II OW 41/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Rady Miejskiej w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Miejską w [...] a Wojewodą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi na działanie Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...] postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Gminie [...] ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku. Pismem z dnia 27 marca 2019 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w [...] złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Miejską w [...] a Wojewodą [...] poprzez wskazanie Wojewody [...] jako organu właściwego do rozpoznania skargi P. K. na Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...] [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. P. K. złożył skargę na Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...] w sprawie bezprawnego działania na jego szkodę i nadużywania swoich uprawnień. Działając w oparciu o treść art. 237 § 1 K.p.a. Urząd Miasta i Gminy [...] przesłał przedmiotową skargę Wojewodzie [...] w celu jej rozpatrzenia. Następnie Wojewoda [...] działając na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) oraz art. 229 K.p.a. przekazał Radzie Miejskiej w [...] przedmiotową skargę zlecając nadanie jej właściwego biegu. Z kolei pismem z dnia [...] lutego 2019 r. Wojewoda [...] przekazał Radzie Miejskiej w [...] skargę P. K. z dnia [...] stycznia 2019 r. Ze względu na identyczną treść przedmiotowych skarg organ potraktował je jako tożsame. Uzasadniając swoją decyzję Wojewoda [...] stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zadaniem przewodniczącego rady gminy jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczący rady gminy nie jest, zatem organem gminy w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym. Przywołano również art. 11a ust 1 tej ustawy, w której określono, że organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). W ocenie wnioskodawcy powyższe stanowisko jest błędne. Zdaniem Rady skargi, biorąc pod uwagę ich treść, dotyczą wprawdzie zadań lub działalności Przewodniczącego, jednakże przepisy K.p.a. nie wskazują organu właściwego do rozpatrzenia skarg na przewodniczącego rady gminy. Zgodnie z art. 229 pkt 3 K.p.a. rada gminy jest właściwa do rozpoznania skargi na działalność wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych z wyjątkiem spraw określonych w pkt, 2. Do żadnej z tych kategorii nie należy przewodniczy rady gminy. Zdaniem Rady Miejskiej w [...] skargę na jej przewodniczącego należy traktować, jako dotyczącą trybu pracy rady gminy, a zatem właściwym do jej rozpoznania jest wojewoda, zgodnie z art. 229 pkt 1 K.p.a. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik Wojewody [...] wniósł o: 1) na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej: P.p.s.a., o odrzucenie wniosku, jako dotyczącego sprawy nienależącej do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego ewentualnie: 2) na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. - o wskazanie Rady Miejskiej w [...], jako organu właściwego do rozpoznania skargi p. P. K. na Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...]. W uzasadnieniu jego autor wskazał, że przedmiotowy wniosek, jako dotyczącego sprawy nienależącej do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego winien podlegać odrzuceniu, bowiem kwestia ustalenia organu właściwego w niniejszej sprawie nie odpowiada przedmiotowi sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a, a tym samym nie podlega rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny. W jego ocenie kontrola rozpoznawania skarg złożonych w trybie działu VIII K.p.a. nie podlega właściwości sądów administracyjnych. W przypadku jednakże nieuwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny opisanego powyżej zarzutu i sformułowanego na jego podstawie wniosku o odrzucenie wniosku Rady Miejskiej w [...], pełnomocnik Wojewody [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, poprzez wskazanie Rady Miejskiej w [...], jako organu właściwego do rozpoznania skargi P. K. na działanie Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...], gdyż wojewoda nie jest organem właściwym do rozpatrywania skarg na działania przewodniczącego rady gminy, a jedynym organem posiadającym jakiekolwiek kompetencje w zakresie oceny działalności przewodniczącego rady gminy jest sama rada. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 15 § 2 P.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Według natomiast art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów tych wynika, że tak samo jak w przypadku skargi, merytoryczne rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek ten jest dopuszczalny. Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle art. 58 § 1 i 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nadto podnieść należy, że art. 1 pkt 3 K.p.a., określający zakres postępowania w sprawie rozstrzygania sporów o właściwość, wyraźnie wiąże rozpoznawanie tych sporów z postępowaniem administracyjnym ogólnym stanowiącym trzon regulacji zawartej w kodeksie. Oznacza to, że zarówno spór o właściwość, jak i spór kompetencyjny w rozumieniu art. 22 § 2 K.p.a. dotyczyć mogą wyłącznie tych spraw, których przedmiotem jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej w drodze decyzji (postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r. OW 166/04). Przedmiotem sporu kompetencyjnego, do którego odnosi się art. 22 § 2 K.p.a. oraz art. 4 P.p.s.a., może być więc tylko indywidualna sprawa administracyjna rozstrzygana w postępowaniu jurysdykcyjnym, najczęściej w drodze decyzji administracyjnej (postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2017 r. I OW 104/17; postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2009 r. I OW 14/09). Takiego charakteru nie mają sprawy załatwiane w postępowaniu uproszczonym w trybie skarg i wniosków (dział VIII k.p.a.). Zatem rozpoznanie sporu dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi składanej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. - z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie - nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2016 r., I OW 262/15; z dnia 7 maja 2014 r., II OW 34/14). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.