II OW 45/13

Dnia 9 sierpnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: sędzia del. NSA Teresa Kobylecka sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. z wniosku Starosty N. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą N. a Marszałkiem Województwa [...] w przedmiocie zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [... ]marca 2007 r. znak: [... ] o pozwoleniu wodnoprawnym postanawia wskazać Marszałka Województwa [... ] jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2013r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o zmianę pozwolenia wodnoprawnego. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta N. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie Marszałka Województwa [...] jako organu właściwego do załatwienia sprawy w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Starosta wskazał, że zawiadomieniem z dnia 20 marca 2013 r. Marszałek Województwa [...] przekazał Staroście N. do załatwienia według właściwości sprawę z wniosku spółki "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w przedmiocie zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] o pozwoleniu wodnoprawnym. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż pomimo zmiany przepisów i aktualnego statusu marszałków jako właściwych w sprawach udzielania pozwoleń wodnoprawnych w trybie art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 145 ze zm.), Marszałek Województwa [...] nie uznaje swej właściwości z uwagi na brak kumulatywnego spełnienia przesłanek z art. 40 ust. 3 i art. 82 ust. 2 Prawa wodnego. Zdaniem Starosty stanowisko Marszałka Województwa [...] jest nieuprawnione. Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca stwierdził, że - nie kwestionując zmiany właściwości rzeczowej dla przedmiotowych spraw, gdzie kompetencję wojewodów przejęli właściwi marszałkowie województw - prymat regulacji art. 155 k.p.a. (pominiętego w piśmie przekazującym według właściwości wniosek spółki "[...]" Sp. z o.o.) determinuje konsekwentnie konieczność dalszego działania przez Marszałka Województwa [...]. Wbrew twierdzeniom Marszałka, żadne przepisy prawa wodnego nie zwalniają tego organu od rozpoznania wniosku Spółki w sprawie zmiany pozwolenia wodnoprawnego wydanego wcześniej przez Wojewodę [...]. Bez znaczenia jest w konsekwencji powoływanie się przez Marszałka na okoliczność braku kumulatywnego spełnienia przesłanek z art. 40 ust. 3 i art. 82 ust. 2 prawa wodnego. Te okoliczności mogłyby mieć znaczenie przy ewentualnym rozpatrywaniu nowego wniosku o wydanie pozwolenia, gdzie brak jednej z "decyzji zwalniających" stanowiłby o możliwości rozstrzygnięcia przez starostę. Ponadto, zdaniem Starosty N., uznanie się przez Marszałka Województwa [...] za organ niewłaściwy pozostaje w sprzeczności z uprzednim uznaniem przez ten organ swej właściwości dla dokonania interpretacji i wyjaśnienia treści przedmiotowej decyzji w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Z podanych wyżej przyczyn Starosta uznał, że właściwym do rozpoznania wniosku o zmianę decyzji jest Marszałek Województwa [...]. Na marginesie wskazano, iż aktualne zapatrywanie Marszałka Województwa [...] co do organu właściwego podważa w istocie skuteczność uprzedniej decyzji wydanej przez Wojewodę [...], wobec której w okolicznościach argumentacji Marszałka można postawić zarzut nieważności z art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Marszałek Województwa [...] wniósł o wskazanie Starosty N., jako organu właściwego do zmiany pozwolenia wodnoprawnego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednostek samorządu terytorialnego uważają się za właściwe (spór pozytywny) lub każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny) do rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie w sporze są Marszałek Województwa [...] i Starosta N., czyli organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. Oba wymienione organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku spółki [...] o zmianę pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Zauważyć należy, że na gruncie przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. ( Dz.U. t.j. 2012, poz.146 ze zm.) zarówno starosta, jak i marszałek województwa realizują określone w ustawie zadania z zakresu administracji rządowej ( art. 4 ust. 4 pkt 1 i pkt 5 ustawy Prawo wodne). Organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. wobec starosty, realizującego zadania z zakresu administracji rządowej, określone w wymienionej ustawie, jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej ( art.4 ust.4 prawa wodnego), zaś organem wyższego stopnia wobec marszałka województwa, realizującego zadania zakresu administracji rządowej jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (art. 4 ust.3 prawa wodnego). W tej sytuacji wymaga rozważenia, czy do rozstrzygnięcia sporu pomiędzy tymi organami właściwy jest sąd administracyjny. Marszałek Województwa [...], jak i Starosta N. są organami jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., pomimo tego, że w świetle przepisów ustawy - Prawo wodne wykonują zadania określone w tej ustawie jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej i organami wyższego stopnia nad nimi są organy administracji rządowej. Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Będące w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia, gdyż organem wyższego stopnia w stosunku do Marszałka Województwa [...] jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (art. 4 ust. 3 Prawa wodnego), a organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty N. jest Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. (art. 4 ust. 4 ustawy). Zatem do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między tymi organami właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art.122 ust.2 pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: 1) gromadzenie ścieków, a także innych materiałów, prowadzenie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów, 2) wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót, 3) wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz ich składowanie – na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust.3 i art. 88l ust.2 . Właściwość organów do wydania pozwolenia wodnoprawnego została określona w art. 140 prawa wodnego. Z przepisu tego wynika, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest starosta, a przypadkach określonych w art. 140 ust. 2 marszałek województwa. Marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w przytoczonym wyżej art.122 ust.2 omawianej ustawy. Według, będącego w sporze, Marszałka Województwa [...] jest on właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego jedynie wtedy, gdy wydano decyzje zwalniające na podstawie art. 40 ust.3 i art. 88 l ust.2. Natomiast Starosta N. uważa, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest brak kumulatywnego spełnienia przesłanek z art.122 ust.2, gdyż wniosek spółki [...] nie dotyczy wydania pozwolenia wodnoprawnego, lecz jego zmiany. Stanowisko Starosty N. jest słuszne. We wniosku z [...] lutego 2013 r. [...] Sp. z o.o. skierowanym do Marszałka Województwa [...] wnosiła o zmianę pozwolenia wodno- prawnego z dnia 5 marca 2007 r. wydanego przez Wojewodę [...]. Nie ulega wątpliwości, że uprawnienia wojewody z dniem 1 stycznia 2008 r. przejął marszałek województwa na podstawie art.21 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej ( Dz.U. Nr 175, poz. 1462). Organ ten jest zatem, na podstawie art.155 k.p.a., właściwy do rozpoznania wniosku. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.15§2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.