II OW 112/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-30
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Grzegorz Czerwiński, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest właściwy do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R12, gdy planowane jest wypełnianie wyrobiska, które zostało przekształcone w osadniki służące do składowania odpadów?Ratio decidendi
Starosta Powiatowy jest właściwy do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R12, gdy teren, na którym ma odbywać się przetwarzanie, jest wyrobiskiem, które zostało przekształcone w osadniki służące do składowania odpadów. W takiej sytuacji nie można uznać, że teren ten nadal stanowi wyrobisko w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, co wyłącza właściwość marszałka województwa.Stan faktyczny
Starosta Powiatu Średzkiego wystąpił do NSA z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne. Spór dotyczył tego, czy właściwym organem jest starosta, czy marszałek województwa, w sytuacji gdy planowane przetwarzanie odpadów ma odbywać się w wyrobisku, które zostało przekształcone w osadniki służące do składowania odpadów z cukrowni.Rozstrzygnięcie
Wskazał Starostę Powiatu Średzkiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny, sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia NSA Leszek Kamiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosta Powiatu Średzkiego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Średzkiego a Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne postanawia: wskazać Starostę Powiatu Średzkiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne
Starosta Powiatowy w Środzie Śląskiej w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. (data wpływu [...] czerwca 2014 r.) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w sprawie z wniosku W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. dotyczącej wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R 12 – wymiana odpadów na terenie części działki geodezyjnej o nr ew. [...] obręb M., gmina M. o powierzchni [...] ha, wnosząc o wskazanie, że właściwym do prowadzenie tej sprawy jest Marszałek Województwa Dolnośląskiego.
W uzasadnieniu wniosku Starostwa wskazał, że Marszałek Województwa Dolnośląskiego w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., przekazał – skierowany do niego w dniu [...] października 2013 r. wniosek spółki W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej jako Spółka) dotyczący wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne – według właściwości Staroście Powiatu Średzkiego stwierdzając swoją niewłaściwość do jego merytorycznego rozpoznania. Zdaniem Starosty Średzkiego Marszałek Województwa Śląskiego dokonał niewłaściwej wykładni art. 41 ust 2 i ust. 3 pkt 1 lit b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm. – dalej jako ustawa o odpadach).
Starosta Średzki we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podkreślił, że poza sporem pozostają ustalenia, iż wyrobisko stanowi efekt wcześniejszej eksploatacji gliny na działce geodezyjnej nr [...] obręb M., gmina M. Całkowita pojemność tego wyrobiska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg a planowane dzienne wypełnienie wyrobiska odpadami określone zostało przez spółkę wartością przekraczającą 10 Mg na dobę. Starosta zaznaczył, że wyrobisko od roku [...] służyło, jako miejsce magazynowania odpadów poprodukcyjnych z Cukrowni M. w M.
Zdaniem Starosty stanowisko Marszałka Województwa Śląskiego, że wyrobisko, którego dotyczy planowane przedsięwzięcie powstało na skutek prowadzonej w tym miejscu gospodarki odpadami jest niezasadne. Pogląd ten, jego zdaniem, nie może być podstawą przekazania wniosku W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne do Starosty.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Marszałek Województwa Dolnośląskiego wniósł o wskazanie Starosty Średzkiego jako właściwego do wydania decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne.
W uzasadnieniu wskazał, że teren, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie firmy W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. nie jest terenem zamkniętym w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 194, poz. 1287 ze zm.), a zatem nie znajduje zastosowania przepis art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach, wskazujący na wyłączną właściwość marszałka województwa. Odnosząc się do przepisów określających właściwość rzeczową marszałka województwa w sprawach przetwarzania odpadów Marszałek Województwa Dolnośląskiego podkreślił, że warunkiem zastosowania art. 41 ust. 3 pkt 1 lit b ustawy o odpadach jest to, by odpady inne niż niebezpieczne były poddawane odzyskowi polegającemu na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych (wyrobisk lub zapadlisk) przy spełnieniu parametrów ilościowych umieszczanych tam odpadów (nie mniejsza niż 10 Mg na dobę), czy kryterium pojemności tego wyrobiska lub zapadliska (nie mniejsza niż 25 000 Mg). Marszałek Województwa interpretując ten przepis zwrócił szczególną uwagę na zapis dotyczący charakteru obszaru, w którym mają być składane odpady. W jego ocenie właściwym do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie będzie on wówczas kiedy teren, na którym ma być prowadzone przetwarzanie odpadów stanowił wcześniej wyrobisko lub zapadlisko. Inny charakter tego obszaru powoduje, że właściwym w sprawie jest starosta.
Marszałek Województwa Dolnośląskiego powołując się na dokumentację przekazaną Staroście przez Spółkę wywiódł, że teren, na którym mają być przetwarzane odpady nie ma już pierwotnego charakteru wyrobiska, lecz został zagospodarowany poprzez utworzenie tam osadników, które służyły do składowania odpadów. Marszałek Województwa wskazał, że z powodu braków formalno-prawnych (brak dokumentacji wskazującej na zgodne z prawem wykonanie budowli o charakterze składowiska odpadów przez Cukrownię M.) nie można uznać osadników istniejących na tym terenie za składowisko odpadów. Fakt ten świadczyć ma jego zdaniem o tym, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 41 ust. 3 pkt 1 lit b ustawy o odpadach.
Przywołując definicje wyrobiska górniczego (art. 6 ust 1 pkt 17 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981 ze zm.) oraz zapadliska a także wskazując dokumentację potwierdzającą, jego zdaniem, przeznaczenie osadników Marszałek Województwa Dolnośląskiego doszedł do wniosku, że na działce nr [...] , obręb M. zlokalizowane są osadniki po dawnej Cukierni M., powstałe z przekształcenia wyrobiska wgłębnego po cegielni. Zdaniem organu w tej sytuacji nie można zakwalifikować planowanego przedsięwzięcia ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ani za wyrobisko, czy zapadlisko, a jedynie jako inny rodzaj ternu niekorzystnie przekształconego w postaci osadników. Stwierdzenie to wyklucza Marszałka Województwa Dolnośląskiego od załatwienia wniosku ww. Spółki i wskazuje na właściwość Starosty Średzkiego na podstawie art. 41 ust 3 pkt 2 ustawy o odpadach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Spółki W. Sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R12 jest Starosta Powiatowy w Środzie Śląskiej.
Zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Z art. 41 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy wynika, że marszałek województwa właściwy jest w sprawach:
a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
c) dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
W pozostałych przypadkach, do wydawania zezwoleń na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów, organem właściwym jest starosta.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można uznać, że do rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia właściwy jest marszałek województwa, gdyż przetwarzanie odpadów ma odbywać się w wyrobisku. Ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów wynika, że wyrobisko przekształcone zostało w osadniki, które służyły do składowania odpadów wytwarzanych przez Cukrownię "M.". Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, teren na którym ma odbywać się przetwarzanie odpadów uległ przekształceniu i nie może być już uznawany za wyrobisko. Właściwość organu do wydania decyzji należy określić z uwzględnieniem faktu przekształcenia wyrobiska w składowisko odpadów.
Wniosek Spółki W. Sp. z o.o. nie dotyczy przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jak również nie dotyczy regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Wniosek nie dotyczy też odpadów umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów. W konsekwencji stwierdzić należy, że właściwym do rozpoznania wniosku Spółki W. Sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R12 będzie Starosta Powiatowy w Środzie Śląskiej
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło