej ilości produktów mlecznych używa się do wytworzenia produktu końcowego, bowiem rygory towarzyszące takiej produkcji i przygotowaniom do exportu pozostają niezmienne. Kwalifikacja działalności Spółki przez organy znajduje uzasadnienie w unormowaniach Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 55, ze zm.), w którym wskazano że "produkty mleczne" to produkty przetworzone, uzyskane w wyniku przetworzenia surowego mleka lub dalszego przetworzenia takich przetworzonych produktów (punkt 7.2 Załącznika 1 ww. Rozporządzenia). Z załączonych w aktach administracyjnych protokołów wynika, że Inspektor Powiatowego Inspektora Weterynarii wykonywał nadzór nad przygotowaniem do eksportu partii odżywek mlecznych, produkowanych przez Spółkę. W każdym dniu takiej kontroli został sporządzony protokół, w którym określono stan samochodu przygotowanego do transportu określono rodzaj produktu oraz wystawiano świadectwo zdrowia. W protokołach potwierdzono czas trwania czynności. Uprawnienia organu I instancji do wystawiania powyższych świadectw wynikają z unormowań zawartych w art. 26 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, a obowiązek uzyskania świadectwa przez producenta normuje art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2014, poz. 1577 ze zm.). Sąd podkreślił, iż poza sporem jest, że strona skarżąca zobowiązana jest do uzyskania świadectw zdrowia na wytwarzane przez siebie i eksportowane produkty. Tak więc nie zasługuje na akceptację zasadniczy zarzut skargi, że działalność Spółki nie podlega kontroli weterynaryjnej, tym bardziej, że czynności kontrolne wykonywane były na wniosek strony skarżącej a w protokołach Spółka nie kwestionowała czasu ich trwania. Skoro zaś Powiatowy Lekarz Weterynarii wykonywał czynności nadzoru, to zasadnie zobowiązał stronę skarżącą do uiszczenia opłat, do pobierania których był uprawniony w świetle art. 30 ust. 1 pkt 5 lit d. ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej i pkt 14 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa. Skargą kasacyjną G. sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 5 lit. d) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. 2015 r., poz. 1482 ze zm.) w zw. z § 6 ust. 1 pkt 6) w zw. z § 9 ust. 1 oraz poz. 14 Załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalenia i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsca pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 388 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, prowadzące do przyjęcia, że skarżąca powinna zostać zobowiązana do wniesienia opłaty za nadzór nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka lub przetwórstwem mleka pomimo tego, że ustalony stan faktyczny nie uzasadniał zastosowania tych przepisów i zobowiązania skarżącej do wniesienia opłaty określonej w ww. przepisach z uwagi na to, że zakład produkcyjny skarżącej nie jest ani punktem odbioru mleka ani nie prowadzi przetwórstwa mleka. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przywołane w podstawie skargi kasacyjnej przepisy uprawniają organ do pobierania opłaty za nadzór nad przechowywaniem produktów mlecznych, niemniej jednak organ nie prowadzi u skarżącej nadzoru w tym zakresie. Organ nie jest uprawniony do obciążania skarżącej opłatami w związku z wystawianymi świadectwami zdrowia z powołaniem się na sprawowanie nadzoru nad przygotowaniem do eksportu partii odżywek mlecznych produkowanych przez skarżącą i naliczaniem godzin takiego nadzoru do uzasadnienia wysokości opłaty. Wedle wiedzy skarżącej prowadzone przez Powiatowego Lekarza weterynarii w [...] czynności przez większą część czasu dotyczą naocznej obserwacji całego załadunku kontenerów na placu skarżącej i tym samym poza wystawianiem świadectw zdrowia obejmują czynności takie jak liczenie kartonów, plombowanie kontenerów, czyli czynności związane z załadunkiem i transportem produktów. Czynności te pozostają poza ustawowo określonymi granicami nadzoru sprawowanego przez organy Inspekcji Weterynaryjnej, które obejmują wyłącznie nadzór nad punktami skupu mleka lub przetwórstwem mleka. W ocenie skarżącej czynności te nie są konieczne do wystawiania świadectw zdrowia i dlatego godziny nadzoru za tego rodzaju czynności nie powinny wpływać na wysokość opłaty. Zdaniem skarżącej nie można wykluczyć zastosowania przepisów u.i.w. w kontekście obciążania skarżącej opłatami w związku z wystawianymi świadectwami zdrowia, przy czym w takim wypadku wysokość opłaty powinna być bezpośrednio powiązana z koniecznym nakładem pracy organu związanym z wystawieniem takiego świadectwa (np. przez ograniczenie się do czynności wykonywanych przez Inspekcję Weterynaryjną w okresie do czerwca 2015r.) W piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2019 r. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Nie jest usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 30 ust. 1 pkt 5 lit. d) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. 2015 r., poz. 1482 ze zm.) w zw. z § 6 ust. 1 pkt 6) w zw. z § 9 ust. 1 oraz poz. 14 Załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalenia i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsca pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 388 ze zm.). Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił zastosowanie tych przepisów przez organy inspekcji weterynaryjnej. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5 lit. d) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. 2015 r., poz. 1482 ze zm.) inspekcja pobiera opłaty za nadzór nad punktami odbioru mleka, przetwórstwem mleka oraz przechowywaniem produktów mlecznych. Jak stanowi § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 388 ze zm.) wysokość opłat za wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną czynności jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Według poz. 14 załącznika Nr 1 - "Opłaty za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną" opłata za godzinę czynności określonych jako nadzór nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka lub przetwórstwem mleka – wynosi 67,50 zł. Opłaty za nadzór, o którym mowa w poz. 14 załącznika nr 1 do rozporządzenia, nad zorganizowanymi poza gospodarstwami punktami odbioru mleka lub przetwórstwem mleka pobiera się od przedsiębiorcy zajmującego się skupem mleka lub przetwórstwem mleka (§ 6 ust. 1 pkt 6). Opłaty za nadzór lub badania, o których mowa w poz. 7-9, 11-21, 24-26 załącznika nr 1 do rozporządzenia, obejmują także opłatę za nadzór nad przechowywaniem produktów i wystawienie wymaganych świadectw zdrowia – § 9 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Świadectwa zdrowia wystawia organ Inspekcji lub upoważniony przez ten organ urzędowy lekarz weterynarii, zwani dalej "wystawiającym świadectwo", przy czym wystawiający świadectwo poświadcza dane, co do których posiada wiedzę i które mogą być przez niego ustalone i podpisuje świadectwa zdrowia prawidłowo wypełnione zwierząt lub produktów w rozumieniu przepisów o kontroli weterynaryjnej w handlu, które zostały przez niego skontrolowane – art. 26 ust. 1 i 3 pkt 1 i 2 a-b ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Jeżeli zaś wystawienie świadectwa zdrowia następuje na podstawie innych dokumentów, to wystawiający świadectwo jest obowiązany posiadać te dokumenty przed jego wystawieniem – art. 26 ust. 4 tejże ustawy. Stosownie do art. 26 ust. 5 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej wystawiający świadectwo może wystawić świadectwo zdrowia na podstawie danych, które zostały: - po pierwsze, ustalone przez osoby, o których mowa w art. 16 ust. 1, jeżeli wystawiający świadectwo może potwierdzić prawdziwość tych danych (pkt 1), lub po drugie, uzyskane w wyniku realizacji programów monitorowania, planów badań kontrolnych, planów urzędowych kontroli, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 6 i art. 14 ust. 1 pkt 4, oraz zatwierdzonych programów zapewnienia jakości, określonych w przepisach odrębnych (pkt 2); po trzecie, uzyskane podczas innych urzędowych kontroli przeprowadzanych przez uprawnione organy (pkt 3) i po czwarte, uzyskane z badań laboratoryjnych