II OW 14/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-26
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alicja Plucińska-Filipowicz, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny może rozstrzygnąć spór kompetencyjny, gdy organy będące w sporze nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego sprawy i przedmiotu sporu?Ratio decidendi
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlega oddaleniu, jeśli organy będące w sporze nie wywiązały się ze swoich podstawowych obowiązków, tj. nie dokonały istotnych ustaleń stanu faktycznego sprawy i nie ustaliły jednoznacznie przedmiotu sporu. W takiej sytuacji spór jest przedwczesny, a ciężar ustalenia stanu faktycznego i prawnego spoczywa na organach administracji publicznej, a nie na sądzie administracyjnym.Stan faktyczny
Burmistrz Miłakowa wystąpił do NSA z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Ostródzie. Spór dotyczył rozpatrzenia wniosków mieszkańców o przeprowadzenie kontroli hodowli bydła M. B. ze względu na zagrożenie dla zdrowia. Burmistrz uważał, że sprawa leży w kompetencji Inspektora Sanitarnego, podczas gdy Inspektor Sanitarny przekazał sprawę Burmistrzowi, uznając ją za sprawę z zakresu utrzymania porządku i czystości w gminach.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miłakowa z dnia 24 stycznia 2012r. r. nr RGT.6236.1.2012 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Ostródzie a Burmistrzem Miłakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia wniosków A. T. i G. R. postanawia oddalić wniosek
II OW 14/12
UZASADNIENIE
Burmistrz Miłakowa wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Ostródzie w przedmiocie rozpatrzenia wniosków A. T. i G. R., które zwróciły się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z prośbą o przeprowadzenie czynności kontrolnych na nieruchomości zajmowanej przez M. B. bowiem prowadzona przez niego działalność /hodowla bydła/, a w szczególności warunki sanitarne jakie towarzyszą tej działalności powoduje zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.
W uzasadnieniu wniosku podano, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostródzie potraktował wniosek jako wszczęcie sprawy z zakresu utrzymania czystości, do załatwienia której w myśl przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach /Dz.U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm./ właściwy jest burmistrz, w związku z czym, na podstawie art. 65 Kpa przekazał sprawę do rozpatrzenia Burmistrzowi Miłakowa. Zdaniem Burmistrza Miłakowa natomiast przedmiotowy sprawa powinna być załatwiona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostródzie, stosownie do przepisów art. 1, 2, 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm./, w związku z podniesieniem we wnioskach kwestii epidemiologicznych.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ostródzie podniósł, iż organ wszczynający spór to jest Burmistrz Miłakowa nie ustalił dokładnie przedmiotu sprawy, co jest warunkiem koniecznym przed wystąpieniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Ponadto, przed przekazaniem sprawy, organ sanitarny ustalił, że sprawa dotyczy uciążliwego oddziaływania prowadzonej hodowli bydła na nieruchomości sąsiednie /fetor, zaszczurzenie/, w związku z czym, na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach/ właściwy w sprawie jest Burmistrz Miłakowa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego należało oddalić ponieważ organy będące w sporze nie wywiązały się ze swoich podstawowych obowiązków, to jest nie dokonały istotnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Spór o właściwość w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) jest sporem o prawo, jakie w danym stanie faktycznym należy zastosować. Zanim to jednak może nastąpić, organy będące w sporze powinny ten stan faktyczny jednoznacznie ustalić, czyli ustalić przedmiot sprawy w jakiej spór zaistniał.
Ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie rzetelnej i wszechstronnej analizy obowiązującego prawa w pierwszej kolejności należy do organu, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy, bowiem organ ten jako adresat żądania załatwienia konkretnej i indywidualnej sprawy, jest zobligowany do zbadania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w danej sprawie (art. 19 Kpa) i dopiero kiedy dojdzie do wniosku, że jest niewłaściwy w sprawie, powinien podanie przekazać do organu właściwego, zgodnie z art. 65 § 1 Kpa. Ustalenie, jaki organ jest właściwy w sprawie, należy także do organu, do którego sprawa została przekazana i który wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. W sporze o właściwość, o rozstrzygnięcie którego organy administracji publicznej zwracają się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, musi być zgoda pomiędzy tymi organami co do przedmiotu tego sporu, nie może więc być rozbieżności, co do ustaleń stanu faktycznego.
Tymczasem w niniejszej sprawie, co wynika z wniosku Burmistrza Miłakowa i odpowiedzi na ten wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostródzie, oba organy różnie określają przedmiot sprawy. Zdaniem organu sanitarnego sprawa dotyczy kwestii z zakresu utrzymania porządku i czystości, natomiast w ocenie Burmistrza jej przedmiotem są kwestie epidemiologiczne. W tym stanie rzeczy nie można mówić o sporze o właściwość, gdyż nie ma rozbieżności stanowisk w zakresie właściwości organów pozostających w sporze, a istnieje rozbieżność co do istotnego dla rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić jakie jest stanowisko co do istoty sprawy, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego w zakresie prawa materialnego znajdującego w sprawie zastosowanie. Powyższe obowiązki należą do organu, który wdał się w spór o właściwość, gdyż nie może on oczekiwać, że Naczelny Sąd Administracyjny ustali przedmiot sprawy i na tej podstawie wskaże właściwy organ.
W związku z tym, że okoliczności sprawy na obecnym etapie nie pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy należy uznać, iż wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i podlega oddaleniu. Skutkiem niniejszego postanowienia w wyniku którego sprawa nadal pozostaje do rozstrzygnięcia przez Burmistrza Miłakowa jest, iż organ ten ma obowiązek ustalić stan faktyczny w świetle argumentów podniesionych we wnioskach o wszczęcie sprawy, chociażby w odniesieniu do kwestii związanych z utrzymaniem porządku. Po wnikliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy natomiast obejmie własnym rozpoznaniem sprawę w takim zakresie, jaki należy do jego kompetencji. Gdyby jednak okazało się, iż niespornie ustalony stan faktyczny wymaga wydania rozstrzygnięcia przez inny organ /Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostródzie/ dopiero wówczas możliwe byłoby skierowanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 4 w związku z 15 § 1 pkt 4 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło