II OW 66/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]. nr [...] i [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w C. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o nieodpłatnym przekazaniu na rzecz Lasów Państwowych gruntów Państwowego Funduszu Ziemi postanawia: wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku I. i T. P. z dnia [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. H.: z dnia [...]. oraz z dnia [...] o nieodpłatnym przekazaniu gruntów na rzecz Nadleśnictwa w C.. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2008 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie na podstawie art. 15 ( 1 pkt 4 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Chełmie w sprawie rozpoznania wniosku I. i T. P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. przekazującej nieodpłatnie na rzecz Lasów Państwowych Nadleśnictwa Chełm działek gruntu Państwowego Funduszu Ziemi, w tym działek oznaczonych nr [...],[...] i [...] położonych w miejscowości H.. Wnioskiem z dnia 6 listopada 2006 r. w tej sprawie I. i T. P. wystąpili do Wojewody Lubelskiego, który postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007 r. przekazał go do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Chełmie, które uznało się za niewłaściwe w sprawie i postanowieniem z dnia 28 czerwca 2007 r. wniosek przekazało Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu podało, że organ, który wydał kwestionowaną decyzję, zaś przedmiotowo sprawy przekazania gruntów PFZ na cele gospodarki leśnej mieszczą się w uregulowaniu art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm./ stanowiącego o przekazywaniu Lasom Państwowym gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, w tym i gruntów byłego PFZ, przeznaczonych do zalesienia przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy nadzór nad Agencją sprawuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwestionuje zasadność poglądu wyrażonego w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie. Zdaniem tego organu Agencja Nieruchomości Rolnych jest państwową osobą prawną dysponującą wyodrębnionym przedmiotem stanowiącym Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa i przysługuje jej prawo wydawania decyzji administracyjnych, lecz jedynie w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. W sprawach przekazywania lasom gruntów działa na podstawie umów cywilnoprawnych. Przepis art. 24 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przewiduje natomiast, że w sprawach przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości właściwym organem jest starosta, zaś organem wyższego stopnia nad nim jest samorządowe kolegium odwoławcze. Odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie wnosząc o wskazanie jako organu właściwego w sprawie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymując stanowisko, że zgodnie z ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu Państwa grunty wchodzące w skład PFZ zostały przejęte przez Agencję Nieruchomości Rolnych, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia tworzącego Zespół Własności Rolnej Skarbu Państwa, zaś taki stan prawny spowodował likwidację PFZ. Przekazanie nieodpłatnie przez Naczelnika Gminy Huta Lasom Państwowym Nadleśnictwa Chełm przedmiotowego gruntu w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa /dawne grunty PFZ/ w celu zalesienia powoduje, że w myśl art. 24 ust. 4 ww. ustawy Agencja gospodaruje Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa i na jej wniosek następuje przekazanie nieruchomości. Kompetencje nadzorcze nad Agencją ma minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak to wynika z akt sprawy, decyzje o stwierdzenie nieważności których występują I. i T. P., wydane w 1983 roku przez Naczelnika Gminy w R. H., zostały wydane na podstawie: decyzja z dnia [...] listopada 1983 r. - zarządzenia Nr 118 Ministrów Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego oraz Rolnictwa z dnia 4 grudnia 1974 r. w sprawie zasad oraz trybu przekazywania gruntów leśnych i nieleśnych pomiędzy jednostkami resortów leśnictwa i przemysłu drzewnego, zaś decyzja z dnia 19 grudnia 1983 r. - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej i zarządzenia Nr 133 Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 listopada1978 r. w sprawie zasad oraz trybu przekazywania gruntów leśnych i nieleśnych pomiędzy jednostkami organizacyjnymi resortów rolnictwa oraz leśnictwa i przemysłu drzewnego. Adresatem tych decyzji było Nadleśnictwo Chełm. Jak to wynika z powyższego, sprawa podnoszona we wniosku I. i T. P., przedmiotowo powinna być zaliczona do grupy spraw z zakresu gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt I OW 9/08/ prezentowany jest pogląd, iż sprawy te, w przeszłości załatwiane przez organy administracji publicznej obecnie już nie istniejące, należą do Agencji Nieruchomości Rolnych, nadzorowanej przez ministra wnioskującego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Nie są natomiast właściwe w tych sprawach organy samorządu terytorialnego. Podnoszony we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego argument, że Agencja Nieruchomości Rolnych wydaje decyzje administracyjne jedynie w tych przypadkach, gdy tak stanowią przepisy szczególne, nie może przesądzać o tym, iż Minister ją nadzorujący nie jest właściwy do załatwienia wniosku I. i T. P.. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia z mocy art. 15 ( 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W uzupełnieniu należy zauważyć, iż w pierwszym rzędzie wyjaśnieniu przez organ załatwiający wniosek I. i T. P. powinna podlegać kwestia, czy decyzje Naczelnika Gminy, których stwierdzenia nieważności wniosek dotyczy, są decyzjami administracyjnymi /rozstrzygającymi sprawę indywidualną podmiotów pozostających na zewnątrz administracji, czy też są innymi aktami /o charakterze wewnętrznym/, dotyczącymi przekazania gruntów pomiędzy podmiotami państwowymi.