określonych w art. 25e ust. 1 (pkt 4). Generalną zasadą jest wystawianie świadectw zdrowia na podstawie danych, co do których organ Inspekcji Weterynaryjnej posiada wiedzę i które mogą być przez niego ustalone. Jednocześnie – jak jednoznacznie wynika z brzmienia art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy – wystawiający świadectwo zdrowia podpisuje prawidłowo wypełnione świadectwa zdrowia zwierząt lub produktów, które zostały przez niego skontrolowane. A zatem, aby organ Inspekcji Weterynaryjnej mógł wystawić świadectwo zdrowia musi posiadać wiedzę o odpowiednich danych, na podstawie których wystawia świadectwo zdrowia lub sam ustalić dane, na podstawie których wystawia świadectwo. Wprawdzie – jak już wyżej wskazano – przepis art. 26 ust. 4 ustawy dopuszcza wystawienie świadectwa zdrowia na podstawie innych dokumentów, lecz wówczas wystawiający świadectwo jest obowiązany posiadać te dokumenty przed wystawieniem świadectwa. Nadto przyznanie organowi takiej możliwości nie oznacza obowiązku organu Inspekcji Weterynaryjnej posługiwania się dokumentami, o jakich mowa w art. 26 ust. 4 ustawy i nie pozbawia organ Inspekcji Weterynaryjnej kompetencji do wystawiania świadectw zdrowia na podstawie danych, które organ ten ustalił dokonując skontrolowania zwierząt lub produktów. Dane, jakie organ Inspekcji Weterynaryjnej winien wykazać w prawidłowo wypełnionym świadectwie zdrowia, uzasadniają czynności, jakich dokonano w niniejszej sprawie. W świadectwie zdrowia organ Inspekcji Weterynaryjnej zamieszcza m.in. opis produktu, liczbę i rodzaj opakowań, wagę, nr partii produkcyjnej, datę produkcji, datę przydatności, środek transportu i jego stan. Potwierdzają to protokoły sporządzone przez organ i podpisane przez przedstawiciela skarżącej Spółki. Podkreślić należy, iż z mocy art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 242) produkty pochodzenia zwierzęcego wywożone z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państw trzecich, w tym takie produkty czasowo przechowywane przed wywozem w innym zakładzie niż zakład produkcji, zaopatruje się w świadectwa zdrowia lub inne dokumenty, jeżeli są one wymagane przez państwo trzecie miejsca przeznaczenia tych produktów. Świadectwa zdrowia lub inne dokumenty są dołączane do przesyłki produktów pochodzenia zwierzęcego i udostępniane na każde żądanie organu celnego – art. 9a ust. 2 tejże ustawy. Zaznaczyć też należy, iż zgodnie z art. 9a ust. 4 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego organ Inspekcji Weterynaryjnej, niezwłocznie po każdym załadowaniu produktów pochodzenia zwierzęcego, nakłada plombę na środek transportu, kontener lub pojemnik, którymi są wywożone produkty pochodzenia zwierzęcego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do państw trzecich, jeżeli taka plomba jest wymagana przez państwo trzecie miejsca przeznaczenia tych produktów. Mleko jest żywnością pochodzenia zwierzęcego. Za produkt mleczny uznaje się produkty przetworzone, uzyskane w wyniku przetworzenia surowego mleka lub dalszego przetworzenia takich przetworzonych produktów – definicja zawarta w załączniku I pkt 7.2 Rozporządzenia (WE) NR 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.UE.L.2004.139.55). Z tego względu nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że strona skarżąca do wytwarzania produktów używa mleka już przetworzonego (mleka w proszku). Skarżąca Spółka wytwarzane przez siebie produkty pochodzenia zwierzęcego wysyła do państw trzecich i fakt ten każdorazowo Spółka zgłaszała organowi Inspekcji Weterynaryjnej. Z tego powodu organ Inspekcji Weterynaryjnej przeprowadzał kontrole i wystawiał świadectwa zdrowia. Na powyższą ocenę nie może wpłynąć też okoliczność, iż – jak podała skarżąca Spółka – do czerwca 2015r. świadectwa zdrowia wystawiane były w siedzibie organu I instancji po dostarczeniu przez stronę dokumentów sporządzonych przez inspektora sanitarnego, a to z uwagi na wyżej przedstawione rozważania dotyczące wystawiania świadectw zdrowia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło