II OW 177/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Sędzia WSA del. Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant: asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta Miasta Dąbrowy Górniczej z dnia [...] września 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowy Górniczej a Marszałkiem Województwa Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2005 r. znak [...] postanawia: odrzucić wniosek. W piśmie z dnia [...] września 2014 r. Prezydent Dąbrowy Górniczej wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o to, który organ administracji jest właściwy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2005 r., znak [...] udzielającej pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza ze źródeł emisji zlokalizowanych na terenie Zakładu N. Sp. z .o.o. w D. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Dąbrowy Górniczej podniósł, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. Spółka P. S.A. w Z. wystąpiła o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2005 r., znak [...] w związku z planowanym uzyskaniem tytułu prawnego do zorganizowanej części zakładu zlokalizowanej w D. należącej obecnie do D. S.A. Instalacja objęta pozwoleniem w czasie jego wydawania z uwagi na technologiczne powiązanie z K. S.A. w D. zaliczana była do przedsięwzięć, co do których decyzję wydawał wojewoda. Obecnie natomiast instalacja może być zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozpatrzenie sprawy o przeniesienie praw i obowiązków i wydanie decyzji, zdaniem Prezydenta Dąbrowy Górniczej, zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia wygaśnięcia pozwolenia emisyjnego. Prezydent Miasta wskazał, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. zwrócił się do Marszałka Województwa Śląskiego z pytaniem, czy przenosił prawa i obowiązki z tej decyzji oraz, czy zachodzi przesłanka do wszczęcia postępowania przez Marszałka w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Śląskiego. W odpowiedzi na to pismo Marszałek stwierdził, że nie przenosił praw i obowiązków z decyzji Wojewody Śląskiego oraz, że nie jest organem właściwym w sprawie wygaśnięcia decyzji, gdyż jest nim starosta stosownie do treści art. 378 ustawy Prawo ochrony środowiska. W dalszej części uzasadnienia wniosku Prezydent Dąbrowy Górniczej wskazał, że w ramach prowadzonego przez siebie postępowania w trybie art. 190 ustawy Prawo ochrony środowiska nie może samodzielnie stwierdzić wygaśnięcia pozwolenia. Zdaniem Prezydenta konieczne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania. Mając na uwadze stanowisko Marszałka Prezydent wszczął jednak z urzędu postępowanie na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 18 października 2005 r. i ponownie zwrócił się do Marszałka Województwa Śląskiego z pytaniem, czy podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii organu właściwego do prowadzenia postępowania w przedmiocie wygaśnięcia tej decyzji. W odpowiedzi Marszałek Województwa Śląskiego w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. ponownie wskazał, że organem właściwym w tej sprawie jest starosta. Zdaniem Prezydenta Dąbrowy Górniczej, stanowisko Marszałka Województwa Śląskiego jest błędne. Ponieważ pozwolenie emisyjne wydawał Wojewoda Śląski, a jego uprawnienia przejął z dniem 1 stycznia 2008 r. Marszałek Województwa Śląskiego w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 ze zm.), to Marszałek jest organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia. Spór między organami sprowadza się do ustalenia, czy zmiana charakteru przedsięwzięcia wiąże się również ze zmianą organu właściwego do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia emisyjnego. W sprawie, zdaniem Prezydenta Miasta nie chodzi jednak o wydanie nowego pozwolenia, do wydania którego właściwy byłby starosta, ale o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. W takim zaś przypadku zachodzi swoiste utrwalenie właściwości i znaczenie ma nie aktualny stan faktyczny tylko stan faktyczny z chwili wydania pozwolenia. W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Śląskiego wniósł o jego odrzucenie lub o jego oddalenie. Marszałek wskazał, że Prezydent Dąbrowy Górniczej nie przekazał mu sprawy do załatwienia, a tym samym nie zaistniał spór kompetencyjny. Wniosek powinien więc być odrzucony ewentualnie oddalony jako przedwczesny. Nadto, zdaniem Marszałka Województwa Śląskiego, w czasie wydawania pozwolenia organem właściwym do jego wydania był wojewoda, a mając na uwadze materię wniosku, którą jest wydanie pozwolenia emisyjnego trudno postrzegać taką sytuację, jako utrwalenie właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek Prezydenta Dąbrowy Górniczej o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W przedmiotowej sprawie dotyczącej wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstała konieczność odrzucenia tego wniosku z uwagi na fakt, że do powstania sporu nie doszło. Do powstania sporu kompetencyjnego może dojść zarówno w przypadku prowadzenia sprawy z urzędu jak i w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony. Organ administracji, który uznaje się za niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy przekazuje sprawę organowi, który w jego ocenie jest właściwy do prowadzenia postępowania. Organ administracji, któremu sprawa została przekazana do rozpatrzenia, jeśli także uznaje się za niewłaściwy musi wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do przekazania sprawy do rozpoznania przez Prezydenta Dąbrowy Górniczej Marszałkowi Województwa Śląskiego. Z treści wniosku wynika, że doszło jedynie do wymiany korespondencji, w której Prezydent Miasta pytał Marszałka Województwa, czy zostanie przez niego wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zaś Marszałek odpowiadał, że nie jest organem właściwym do prowadzenia takiego postępowania, tylko starosta. Spór kompetencyjny musi być sporem rzeczywistym, a nie jedynie potencjalnym. Tymczasem wniosek Prezydenta Dąbrowy Górniczej zmierza do rozstrzygnięcia sporu potencjalnego. Prezydent Miasta chciałby bowiem, aby Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że Marszałek Województwa jest organem właściwym do prowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie wygaśnięcia decyzji jeszcze przed przekazaniem Marszałkowi tej sprawy i powinien przyjąć sprawę do rozpatrzenia. Zgodnie z treścią art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z poźn. zm. - dalej jako K.p.a.) jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Przepis ten powinien być również odpowiednio stosowany w przypadku postępowań, które wszczynane są z urzędu. A zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezydent Dąbrowy Górniczej, w sytuacji, gdy uznał się za organ niewłaściwy do prowadzenia postępowania, powinien przekazać do załatwienia Marszałkowi Województwa Śląskiego sprawę dotyczącą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2005 r., znak [...]. Z kolei Marszałek Województwa, jeśli uznałby się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia przekazanej mu sprawy mógłby wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Dopiero w takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny mógłby rozstrzygnąć, jaki organ administracji jest właściwy do prowadzenia z urzędu postępowania w ww. sprawie. W stanie faktycznym, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, rozpatrzenie wniosku Prezydenta Dąbrowy Górniczej o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Marszałkiem Województwa Śląskiego było niedopuszczalne, albowiem spór ten jeszcze w rzeczywistości nie zaistniał. W konsekwencji wniosek ten, jako przedwczesny należało odrzucić. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.