II OW 7/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr) Wojciech Chróścielewski Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Sochaczewa o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta Sochaczewa a [...]w Warszawie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy o wyrażenie zgody na podłączenie do istniejącej sieci wodociągowej postanawia oddalić wniosek II OW 7/05 U Z S A D N I E N I E Burmistrz Miasta Sochaczewa wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozpatrzenie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a [...]– Oddział w Warszawie poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku "[...]" Sp. z o.o. w Żyrardowie o wyrażenie zgody przez właściwego zarządcę drogi w trybie art. 39 ust.3 i 40 ustawy o drogach publicznych na podłączenie wodociągu z ul. [...] do istniejącej sieci wodociągowej przy ul. [...] w Sochaczewie. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta Sochaczewa stwierdził, co następuje: Firma "[...]" Sp. z o.o. w Żyrardowie, prowadząca prace remontowo-modernizacyjne sieci wodociągowych na terenie Sochaczewa, pismem z dnia 20.12.2004 r. zwróciła się do [...] w Warszawie "o zaopiniowanie przebiegu projektowanego wodociągu". Pismem z dnia 13.01.2005 r. ww. organ, udzielając firmie odpowiedzi poinformował ją, że ponieważ "odcinek drogi", którego dotyczy przedmiotowa inwestycja zastąpiony został nowo wybudowanym odcinkiem drogi to znaczy obwodnicą Sochaczewa, która została oddana do użytku, przeto zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych zostaje on pozbawiony kategorii drogi krajowej i zaliczony zostaje do kategorii drogi gminnej. W związku z treścią ww. pisma firma "[...]" pismem z dnia 25.01.2005 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta Sochaczewa o wyrażenie zgody na wykonanie robót w obrębie ulic [...] Zdaniem Burmistrza Miasta Sochaczewa, "biorąc pod uwagę jednoznaczne stanowisko [...]. w Warszawie w tej sprawie jak również wcześniej zajmowane stanowisko w podobnych sprawach, uznać należy, że zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy [...] a Burmistrzem Miasta Sochaczewa, który uważa, że drogi, przy których przebiegać ma wodociąg zaliczone są do dróg krajowych, wobec czego kompetencje zarządcy drogi wykonuje [...] w Warszawie". Na poparcie wymienionego wyżej stanowiska przytoczy następującą argumentację. Decyzją z dnia 5 grudnia 2003 r. wydane zostało inwestorowi pozwolenie na użytkowanie obwodnicy Sochaczewa, które w tym samym dniu zostało mu doręczone. Powyższa okoliczność ma podstawowe znaczenie bowiem w dniu 9 grudnia 2003 r. wszedł w życie przepis art. 10 ust.5 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. – o zmianie ustawy o drogach publicznych (...) stanowiący, że " odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej". Przepis ten nie może mieć zastosowania w tym przypadku, ponieważ w dacie wydania decyzji pozwalającej na użytkowanie obwodnicy Sochaczewa nie obowiązywał. Nie mogło więc z mocy tego przepisu nastąpić zaliczenie przedmiotowego odcinka drogi do kategorii dróg gminnych. Dodał też, że Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 17.03.2004 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, mazowieckim, kujawsko-pomorskim, poznańskim, śląskim, zachodnio-pomorskim ustalił przebieg dróg krajowych, zgodnie z którym ulice, w których przebiegać ma projektowany wodociąg znalazły się w ciągach dróg krajowych nr 2 i nr 50. Rozporządzenie to zostało wydane po wejściu w życie art. 10 ust.5 ustawy o drogach publicznych i jako przepis szczególny, wydany w oparciu o art. 5 cyt. wyżej ustawy ma moc wiążącą. Nie zostało ono uchylone a więc nadal pozostaje w obrocie prawnym. W tej sytuacji organem właściwym do rozpatrzenia wniosku "[...]" Sp. z o.o. jest jako zarządca drogi krajowej [...]. Ponadto dodał, że art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych został przez Gminę Miasto Sochaczew zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego jako niezgodny z art. 167 ust.1 i 4 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego a także w piśmiennictwie przyjmuje się, że przez pojęcie sporu kompetencyjnego należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe w konkretnej sprawie albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy. Spór o właściwość zachodzi więc tylko w powiązaniu z konkretną, indywidualną sprawą (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, str. 34). Do negatywnego sporu o właściwość dochodzi zatem wówczas, gdy obydwa organy wyłączają jednocześnie własne uprawnienia do załatwienia określonej sprawy indywidualnej, z uwagi na przekonanie o braku kompetencji. W sytuacji kiedy żaden z organów nie uważa się za kompetentnego do załatwienia sprawy stanowisko każdego z nich winno być w tym względzie wyrażone w jednoznaczny sposób z jednoczesnym wskazaniem organu, który uważają za właściwy do rozpoznania sprawy. Nadto winno ono zostać wyrażone w formie prawem przewidzianej formalnym wyrazem uznania swojej niewłaściwości winno być – przed wszczęciem postępowania – przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 kpa) lub zwrócenie go stronie w trybie określonym w art. 66 § 1 kpa. Przestrzeganie wskazanej wyżej procedury podyktowane jest koniecznością powiadomienia zarówno stron jak i organu o zaistnieniu sporu kompetencyjnego. Z przedstawionych sądowi akt sprawy nie wynika, aby w niniejszej sprawie zaistniał spór kompetencyjny. Odpowiadając na pismo "[...]" Sp. z o.o. z dnia 20.12.2004 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 13.01.2005 r. – poinformowała jedynie wnoszącego pismo, iż nie może opiniować przebiegu projektowanego wodociągu ponieważ zmieniona została kategoria drogi. W piśmie tym nie został wskazany organ, który w ocenie adresata byłby właściwy do rozpatrzenia sprawy. Nie sposób w tej sytuacji uznać, iż w/w organ zainicjował spór kompetencyjny. Kolejne złożone w tej sprawie pismo "[...]" w dnia 25.01.2005 r., tym razem do Burmistrza Miasta Sochaczewa z prośbą o zaopiniowanie przebiegu projektowanego wodociągu, również nie zaowocowało wydaniem przez ten organ stosownego orzeczenia w sprawie właściwości do rozpoznania wniosku. Spowodowało natomiast wystąpienie przez Burmistrza Miasta Sochaczewa z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Powoływanie się przez Burmistrza Miasta Sochaczewa w uzasadnieniu wniosku na okoliczności, że [...] "wielokrotnie zajmował stanowisko w podobnych sprawach (...)" nie jest wystarczające do uznania, iż [...] w Warszawie wdała się w spór o właściwość w sprawie dotyczącej wniosku złożonego przez "[...]" Sp. z o.o. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że na przestrzeni ostatniego roku między Burmistrzem Miasta Sochaczewa a [...] w Warszawie istniały rozbieżności interpretacyjne, dotyczące stosowania art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 14.11.2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw – jednakże spór dotyczący interpretacji przepisów prawa, nie związany z konkretną sprawą, nie jest sporem kompetencyjnym, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Już tylko ubocznie należy zauważyć, że prezentowane w dołączonych do akt sprawy pismach stanowiska organów w kwestii zmiany kategorii dróg nie mają żadnego związku ze sprawą wniosku złożonego przez "[...]" z dnia 20.12.2004 r. Pochodzą one bowiem z okresu poprzedzającego złożenie przez "[...]" wniosku o czym świadczą zamieszczone na nich daty. Nie budzi więc wątpliwości fakt, że zaistniały między organami spór o interpretacje wymienionych wyżej przepisów prawa nie powstał przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie zaistniał spór kompetencyjny między Burmistrzem Miasta Sochaczewa a [...], gdyż [...] nie przekazała Burmistrzowi Miasta Sochaczewa sprawy z wniosku "[...]" do załatwienia i nie wskazała go jako właściwego do jej załatwienia. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.