II OW 24/10

Dnia 6 lipca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska a Prezydentem m. st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania nakazu usunięcia odpadów postanawia: wskazać Prezydenta m. st. Warszawy jako organ właściwy do załatwienia sprawy. Wnioskiem z dnia 30 marca 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego w sprawie właściwości dotyczącej wydania decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów, tj. firmie prowadzonej przez [...] z filią w Warszawie, usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania oraz ze wskazaniem sposobu wykonania decyzji, poprzez wskazanie Prezydenta m.st. Warszawy jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że pismem z dnia 30 marca 2009 r. Prezydent m.st. Warszawy przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Warszawie akta sprawy dotyczącej uciążliwej działalności wskazanej wyżej firmy dla okolicznych mieszkańców Gminy Lesznowola i dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy polegającej na zapylaniu, emitowaniu hałasu do środowiska oraz składowaniu odpadów na terenie dzierżawionej od Agencji Mienia Wojskowego działki nr ewid. [...] (po podziale [...]) obręb [...] położonej przy ul. K. w W. Przekazując dokumentację sprawy, Prezydent m.st. Warszawy powołał się na art. 378 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, ze zm.), ponieważ dzierżawiona przez firmę od Agencji Mienia Wojskowego nieruchomość uznana została jako teren zamknięty, dla których organem właściwym jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Jednocześnie w podstawie prawnej przywołano również art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), który jednoznacznie wskazuje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta jako organ właściwy w sprawie wydania z urzędu decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. Postępowanie w sprawie składowania odpadów na terenie dzierżawionej przez firmę nieruchomości, w miejscach nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania prowadzone jest przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od dnia 6 marca 2009 r., w którym społeczność lokalna Osiedla [...] reprezentowana przez [...], złożyła skargę-postulat dotyczącą samowolnego składowania odpadów inwestycyjnych oraz prowadzenia bez wymaganych pozwoleń prac przygotowawczych do utwardzenia gruntu. Postępowanie toczyło się celem ustalenia czy składowane na terenie nieruchomości hałdy ziemi podlegają przepisom ustawy o odpadach, a więc czy mogą być traktowane jak odpady. W toku postępowania ustalono, iż firma nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych, w których zostałyby określone warunki i sposób zagospodarowania mas ziemnych usuwanych albo przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji, zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Ustalono również, że w żadnym z dotychczas otrzymanych pozwoleniach, zezwoleniach czy informacji, [...] nie wskazała przedmiotowej działki nr ew. [...] obręb [...] położonej przy ul. K. w Warszawie jako miejsca przeznaczonego na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami w tym magazynowania odpadów. W związku z powyższym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że składowane przez firmę hałdy ziemi podlegają przepisom ustawy o odpadach i dlatego właściwym organem w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach będzie Prezydent m.st. Warszawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Spór o właściwość (kompetencyjny) zachodzi wówczas kiedy m.in. przynajmniej dwa organy jednocześnie uznają się – jak w przedmiotowej sprawie – za niewłaściwe do załatwienia danej sprawy, stojąc na stanowisku, że organem właściwym jest ten drugi. Ponadto do sporu kompetencyjnego dochodzi wówczas jeżeli jest to powiązane ze sprawą indywidualną, w której toczy się dane postępowanie lub został złożony wniosek o wszczęcie postępowania. Oznacza to, że w przypadku sporu kompetencyjnego postępowanie powinno być wszczęte na wniosek uprawnionej strony lub innego podmiotu, który przypisuje sobie taką cechę. W realiach przedmiotowej sprawy wystąpił negatywny spór kompetencyjny między Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Warszawie a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawa dotyczący załatwienia sprawy w przedmiocie uciążliwości działalności przedsiębiorcy, tj. Sp. z o.o. w W. [...] dla okolicznych mieszkańców Gminy Lesznowola i dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy, która powoduje zapylanie i emitowanie hałasu do środowiska. Ponadto jest to spowodowane składowaniem odpadów na terenie dzierżawionej od Agencji Mienia Wojskowego działki nr ewid. [...] (po podziale [...]) obręb [...] przy ul. K. w Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy. Jednocześnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska dodał, że uznaje się za organ kompetentny lecz tylko w zakresie emisji pyłów i hałasu do środowiska. Natomiast stwierdził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie stwierdził, że nie jest władny w sprawie dotyczącej składowania odpadów, w której właściwy jest Prezydent m.st. Warszawy w świetle art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Z kolei według Prezydenta m.st. Warszawy, ponieważ przedmiotowa działka, na której są składowane odpady, jest terenem zamkniętym to w świetle art. 378 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) organem właściwym na tym terenie jest tylko Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie art. 34 cyt. ustawy o odpadach jest to przepis lex specialis wobec art. 378 ust. 2 cyt. ustawy – Prawo ochrony środowiska. Oznacza to, że tylko na materialnoprawnej podstawie art. 34 ustawy o odpadach Prezydent m.st. Warszawy jest właściwy wydać decyzję, którą nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując także sposób wykonania tej decyzji, która jest wydawana z urzędu. Natomiast brak jest w ustawie o odpadach unormowania dotyczącego terenów zamkniętych w rozumieniu art. 378 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, który jednoznacznie stanowi, że regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych. Oznacza to, że uznanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie jako organu właściwego w sprawie unormowanej w art. 34 ustawy o odpadach, wymagałoby powołania dla tego organu nowej normy kompetencyjnej jako odrębnej podstawy prawnej do załatwienia tej sprawy, której nie normuje ustawodawca, co jest oczywiście niedopuszczalne. Dlatego też organem właściwym dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz w związku z art. 64 § 3 tejże ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.