II OW 7/17

Dnia 11 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu a Burmistrzem Gminy Rawicz w przedmiocie wskazania organu właściwego do prowadzenia wznowionego postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy Rawicz z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach postanawia: wskazać Burmistrza Gminy Rawicz jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej RDOŚ) w Poznaniu zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Burmistrzem Gminy Rawicz w przedmiocie wskazania organu właściwego do "kontynuowania wznowionego postępowania w zakresie elektrowni wiatrowych". W uzasadnieniu wniosku RDOŚ w Poznaniu wskazał, że Burmistrz Gminy Rawicz pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. przekazał mu do dalszego procedowania sprawę wznowionego przez Burmistrza postępowania dotyczącego budowy farmy wiatrowej złożonej z 1 turbiny o mocy 3 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. [...] obręb [...], dla którego to przedsięwzięcia inwestorem jest [...] ul. [...],[...][...]. Burmistrz w ww. piśmie wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. dla ww. przedsięwzięcia wydał decyzję znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, która stała się ostateczna w październiku 2013 r. Następnie w dniu 11 czerwca 2015 r. do Burmistrza wpłynęły wnioski okolicznych mieszkańców o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, z uwagi na ich pominięcie jako strony. Burmistrz wznowił postanowieniem przedmiotowe postępowanie i w dniu 14 grudnia 2015 r. wydał decyzję orzekającą o stwierdzeniu istnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.) i nieuchyleniu decyzji ostatecznej własnej z dnia [...] sierpnia 2013 r. Od powyższej decyzji odwołano się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Lesznie, który to organ decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] uchylił decyzję Burmistrza Gminy Rawicz wydaną w postępowaniu wznowieniowym i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przekazaniu sprawy Burmistrz prowadził postępowanie wydając szereg postanowień i pism, a pod koniec grudnia 2016 r. przekazał sprawę do dalszego procedowania RDOŚ w Poznaniu, powołując się na zmianę przepisów o właściwości rzeczowej organu w zakresie inwestycji wiatrowych, które wprowadzono ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 961, dalej Uew). W ocenie Burmistrza zgodnie z aktualnym podziałem kompetencji tj. po wejściu w życie przepisów powyższej ustawy, miał on utracić podstawę do wydawania nowych decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dotyczących przedmiotowego przedsięwzięcia. Z powyższym stanowiskiem Burmistrza nie zgodził się RDOŚ w Poznaniu, w ocenie którego do prowadzenia postępowania wznowieniowego zastosowanie mają przepisy art. 16 ust. 2 Uew wykluczające jego właściwość w tej sprawie. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzone są przez organ, który był właściwy do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przed 16 lipca 2016 r. Postępowanie wznowieniowe, które toczyło się (i nadal się toczy, gdyż nie zostało formalnie zakończone) przed Burmistrzem, dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zostało wszczęte rok przed wejściem w życie przepisów Uew. Ponadto zwraca uwagę, że decyzja SKO w Lesznie z dnia [...] lutego 2016 r., którą uchylono decyzję Burmistrza wydaną na skutek wznowienia postępowania i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, również wydana została przed wejściem w życie tej ustawy. W ocenie RDOŚ w Poznaniu jego właściwość zachodziłaby dopiero wówczas, gdyby wniosek o wznowienie postępowania złożony został po wejściu w życie powyższej ustawy. Organ ten zaznaczył, że w ramach postępowania prowadzonego przez Burmistrza, kilkakrotnie zajmował stanowisko w formie opinii jako organ współdziałający, stwierdzając za każdym razem brak potrzeby przeprowadzenia oceny na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Gminy Rawicz podtrzymał swoje stanowisko, że w kwestii dotyczącej wydania rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – elektrowni wiatrowych, organem właściwym jest RDOŚ w Poznaniu, co wynikać ma z art. 11 Uew, który wprowadził zmianę do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej Udiś), na mocy której organem właściwym do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. r Udiś). W ocenie Burmistrza przepis art. 16 ust. 2 Uew dotyczy wyłącznie postępowań dotyczących wydania (podstawowej) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych, nie zaś postępowań prowadzonych w trybie wznowienia zgodnie z art. 149 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej Ppsa), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Sądem właściwym do rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest Naczelny Sąd Administracyjny (art. 15 § 1 pkt 4 Ppsa), który rozstrzyga go na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w formie postanowienia, wskazując organ właściwy do rozpoznania sprawy. O sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Gminy Rawicz wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która stała się ostateczna. Następnie organ ten wznowił postępowanie prowadzone w kierunku ustalenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wydał w jego toku decyzję, by dojść następnie do wniosku, że wskutek wejścia w życie przepisów Uew utracił on kompetencję do prowadzenia postępowania na rzecz RDOŚ w Poznaniu. Argumenty Burmistrza Gminy Rawicz, że zgodnie z aktualnym podziałem kompetencji po dniu 16 lipca 2016 r. utracił on prawo do wydawania decyzji w sprawie wznowieniowej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, są nietrafne. Zgodnie z art. 149 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Wedle art. 150 § 1 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Tym organem jest Burmistrz Gminy Rawicz. Organ ten wznowił postępowanie zakończone własną, ostateczną decyzją administracyjną, by jednak pod koniec grudnia 2016 r. przekazać ją do dalszego procedowania RDOŚ w Poznaniu, powołując się na zmianę przepisów o właściwości rzeczowej w zakresie inwestycji wiatrowych, które wprowadzono przepisami Uew – zdaniem Sądu bezzasadnie. Zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu ostatecznej decyzji skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w zw. z art. 149 K.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt I OW 85/10, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, wniosek o wznowienie postępowania został jednak złożony w uwarunkowaniach prawnych, które w sprawach z tego zakresu przesądzają o kompetencji rzeczowej Burmistrza Gminy Rawicz, a nie RDOŚ w Poznaniu, jako organu właściwego do rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu. Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z art. 16 ust. 2 Uew "sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" prowadzone są przez organ, który był właściwy do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 16 lipca 2016 r. Postępowanie wznowieniowe, które nie zostało zakończone przed Burmistrzem Gminy Rawicz, dotyczy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zostało wszczęte przed wejściem w życie Uew. Planowana inwestycja, polegająca na budowie farmy wiatrowej złożonej z 1 turbiny o mocy 3 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 Udiś w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71, dalej rozp. RM z 2010). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 Ppsa, wskazał Burmistrza Gminy Rawicz jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.