II OW 40/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą S. a Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do kontroli realizacji decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie ustalenia rolnego kierunku rekultywacji postanawia: odrzucić wniosek Pismem z dnia 26 marca 2019 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą S., a Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w W. dotyczącego organu właściwego do kontroli realizacji decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie ustalenia rolnego kierunku rekultywacji. W uzasadnieniu Spółka wskazała, iż na jej wniosek decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Starosta S. orzekł o ustaleniu rolnego kierunku rekultywacji dla terenu obejmującego wskazane w treści decyzji nieruchomości gruntowe, ustaleniu podmiotu zobowiązanego do rekultywacji i zastrzegł dla siebie prawo do wykonywania kontroli prac rekultywacyjnych. Podała także, że nieruchomości objęte wnioskiem wydzierżawiła dla potrzeb prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w tym składowania i przetwarzania mas ziemnych stanowiących odpad o kodzie 17 05 04, przemieszonych, składowanych i przetwarzanych w trakcie zamierzonej rekultywacji terenu oraz poddania tych odpadów procesowi przetwarzania i odzysku. Spółka uzyskała także decyzję Starosty zezwalająca na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne na nieruchomościach, których dotyczyła decyzja rekultywacyjna. Dalej podniesiono, że w trakcie prowadzonej działalności pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w W. podjęli kontrolę na terenie nieruchomości objętych ww. decyzjami. Zdaniem Spółki Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego nie posiada uprawnień do dokonywania czynności na terenie nieruchomości objętej decyzjami Starosty S. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 6 maja 2019 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. poinformował, że czynności kontrolne przeprowadzone przez pracowników Urzędu nie miały związku z decyzją Starosty S. dotyczącą rekultywacji, ale zostały one przeprowadzone w związku z informacjami dotyczącymi wydobywania na działkach nr od [...] do [...] oraz [...] w miejscowości S., na dużą skalę, kopaliny bez wymaganej koncesji. W związku z powyższym czynności są prowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Przeprowadzone czynności dały podstawę do wszczęcia przeciwko Spółce postępowania w sprawie opłaty podwyższonej w związku z wydobywaniem kopaliny bez wymaganej koncesji na ww. działkach. Również i Starosta S., w odpowiedzi na wniosek (pismo z dnia 8 maja 2019 r.), wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] maja 2018 r. ustalił rolny kierunek rekultywacji dla terenu obejmującego nieruchomości gruntowe oznaczonej jako działki nr [...] oraz zabroniono wykonywania prac rekultywacyjnych w granicach istniejącego złoża "[...]" zlokalizowanego na części działek nr [...]. Jednocześnie zastrzeżono prawo Starosty do kontroli prac rekultywacyjnych. Podstawą wydania decyzji był art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych. Poinformowano także Spółkę, że ze względu na wydanie decyzji częściowej prace rekultywacyjne nie mogły być realizowane do czasu wydania decyzji uzupełniającej. Mocą decyzji SKO w R. z dnia [...] stycznia 2019 r. doszło do stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] maja 2018 r. Dalej Starosta potwierdził, iż wydał na rzecz Spółki decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne na działkach [...] oraz [...] o wskazanych w jej treści kodach. Jednakże również i na podstawie tej decyzji nie mogło dojść do wydobywania kopaliny, gdyż proces przetwarzania nie zakładał ingerencji poniżej powierzchni terenu. Podsumowując Starosta zaznaczył, iż w sprawie nie zaistniał żaden spór kompetencyjny, a wniosek Spółki winien zostać oddalony. Zarówno Starosta, jak i Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. działają w ramach odrębnych kompetencji przypisanych im przez ustawodawcę. Prowadzone przez te organy sprawy nie są tożsame. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny w znaczeniu przewidzianym w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Jako spór można zatem określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej sprawy administracyjnej. Dla powstania sporu kompetencyjnego istotne jest istnienie toczącego się postępowania administracyjnego, na którego tle powstał dany spór lub żądanie wszczęcia takiego postępowania (por. postanowienie NSA z 29.11.2017 r. I OW 317/17). W niniejszej sprawie – jak wynika z akt – wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego złożyła zainteresowana Spółka, zaś żaden z organów nie uznał się za właściwy, bądź niewłaściwy w sprawie, żaden z organów nie wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Należy zatem przyjąć, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w okolicznościach tej sprawy nie ma sporu, gdyż kompetencja żadnego z organów nie została zakwestionowana. Wbrew twierdzeniom Spółki, w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że pomiędzy Starostą S., a Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w W. zaistniał pozytywny bądź negatywny spór kompetencyjny. Jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez ww. organy każdy z nich działa w ramach odrębnej sprawy administracyjnej, w granicach własnych kompetencji, na podstawie stosownych przepisów prawa i w określonym stanie faktycznym. Starosta S. prowadził bowiem postępowania w zakresie rekultywacji gruntów, na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz w zakresie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne (o określonych kodach) na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Jest też uprawniony do kontroli realizacji własnej decyzji z dnia [...] maja 2018 r. Natomiast Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. wszczął postępowanie przeciwko Spółce w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej w związku z wydobywaniem kopaliny bez wymaganej koncesji. Podstępowanie to prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.). Powyższe wskazuje, że brak jest tożsamości sprawy. Podstawą działania organów jest bowiem inny przedmiot postępowania i inna podstawa materialnoprawna. Wbrew twierdzeniom Spółki, czynności prowadzone przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. nie dotyczyły kontroli obowiązków wynikających z decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2018 r. w zakresie rekultywacji terenu, ale związane były z pozyskaniem informacji co do wydobywania przez wnioskodawcę kopaliny bez wymaganej prawem koncesji. Natomiast to, że czynności Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w W. dotyczyły częściowo działek objętych wskazanymi wyżej decyzjami Starosty S., nie powoduje, iż obydwa organy działają w tej samej, pod względem tożsamości, sprawie. Reasumując wskazać należy, iż zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma tutaj sporu co do kompetencji, gdyż zainteresowane organy wskazują w tej sprawie na różne przepisy prawa określające ich kompetencje i zakres działania. A zatem, jak już wyżej wskazano, brak jest podstaw do przyjęcia, by w sprawie zaistniał pozytywny bądź negatywny spór kompetencyjny. Poza tym sposób sformułowania przedmiotowego wniosku świadczy o braku zaistnienia takiego sporu kompetencyjnego, albowiem z jego treści jednoznacznie wynika, iż celem wnioskodawcy jest spowodowanie, by Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w W. nie podejmował żadnych czynności kontrolnych na działkach, na których prowadzona jest przez Spółkę działalność gospodarcza. Taki zaś zakres żądania nie mieści się w treści art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.