II OW 171/12

Dnia 11 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Marszałka Województwa Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Marszałkiem Województwa Mazowieckiego a Starostą Piaseczyńskim w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na likwidację urządzeń wodnych w postaci pięciu studni ujmujących czwartorzędowy poziom wodonośny postanawia wskazać Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z dnia 30 września 2012 roku Marszałek Województwa Mazowieckiego wystąpił o rozstrzygnięcie sporu ze Starostą Piaseczyńskim o właściwość w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że w dniu 9 sierpnia [...] sp. z o.o. wystąpiła do Starosty Piaseczyńskiego o udzielenie pozwolenia wodno prawnego na likwidację urządzeń wodnych, to jest 5 studni ujmujących czwartorzędowy poziom wodonośny. Starosta przekazał wniosek Marszałkowi uznając, że przedmiotowy zakład zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2012 roku poz. 145 ze zm.) marszałek województwa jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodno prawnego, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 roku, Nr 150, poz. 150 ze zm.), to jest z przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Marszałek Województwa wskazał, że z art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne wynika, że pozwolenie wodnoprawne wymagane jest m.in. na wykonanie urządzeń wodnych. Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 tej ustawy przepisy dotyczące wykonania urządzeń stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. Likwidacja przedmiotowych urządzeń wodnych, to jest 5. studni ujmujących czwartorzędowy poziom wodonośny wymaga więc uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Marszałek Województwa stwierdził, że na terenie zakładu funkcjonowały dwie instalacje stanowiące przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to jest instalacja do wytwarzania masy włóknistej i produkcji papieru higienicznego z makulatury o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 200 ton na dobę oraz składowisko odpadów poprodukcyjnych o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 ton. Prawnym poprzednikiem [...] sp. z o.o. była [...] S.A., dla której wydawane były wymagane pozwolenia. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku udzielił [...] S.A. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do wytwarzania masy włóknistej i produkcji papieru higienicznego z makulatury. Instalacja ta z dniem 31 marca 2012 roku została trwale wyłączona z eksploatacji, co skutkowało tym, że Marszałek Województwa na wniosek Spółki decyzją z dnia [...] czerwca 2012 roku stwierdził wygaśniecie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dna [...] czerwca 2006 roku. Spółka wystąpiła również do Marszałka Województwa z wnioskiem o wydanie pozwolenia na zamknięcie dwóch ostatnich wydzielonych sektorów nr V i VI składowiska odpadów poprodukcyjnych, przy czym we wniosku tym zawarto informację, że ostatnie działania eksploatacyjne na składowisku prowadzone były do dnia [...] czerwca 2012 roku. Sektory o nr I, I, III i IV zostały zamknięte na podstawie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2007 roku. Na terenie zakładu Spółki nie jest aktualnie eksploatowana żadna instalacja kwalifikowana, jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wniosek Spółki powinien więc w tej sytuacji yosta rozpoznany przez właściwego miejscowo starostę zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne. W odpowiedzi na wniosek Marszałka Województwa Starosta Powiatowy w piśmie z dnia 28 listopada 2012 roku podniósł, że nie może mieć znaczenia dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki to, że instalacja do wytwarzania masy włóknistej została trwale wyłączona z produkcji. Urządzenia wodne w postaci studni były związane z tą instalacją, to jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 – t.j. ze zm.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast spory o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga, co do zasady wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a dopiero w razie braku takiego organu – sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organem właściwym jest jeden z organów pozostających w sporze. Organami pozostającymi w sporze są natomiast organ, do którego skierowano określone żądanie i który uznał się za niewłaściwy, oraz organ, któremu to żądanie zostało przekazane do załatwienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. i który uznaje, że przekazanie nastąpiło to wbrew jego właściwości określonej w stosownych przepisach. Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2012 roku poz. 145 ze zm.) marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. Art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wymagane jest m.in. na wykonanie urządzeń wodnych, zaś z art. 9 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że przepisy dotyczące wykonania urządzeń stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. Wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki o zezwolenie na rozbiórkę urządzeń wodnych w postaci studni ujmujących czwartorzędowy poziom wodonośny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymaga rozstrzygnięcia, czy art. 140 ust. 1 w zw. art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy roku Prawo wodne dotyczy wyłącznie przedsięwzięcia lub instalacji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, które w czasie rozpatrywania wniosku ma taki charakter, czy też dotyczy to również przedsięwzięcia lub instalacji, które w dniu złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego utraciło status zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko na skutek zaprzestania eksploatacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 140 ust. 1 w zw. art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy roku Prawo wodne należy interpretować w ten sposób, że dotyczy on również pozwolenia na rozbiórkę urządzenia wodnego związanego przedsięwzięciem lub instalacją, które w dniu złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę utraciły charakter zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Celem ustawodawcy było, aby w przypadku wykonywania urządzeń wodnych związanych przedsięwzięciami lub instalacjami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ze względu na ryzyko dla środowiska naturalnego tego rodzaju inwestycji, pozwolenie wodnoprawne wydawane było przez organ administracji, którego pracownicy dysponują większą wiedzą specjalistyczną pozwalająca im na dokonanie pogłębionej oceny dopuszczalności realizacji takiej inwestycji. Uzasadnionym jest więc, by ten sam organ dokonywał oceny prawidłowości procesu likwidacji tego rodzaju urządzeń wodnych także wówczas, gdy przedsięwzięcie lub instalacja po pewnym czasie utraciły już taki charakter. Utrata przez przedsięwzięcie lub instalację charakteru zawsze mogącego znacząco oddziaływać na środowisko nie przesądza bowiem o tym, że w związku z rozbiórką urządzenia związanego z tym przedsięwzięciem nie będzie konieczności rozwiązywania problemów właściwych dla przedsięwzięć lub instalacji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie przedsięwzięcie nie utraciło charakteru mogącego znacząco oddziaływać na środowisko na skutek ograniczenia działalności. Z treści wniosku złożonego przez Marszałka Województwa wynika, że utrata ta nastąpiła na skutek całkowitego zaprzestania działalności. W toku postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji pozwolenia zintegrowanego badana jest wyłącznie okoliczność, czy zaprzestano eksploatacji instalacji lub przedsięwzięcia, nie jest natomiast badana prawidłowość likwidacji urządzeń związanych z tym przedsięwzięciem. Tymczasem, jak to zostało wyżej wskazane w związku z procesem rozbiórki tego rodzaju urządzeń mogą pojawić się problemy właściwe dla przedsięwzięć lub instalacji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z powyższych względów, na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Mazowieckiego, jako organ właściwy do załatwienia sprawy.