II OSK 937/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-09-04

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Zdzisław Kostka, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, a jest od niego oddalona, może być uznana za stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy jest podmiot, którego interes prawny jest bezpośrednio dotknięty przez planowaną inwestycję. Samo sąsiedztwo, nawet bezpośrednie, nie gwarantuje statusu strony. Kluczowe jest ustalenie faktycznego zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość sąsiednią oraz stopnia jej uciążliwości. W sytuacji, gdy nieruchomość skarżącej jest oddalona od terenu inwestycji w stopniu wskazującym na brak oddziaływania, nie można przyznać jej statusu strony.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję SKO odmawiającą uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a., w tym brak przyznania jej przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, co miało wynikać z nieprawidłowego ustalenia braku oddziaływania planowanej inwestycji na jej nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 789/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21 października 2021 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 789/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej (...) przy ul. (...) w K. na decyzję nr SKO.ZP/415/133/2021 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 maja 2021 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, która na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie: - art. 174 pkt 1 oraz 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co skutkowało odpadnięciem podstawy do uchylenia decyzji wydanej po wznowieniu postępowania;  - art 174 pkt 2 w zw. z art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję organu pomimo uchybienia obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego, który doprowadził do nieuprawnionego przyjęcia, że planowana inwestycja nie oddziałuje na działkę skarżącej w sposób, jaki w świetle przepisów odrębnych uzasadniałby przyznanie jej interesu prawnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Stosowanie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżącej kasacyjnie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy na działkach nr [...],[...] i [...] obręb [...] w Krakowie w zakresie obejmującym zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, podziemnymi garażami oraz infrastrukturą techniczną. | Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie | |ustalenia warunków zabudowy. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania | |administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na| |swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym tylko przepis | |prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (np. wyrok NSA | |z 12 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1024/17). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny, | |sprawdzalny obiektywnie i jego istnienie znajduje potwierdzenie | |w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy | |interesu prawnego konkretnego podmiotu tylko wtedy, gdy decyzja kończąca to postępowanie rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby | |lub rozstrzygnięcie o prawach | |i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. | |Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy jest nie tylko właściciel | |(użytkownik wieczysty) działki na której ustalane są te warunki, ale może nim być także właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości| |bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy lub nawet nieruchomości niegraniczącej | |bezpośrednio z terenem objętym ustalanymi warunkami zabudowy. Jednakże właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiadujących | |z terenem przyszłej inwestycji tylko wówczas są stronami postępowania | |w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli planowana inwestycja będzie na te nieruchomości oddziaływać. Może to dotyczyć działek| |bezpośrednio graniczących z terenem zamierzonej inwestycji, ale też położonych w dalszej odległości. Tym samym o posiadaniu przymiotu | |strony nie decyduje charakter tego sąsiedztwa rozumiany jako sąsiedztwo bezpośrednie lub pośrednie, ale zasięg oddziaływania planowanej| |inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w | |skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że niezasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd | |I instancji art. 28 k.p.a. poprzez brak przyjęcia, że skarżącej kasacyjnie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym | |ustalenia warunków zabudowy objętych tą sprawą. Trafnie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniósł, oceniając skalę, | |zakres i rodzaj planowanej inwestycji oraz oddalenie działki skarżącej, że nie można było przyznać skarżącej statusu strony, a tym | |samym | |w postępowaniu wznowieniowym należało wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 marca 2013 r. | |Prawidłowo Sąd I podniósł, że określając krąg stron w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, organ administracyjny miał | |obowiązek zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko | |sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Zakres tego oddziaływania pozwalał na ustalenie kręgu osób, które mają interes | |prawny | |w sprawie. Takie ustalenia były podejmowane w rozpoznawanej sprawie i trafnie Sąd I instancji doszedł do przekonania, że wydane w | |sprawie decyzje odmawiające | |w postępowaniu wznowieniowym uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy są zgodne z prawem. Należy przy tym wskazać, że| |nieruchomość skarżącej nie tylko nie graniczy bezpośrednio z terenem przyszłej inwestycji, ale jest od niej oddalona, w stopniu | |wskazującym na brak oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej Wspólnoty. | |Nie są zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. | |art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej, | |która narusza art. 28 k.p.a. oraz poprzez odmowę przyznania skarżącej statusu strony, niewyjaśnienie okoliczności dotyczących interesu | |prawnego strony, w tym faktycznego zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. | |Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji prawidłowo skontrolował wydane w sprawie decyzje i ocenił, że żaden z ww. | |przepisów k.p.a. nie został naruszony. Prawidłowo nie stwierdził naruszenia art. 7 k.p.a. przez organy administracyjne, ponieważ organy| |obu instancji podjęły należyte czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na | |względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Materiał dowodowy niezbędny do prawidłowego rozstrzygania w sprawie został | |prawidłowo zebrany przez organy administracyjne, natomiast podnoszona w skardze kasacyjnej ewentualność przyszłej dalszej nadbudowy na | |nieruchomości skarżącej kasacyjnie nie stanowiła w sprawie okoliczności podlegającej badaniu. | |Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zarzuty zawarte | |w skardze kasacyjnej nie okazały się trafne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu, to stosowanie do art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd | |Administracyjny orzekł jak | |w sentencji i oddalił skargę kasacyjną. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło