II OSK 921/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-17

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Wiesław Kisiel, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie materiałów budowlanych zawierających azbest do remontu dachu, które zostały legalnie wprowadzone do obrotu w przeszłości, ale których stosowanie jest obecnie zakazane, stanowi naruszenie art. 10 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stosowanie materiałów budowlanych zawierających azbest do remontu dachu, nawet jeśli zostały one legalnie wprowadzone do obrotu w przeszłości, stanowi naruszenie art. 10 Prawa budowlanego. Przepis ten nakłada obowiązek stosowania wyłącznie materiałów dopuszczonych do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi, które zapewniają spełnienie podstawowych wymagań dotyczących m.in. warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Azbest, jako substancja szkodliwa, nie spełnia tych wymogów, a jego stosowanie jest zakazane, co wyklucza możliwość legalizacji takich robót remontowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej zaniechanie robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego z dachówki na eternit oraz wymianie okna. T. R. twierdził, że wykonał remont, a użyty materiał (eternit) został legalnie wprowadzony do obrotu w przeszłości i nie narusza art. 10 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucał również nierówne traktowanie przez organy nadzoru.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 687/07 w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 687/07, oddalił skargę T. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania T. R. od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r. , znak: [...] nakazującej T. R. zaniechanie dalszych robót budowlanych, wymiany pokrycia dachowego oraz wymiany okna, prowadzonych w budynku mieszkalnym, położonym na działce o nr ew. [...], obręb S., gmina K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, z którego wynika, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu 26 lipca 2005 r. kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał sprawdzenia budynku nr [...] w S. gmina K., w sprawie samowolnie wykonywanych przez T. R. robót budowlanych, dotyczących wymiany pokrycia dachowego z dachówki na eternit oraz wymiany okna. Ustalono, że wiosną 2004 r. inwestor wymienił pokrycie dachowe nad lokalem mieszkalnym, który użytkuje oraz, że wiosną w 2005 r. wymienił okno w ścianie zewnętrznej budynku. Roboty te realizowano bez pozwolenia na budowę oraz bez zgody pozostałych współwłaścicieli budynku. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2005 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy wymianie pokrycia dachowego oraz wymianie okna w budynku mieszkalnym na działce nr [...] w miejscowości S. w gminie K.. Następnie decyzją z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał T. R. zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących wymiany pokrycia dachowego oraz wymiany okna, uznając w szczególności, że nie znaleziono podstaw prawnych do nakazania stronie usunięcia pokrycia dachowego z eternitu położonego w warunkach samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 §1 pkt. 2 , art. 157 § 1 i 2 kpa stwierdził z urzędu nieważność ww. decyzji z dnia [...] września 2005 r. Uznano, że inwestor zdejmując dachówkę ceramiczną i kładąc eternit – produkt zawierający azbest naruszył art. 10 ustawy Prawo budowlane. Od decyzji tej odwołanie złożył T. R., który podniósł, że czuje się pokrzywdzony nierównym traktowaniem przez organy nadzoru jego i jego sąsiadów. Ponadto stwierdził, że dach budynku sąsiadów wykonany został w 1980 r. i jest w gorszym stanie technicznym, niż dach na jego części. Zaznaczył, że wymienił pokrycie własnej części dachu z dachówki na eternit, z powodu zniszczenia dotychczasowego pokrycia dachowego, które przeciekało. Rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zacytował treść przepisów art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i stwierdził, że w niniejszym przypadku wykonane przez T. R. roboty budowlane należy zakwalifikować jako wykonanie remontu, który zdefiniowany został w Prawie budowlanym i stanowi roboty polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego inne, niż bieżąca konserwacja z dopuszczeniem do stosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W ocenie organu T. R. wykonał remont polegający na wymianie pokrycia dachowego z dachówki na eternit oraz wymianie okna w ścianie zewnętrznej z drewnianego na PCV. Zarówno przy wymianie dachu jak i przy wymianie okna nie naruszył żadnych elementów konstrukcyjnych, zaś przedmiotowe roboty nie wymagały pozwolenia na budowę. Organ zwrócił uwagę, że zasadniczym celem postępowania naprawczego uregulowanego w art. 51 Prawa budowlanego jest przywrócenie stanu zgodności z prawem. Tymczasem stosownie do art. 10 Prawa budowlanego wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały, o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi. Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowanie wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 3, poz. 20 ze zm.) w celu wyeliminowania produkcji, stosowania oraz obrotu wyrobami zawierającymi azbest zakazuje się wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyrobów zawierających azbest oraz azbestu. Zdaniem organu przytoczone przepisy wskazują na niemożliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących pokrycia dachu płytami zawierającymi azbest do stanu ich zgodności z prawem. W rezultacie stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] w części nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących wymiany pokrycia dachowego narusza w sposób rażący art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 Prawa budowlanego oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. Ponadto na roboty budowlane dotyczące wymiany stolarki okiennej nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nie dochodzi do zmiany gabarytów okien lub konstrukcji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przyznał on, iż wiosną 2004 r. wykonał remont dachu wymieniając popękaną dachówkę cementową na całe arkusze eternitu, natomiast wiosną 2005 r. wymienił drewniane okno w ścianie od podwórka na okno PCV. Ponownie zarzucił nierówne traktowanie wszystkich mieszkańców domu przez organy nadzoru budowlanego. Jako jego przykład wskazał fakt, że pozostali współwłaściciele mogą pozostawić pokrycie dachowe z eternitu do roku 2032, podczas, gdy skarżący będzie musiał zdjąć takie pokrycie już teraz. Skarżący zarzucił także, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 10 Prawa budowlanego ponieważ arkusze eternitu, których użył do remontu nie są nowe. Podniósł również fakt poprawy stanu technicznego dachu oraz zarzucił organom nadzoru budowlanego błędne ustalenia stanu faktycznego polegające na wskazaniu, że pokrycie dachowe przed wymianą stanowiła dachówka ceramiczna a nie cementowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie i oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr [...] 53, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił , że bezsporne jest, iż wiosną 2004 r. skarżący dokonał wymiany pokrycie dachowego z dachówki na arkusze eternitu, natomiast wiosną 2005 r. wymiany okna co sam przyznaje w skardze do Sądu, Za słuszne Sąd uznał to co stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż roboty polegające na wymianie pokrycia dachowego oraz okna nie wymagały pozwolenia na budowę. Wymiana dachu polegała bezsprzecznie na remoncie zdefiniowanym w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Zamiar wykonania takich robót budowlanych należy zgłosić właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Według zaś art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego inwestor ma obowiązek określenia w zgłoszeniu należy rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych oraz terminu ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć m. in. w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Podkreślono, że w sytuacji, gdy inwestor uchybił obowiązkowi zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych polegających na remoncie zastosowanie znajduje przepis art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią w dacie orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast w art. 49b ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji robót budowlanych dokonanych bez zgłoszenia, jednakże pod warunkiem, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W takim przypadku, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydając decyzję z dnia [...] września 2005 r. dokonał błędnej kwalifikacji robót wykonanych przez T. R., które stanowiły bezspornie remont przeprowadzony z uchybieniem obowiązku zgłoszenia i zastosował niewłaściwą podstawę prawną tj. przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, podczas gdy właściwą podstawą prawną był przepis art. 49b tej ustawy. Ponadto jak w ocenie Sądu prawidłowo podniósł organ w kontrolowanej decyzji warunkiem zastosowania powołanych przepisów, które regulują tryb postępowania naprawczego jest możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, innymi słowy legalizacji robót budowlanych wykonanych z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Z treści powołanego wyżej przepisu art. 49b ust. 2 wynika jednoznacznie, że legalizacja robót remontowych dokonanych bez zgłoszenia jest możliwa wyłącznie w przypadku ich zgodności m. in. z przepisami techniczno-budowlanymi. Tymczasem, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami i oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród. Przepis art. 10 Prawa budowlanego stanowi, że wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały, o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w powołanym art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi. Niewątpliwie arkusze eternitu zawierające niebezpieczny dla zdrowia i życia ludzkiego azbest nie są dopuszczone do obrotu, o czym stanowi wyraźnie przepis art. 1 ust. 1 ustawy o zakazie stosowanie wyrobów zawierających azbest. W związku z powyższym podkreślono, że skarżący użył do prac remontowych materiałów budowlanych nie tylko niedopuszczonych do obrotu ale, których stosowanie jest wprost zakazane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. To natomiast przesądza o braku możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych i zastosowania trybu naprawczego. W rezultacie więc uznano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydając decyzję z dnia [...] września 2005 r. rażąco naruszył prawo w postaci art. 50 i 51 w zw. z art. 10 Prawa budowlanego i w zw. z art. 1 ustawy o zakazie stosowanie wyrobów zawierających azbest. Nie ma w ocenie Sądu znaczenia to, że stanowiące przed wymianą pokrycie dachówki były stare i popękane a skarżący wymienił je na całe i niezniszczone arkusze eternitu. Stwierdzono, że nawet ewentualna poprawa stanu technicznego dachu nie może odbywać się kosztem zastosowania materiałów budowlanych niedopuszczonych do obrotu czy wręcz zawierających substancje szkodliwe dla zdrowia i życia człowieka. Dlatego, nie podważając pozytywnych co do zasady intencji skarżącego kierującego się chęcią przeprowadzenia remontu pokrycia dachowego nad użytkowanym lokalem Sąd podzielił w pełni stanowisko organu w zakresie niedopuszczalności zastosowania wspomnianych materiałów i rażącego naruszenia prawa w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r., który dopuścił możliwość legalizacji takich robót remontowych. Nie uznano za zasadny zarzutu skarżącego dotyczącego braku możliwości zastosowania art. 10 Prawa budowlanego. Przepis ten bowiem jak zaznaczono odnosi się do wszystkich materiałów budowlanych mogących być w użytku na terytorium kraju niezależnie od daty powstania. Istotny w tym zakresie jest zamiar zastosowania tych materiałów w prowadzonych pracach budowlanych a nie data ich fabrycznego wytworzenia. Ponadto zauważono, że w przypadku arkuszy eternitowych zawierających azbest, których produkcja i wprowadzanie do obrotu są zakazane i zagrożone odpowiedzialnością karną stosownie do treści art. 7b ustawy o zakazie stosowanie wyrobów zawierających azbest, uzyskanie nowych fabrycznie materiałów tego typu byłoby faktycznie niemożliwe Odnosząc się do zarzutu nierównego traktowania skarżącego i jego sąsiadów zwrócono uwagę, że czym innym jest ostateczny termin usunięcia materiałów zawierających azbest określony w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest (Dz. U. Nr [...] 92, poz. 1876), a czym innym używanie takich materiałów do prowadzenia zupełnie nowych robót budowlanych. Zarzut dotyczący błędnego ustalenia przez organ, czy pokrycie dachowe przed dokonaną wymianą na eternit wypełniała dachówka cementowa, czy ceramiczna pozostaje jak zaznaczono bez wpływu na ocenę legalności działania organów nadzoru w niniejszej sprawie i nie stanowi uchybienia mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolowane rozstrzygnięcie dotyczy bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2005 r. z przyczyn podanych wyżej, bez względu na rodzaj materiałów budowlanych, które pokrywały dach przed wymianą na materiał niedopuszczony do obrotu. Ponadto Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż na roboty budowlane dotyczące wymiany stolarki okiennej nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nie dochodzi do zmiany gabarytów okien lub konstrukcji, co także przesądza o wadliwości ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. T. R. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art.10 Prawa budowlanego poprzez jego błędną jego wykładnię. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że prowadzone przez niego roboty polegające na wymianie pokrycia dachowego z dachówki na azbest oraz wymiany okna kwalifikować należy jako prace remontowe. Podkreślił, iż w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy, art. 10 Prawa budowlanego nie może mieć zastosowania. Przepis ten stanowi, iż wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały, o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności poprzez wprowadzenie do obrotu - należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Ustawa o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest w art. 1 ust. 1 wskazuje, iż zakazuje się na terytorium RP produkcji wyrobów zawierających azbest i obrotu azbestem. Biorąc zatem pod uwagę treść tego przepisu stwierdzono, iż zachowanie skarżącego polegające na pracach remontowych dachu nie naruszało art. 10 Prawa budowlanego, gdyż było wykonywane z wykorzystaniem materiału legalnie wprowadzonego do obrotu wiele lat temu, przy innym stanie prawnym , gdy stosowanie takiego materiału było dopuszczalne i który w świetle obowiązujących aktualnie przepisów musi być wyeliminowany z użycia do dnia 2032 r. Ponadto pokrycie dachu, którego dokonał skarżący jego zdaniem nie stanowi elementu trwałego, o którym mowa w art. 10 Prawa budowlanego. Materiał, którego użył skarżący do pokrycia dachu był zastosowany jako materiał tymczasowy w celach remontowych. Skarżący miał świadomość, iż zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i -"przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest, jego wykorzystywanie dopuszcza się w użytkowanych instalacjach i urządzeniach nie dłużej niż do 31 grudnia 2032 r. Materiał użyty przez skarżącego nie był zastosowany do nowego obiektu budowlanego lecz do przeprowadzenia tymczasowo prac remontowych. Materiał wykorzystany do prac remontowych dachu był własnością skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr [...] 53 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym katem nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów. W skardze kasacyjne zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego a to art. 10 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na wadliwym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Błędna wykładnia tej normy Prawa budowlanego w ocenie skarżącego polega na tym , iż w określonym niniejszą sprawą stanie faktycznym, w którym ustalono, iż skarżący wykonał prace remontowe polegające na wymianie pokrycia dachowego z dachówki na azbest przepis art. 10 Prawa budowlanego nie miał zastosowania, bowiem wyroby, których użył do remontu dachu zostały legalnie wprowadzone do obrotu wiele lat temu, przy innym stanie prawnym, gdy stosowanie azbestu było dopuszczalne i który to azbest w świetle aktualnych przepisów musi być wyeliminowany z użycia do 2032 r. Podniesiono również, że pokrycie dachu, którego dokonał skarżący nie stanowi elementu trwałego o jakim mowa w art. 10 ustawy Prawo budowlane gdyż użyty do pokrycia dachu materiał zastosowany został jako tymczasowy w celach remontowych. Norma art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm.) stanowi , że wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały o właściwościach użytkowych , umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt . 1 , można stosować przy wykonaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi Przepis ten zamieszczony został w rozdziale I przepisów ogólnych wskazanej wyżej ustawy Prawo budowlane i nakłada ogólny obowiązek dbałości o zastosowanie w procesie budowlanym i to zarówno na etapie projektowania jak i budowania wyłącznie takich wyrobów , które zostały wprowadzone do obrotu z zachowaniem przepisów odrębnych. Obowiązek ten niewątpliwie kierowany jest do projektantów jak też innych uczestników procesu budowlanego mających wpływ na projektowanie i stosowanie wyrobów w procesie budowlanym . Zatem z powyższego przepisu wynika, że zasadą jest dopuszczenie w procesie inwestycyjnym tylko takich wyrobów , które zostały wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały. Wyrób, którego dotyczy art. 10 Prawa budowlanego powinien nadto odpowiadać wymaganym warunkom , a więc musi mieć wartości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom spełnienie wymagań podstawowych o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego a więc w szczególności dotyczących odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska . Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich materiałów budowlanych będących w użyciu w trakcie realizacji czy też remontu obiektu budowlanego. Istotnym bowiem pozostaje czas w jakim dochodzi do zaprojektowania i wykorzystania w obiekcie budowlanym takich materiałów. Tylko materiały dopuszczone i wprowadzone w trakcie procesu inwestycyjnego do obrotu z zachowanie przepisów odrębnych mogą być wykorzystane. Wyroby te muszą spełniać wymagania dotyczące odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz uregulowań ustawy Prawo ochrony środowiska. Natomiast w chwili przeprowadzania przedmiotowego remontu przez skarżącego dokonał on wymiany dachówki na eternit zawierający azbest a ten co jest przecież niespornym nie można było wykorzystywany z uwagi na bardzo dużą szkodliwość o czym przecież przesądza art. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest ( Dz. U. Nr 3 z 2004 r. poz. 20 ze zm.). Materiał ten nie był również w chwili dokonywania remontu udostępniany przez producenta w celu jego użycia lub dystrybucji. Tym samym bez jakiegokolwiek znaczenia dla prawidłowej interpretacji czy nawet właściwego zastosowania art. 10 Prawa budowlanego ma okoliczność, że arkusze eternitu użyte do remontu nie były nowe a te zostały oficjalnie w przeszłości wprowadzone do obrotu. Nie można bowiem wykorzystywać materiałów zawierających azbest, które w chwili dokonywania przez skarżącego remontu dachu jako zakazane nie zostałyby przecież oficjalnie dopuszczone do obrotu z zachowaniem przepisów odrębnych. Użycie nowych fabrycznie arkuszy tego typu jak zasadnie wskazał to Sąd pierwszej instancji w żadnym wypadku nie byłoby możliwe. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że pokrycie dachowe to materiał budowlany wytworzony w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały a więc zdatny do użytku przez dłuższy czas. Argumentacja skarżącego wskazująca na charakter tymczasowy materiału budowlanego wykorzystanego w celach remontowych wiąże go wyłącznie z tym właśnie celem, lecz nie może to zmienić wyżej wyrażonego poglądu, iż materiał ten (zawierający azbest) stanowi trwały element pokrycia dachowego co wyklucza użycie go w okolicznościach rozpoznawanej sprawy także przy remoncie dachu. Ponadto przepisy prawa zabraniają ponownego wykorzystania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska ( art. 160 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska) a tą substancją jest przecież azbest. W tych okolicznościach niespornym pozostaje, że eternit użyty w trakcie remontu przez skarżącego nie posiada wartości użytkowych umożliwiających spełnienie wymagań podstawowych o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego a w szczególności dotyczących odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów stąd też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr [...] 53, poz.1270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi K. B. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] [...] w [...] , wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy gdyż przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną , należne od Skarbu Państwa ( art. 250 ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach 258-261 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr [...] 63 , poz. 1348 ze zm. ) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenia , o jakim mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło