II OW 36/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, sędzia del. WSA Małgorzata Miron, , Protokolant: asystent sędziego Justyna Żurawska, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 4 marca 2014 r. nr NB-7356/51/13-14 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w J., a Prezydentem Miasta J. w przedmiocie legalności budowy garażu postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. jako organ właściwy w sprawie. Pismem z dnia 4 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta J. dotyczącym wniosku A.J. z dnia 3 lutego 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w toku postępowania wszczętego zawiadomieniem z dnia 25 września 2013 r., w sprawie legalności samowolnie dobudowanego garażu do budynku mieszkalnego przez M. J. na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w J., A.J. zwróciła się pismem z dnia 3 lutego 2014 r. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę tego garażu. W związku z powyższym, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., wniosek ten został przekazany właściwemu organowi, tj. Prezydentowi Miasta J., gdyż wydawanie pozwoleń na rozbiórkę nie należy do właściwości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jednakże Prezydent zwrócił przedmiotowy wniosek twierdząc, że to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem właściwym do prowadzenia postępowania. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta J. wskazał, że pismo A.J. zostało złożone zgodnie z właściwością do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., albowiem to ten organ prowadzi postępowanie w sprawie legalności garażu, samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego. Zdaniem Prezydenta z treści wniosku wynika, że wnioskodawca chce zrezygnować z legalizacji obiektu, wyburzyć go i przywrócić poprzedni stan użytkowania nieruchomości. Wniosek ten jest konsekwencją prowadzonego postępowania legalizacyjnego i w jego ramach winien zostać rozpatrzony. Zaś obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego samowolnie spoczywa na Powiatowym Inspektorze Nadzoru Budowlanego. Nadto Prezydent wskazał, że do rozbiórek zastosowanie ma przepis art. 31 ustawy Prawo budowlane, jednakże w świetle całości postępowania nie ma przesłanek do jego zastosowania. Postępowanie legalizacyjne winno być doprowadzone do końca, nawet jeśli oznacza to rozbiórkę obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór taki powstaje w przypadku rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać sporu pozytywnego (kiedy oba organy uznają się za właściwe), bądź też sporu negatywnego (kiedy oba organy uznają się za niewłaściwe). W obydwu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość jest instytucją procesową, która ma na celu wskazanie organu właściwego do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, na tle której ów spór się wyłonił. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie sporu nie może polegać na wyszukiwaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podstawy materialnoprawnej właściwej do rozpoznania i rozstrzygnięcia danego zdarzenia prawnego, gdyż do ustalenia rodzaju sprawy, a tym samym podstawy materialnoprawnej zobowiązany jest organ administracji. Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że celem instytucji rozstrzygania sporów przez sąd administracyjny jest umożliwienie skutecznego załatwienia sprawy administracyjnej, zazwyczaj zainicjowanej wnioskiem strony, przez właściwy organ. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem kompetencyjnym, gdyż ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., ani Prezydent Miasta J. nie uznają się za organ właściwy do rozpoznania wniosku A.J. z dnia 3 lutego 2014 r. Tymczasem w tej sprawie pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. M.B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o interwencję w sprawie samowolnej budowy garażu blaszanego wykonanego przez M.J. na terenie nieruchomości położonej w J. przy ul. [...]. W dniu 16 czerwca 2013 r. wszczęto postępowanie w sprawie samowolnie dobudowanego garażu do budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w J. - stanowiącej własność M.B. i A.J. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego M.J. (mąż A.J.) podaniem z dnia 9 października 2013 r. wniósł o zalegalizowanie spornego obiektu garażowego zrealizowanego w latach 1983/1984. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nałożył na M.J., jako sprawcę samowoli budowlanej, obowiązek przedstawienia oceny technicznej wraz z inwentaryzacją budowlaną garażu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia w terminie do 31 grudnia 2013 r. Następnie A.J. zwróciła się dwukrotnie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. pismami z dnia 18 grudnia 2013 r. oraz z dnia 22 stycznia 2014 r. o przesunięcie terminu wykonania postanowienia z dnia [...] października 2013 r. Z kolei pismem z dnia 3 lutego 2014 r. strona poinformowała organ nadzoru budowlanego, że sprawa cywilna o podział majątku wspólnego może doprowadzić do nakazu rozbiórki garażu, a tym samym rezygnuje z legalizacji tego obiektu i prosi o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Organ nadzoru budowlanego potraktował to pismo jako wniosek strony o pozwolenie na rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu i przekazał sprawę pozwolenia na rozbiórkę w trybie art. 65 § 1 K.p.a. do Prezydenta Miasta J., które zostało odesłane przez organ architektoniczno-budowlany, bowiem jak wskazano wniosek strony wpłynął do właściwego organu, gdyż ten prowadzi postępowanie w sprawie legalności samowolnie wybudowanego garażu. W rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu określono jako postępowanie w sprawie legalności samowolnie wybudowanego garażu na terenie nieruchomości przy ul. [...] w J., a takie postępowanie jest już wszczęte i prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. W ramach tego właśnie postępowania legalizacyjnego strona wniosła żądanie w piśmie z dnia 3 lutego 2014 r., w którym rezygnuje z legalizacji spornego obiektu. Dlatego też, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, takie podanie skierowane zostało do organu właściwego w sprawie, albowiem rezygnacja z postępowania legalizacyjnego i zgłoszenie w jego ramach wniosku o wydanie decyzji o rozbiórce winno doprowadzić do zakończenia postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, skoro wnioskodawca chce zrezygnować z legalizacji obiektu, wyburzyć go i przywrócić poprzedni stan użytkowania nieruchomości. Zaś obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego samowolnie spoczywa na Powiatowym Inspektorze Nadzoru Budowlanego, co statuuje przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013, poz. 1409 ze zm.). Dlatego też należało w tej sprawie wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. jako organ właściwy w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.